1850 Yıllık Antik Yapıda Restorasyon

ÇANAKKALE Boğazı'nda, Ezine ilçesi Dalyan köyü yakınındaki 2 bin 400 yıllık liman kenti Alexandria Troas Antik Kenti'nde, 1850 yıllık polygonal yapı, devam eden onarım çalışmasıyla eski formuna kavuşturuluyor.

Ezire'nin Dalyan köyü yakınında yer alan ve 2 bin 400 yıllık liman kenti olan Alexandria Troas Antik Kenti'nde; bu yılki hafriyat çalışmaları, 30 kişilik bir grubun iştirakiyle sürüyor. Ankara Üniversitesi Arkeoloji Kısmı Öğretim Üyesi, Hafriyat Lideri Prof. Dr. Erhan Öztepe koordinesindeki hafriyatlar, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü'nün müsaadesi ve maddi takviyesinin yanı sıra Çanakkale Valiliği, Ankara Üniversitesi ve İÇDAŞ A.Ş. takviyesiyle gerçekleştiriliyor. Bu yılki hafriyatlarda, antik kentin en kıymetli yapılarından biri olan bin 850 yıllık polygonal yapı devam eden onarım çalışmalarıyla birlikte eski formuna kavuşturuluyor.

'İÇ KISMINDAKİ TAMİR ÇALIŞMALARI BÜYÜK ÖLÇÜDE TAMAMLANMAK ÜZERE'

Polygonal yapının Alexandria Troas Antik Kenti'nin en özellikli yapılardan biri olduğunu belirten Hafriyat Lideri Prof. Dr. Erhan Öztepe, "Bu yapıyla ilgili geçtiğimiz yıllarda ve bu yılda aslında pek çok çalışma yapıldı. Bu yıl da bu çalışmalar devam ediyor. 2024 yılı içerisinde, temmuz- ağustos aylarında yapının sanal ortamda ayağa kaldırılması, artırılmış gerçeklik metodu kullanılarak, bu teknolojide bunu gerçekleştirdik ve 1200 kadar ziyaretçimizle de paylaşmıştık. O tarihten sonra burada, yapının gerçek manada sağlamlaştırılması ve ileriki etapta ayağa kaldırılması ilgili çalışmalara yönelik olarak duvarlardaki taş boşalmaları, derzler, derzlerdeki boşluklar, duvar sıvalarındaki dökülmelere yönelik çalışmalara yük ve sürat verdik. Bunlar insan ya da hava kaynaklı deformasyonlar, bozulmalar olabiliyor. Şu an 3 restoratör arkadaşımızla yaklaşık 1,5 aydır bu çalışmaları yürütüyoruz. Yerin iç kısmındaki tamir çalışmaları büyük ölçüde tamamlanmak üzere. Sonrasında 12 köşeli yapıyla ilintili yerler ve yapılarda çalışmalarımız devam edecek" dedi.

'3 BOYUTLU BİR GÖRSELLİĞE ULAŞMASI KONUSUNDA ALTYAPI HAZIRLIYORUZ'

Bu yıl Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından hayata geçirilen 'Geleceğe Miras Projesi' ile hafriyat çalışmalarında yeni bir adım atıldığını kaydeden Prof. Dr. Öztepe, "Proje kapsamında bütçeler kazılara aktarılmaya başladığı için biz de çalışma sürelerimizi uzattık. Bu yıl iklim şartlarını elverdiği sürece yıl sonuna kadar hem arkeolojik hafriyat araştırmalarında hem de tamir çalışmalarında bahsettiğim çeşitte faaliyetler devam edecek. Biz de aralık ayının elverdiği son vaktine kadar arkadaşlarımızla birlikte alanda olmaya devam edeceğiz. Polygonal yapı ya da 12 köşeli yapı dediğimiz hala işleviyle ilgili gerçek manada tartışmaların yürütüldüğü bir yapıdan kelam ediyoruz. Daha evvel yapılan yayınlarda farklı hedeflerle kullanıldığı ileri sürülmüştü. Biz bu yıl itibariyle yeni bir çalışma başlattık. Yeni ölçümler, yeni ayrıntı değerlendirmeler yaptık. Bu işin bir boyutu, bunun dijital ortamda ayağa kaldırılması bir boyutu fakat yapının gelecekte 3 boyutlu bir görselliğe ulaşması konusunda da ilgili çalışmaların altyapısını hazırlıyoruz" diye konuştu.

'BUGÜNKÜ HALİYLE YAKLAŞIK 1850 YILLIK BİR GEÇMİŞE SAHİP'

Yapının bugünkü haliyle yaklaşık 1850 yıllık bir geçmişe sahip olduğunun altını çizen Hafriyat Lideri Prof. Dr. Öztepe, "İlk MS 2'inci yüzyılın ortasında İmparator Hadrian periyodunda inşa edilmiş. O tarihten sonra uzunca müddet tahminen 4'üncü yüzyıla kadar yapı birinci işleviyle kullanılmaya devam edilmiş lakin 4'üncü yüzyılda kentin ve tüm Akdeniz coğrafyasında Hıristiyanlığın ortaya çıkmasıyla birlikte tahminen yapıda da dini gayeli bir işlev değişikliğine gidildiğini söyleyebiliriz. Burasının geç periyotta doğuda ve batıdaki girişlerin kapatılarak yalnızca kuzeyden bir girişle sağlanan kendi içine kapalı bir tahminen ibadet yapısı halde dönüştürüldüğünü düşünebiliriz."