30’dan fazla ülke nükleer enerjide iş birliğini artıracak
Brüksel'de, Memleketler arası Atom Gücü Ajansı (UAEA) ve Belçika hükümetinin mesken sahipliğinde düzenlenen birinci Nükleer Güç Tepesi'nin sonunda Nükleer Güç Ortak Bildirisi yayımlandı.
Nükleer güç santralleri işleten, kuran yahut nükleer güç seçeneğini araştıran ülkelerin başkanları ile UAEA'nın birinci Nükleer Güç Doruğu için Brüksel'de bir ortaya geldi.
İşaret edilen bildiride, başkanların, güç ve sanayi kesimlerinden kaynaklanan sera gazı emisyonlarını azaltmayı, güç güvenliğini sağlamayı, sürdürülebilir kalkınmayı teşvik etmeyi teyit ettiği tabir edildi.
Bildiride, bilhassa sera gazı emisyonlarını azaltmak emeliyle sivil nükleer kapasite geliştirmeyi tercih eden ülkelerle iş birliğinin artırılacağına dikkati çekildi.
21'inci yüzyıl ortalarına kadar net sıfıra ulaşmak maksadıyla gelecek yıllarda güç sistemlerinde fosil yakıtlardan ayrılışta kararlı ve bilime uygun biçimde aksiyonların hızlandırılacağı kaydedildi.
"İklim değişikliği gezegenimiz ve tüm insanlık için varoluşsal bir tehdit oluşturuyor." tabiri yer alan ortak bildiride, şiddetli orman yangınları ve sellerin arttığı, global net sıfır sera gazı emisyonuna ulaşma muhtaçlığının giderek daha acil bir hal aldığı belirtildi.
Bildiride, artan sayıda ülkenin iklim, karbon ve sera gazı nötrlüğü yahut net sıfır emisyon amaçları belirledikleri hatırlatılarak, "Küresel net sıfır emisyona yönelik tezli gaye, elektrik üretimi, ulaşım ve sanayi de dahil olmak üzere dünyanın en ağır emisyona sahip bölümlerinin salımlarını radikal bir biçimde azaltmaları için kapsamlı bir yaklaşımı gerektirmektedir." tabiri kullanıldı.
"Nükleer güç, muteber sıfır emisyonlu bir elektrik üretim kaynağıdır." tabirine yer verilen bildiride, nükleerin, pak güç sistemlerinin güçlü ve sürdürülebilir olmasını sağladığına işaret edildi.
Bildiride, mevcut nükleer reaktörlerin ömrünün uzatılması, nükleer yatırımları rekabetçi bir halde finanse edecek şartların sağlanması, yeni nükleer güç santrallerinin inşası ve küçük modüler reaktörler de dahil olmak üzere gelişmiş reaktörlerin konuşlandırılması üzere tedbirler alınarak nükleer gücün potansiyelini tam olarak ortaya çıkarmak için birlikte çalışılacağı taahhüdünde bulunuldu.
NÜKLEER ÇALIŞMALAR DESTEKLENECEK
Nükleere yönelen ülkelerin bu alandaki çalışmalarının destekleneceği söz edilen bildiride, "Teknolojik yenilik gayretimizi sürdürmeye, nükleer santrallerin operasyonel performansını, güvenliğini ve iktisadını daha da güzelleştirmeye, global nükleer güç sanayisinin ve tedarik zincirlerinin dayanıklılığını ve güvenliğini artırmaya kararlıyız." tabiri kullanıldı.
Nükleer atıkların inançlı ve sürdürülebilir biçimde idaresi konusunda da kararlı olduğu belirtildi.
Enerji arz güvenliğinin sağlanması konusunda ağır uğraş gösterileceğine dikkati çekilen bildiride, "Ülkeler ortasında iş birliğini teşvik etmek gayesiyle nükleer gücün geliştirilmesi için adil ve açık bir ortam yaratmaya kararlıyız." değerlendirmesinde bulunuldu.
KÜÇÜK REAKTÖRLERDE İŞ BİRLİĞİ
Bildiride, "Nükleer düzenleyicileri, küçük modüler reaktörler de dahil olmak üzere gelişmiş reaktörlerin vaktinde konuşlandırılmasını sağlamak için iş birliğini artırmayı teşvik ediyoruz." sözü yer aldı.
Nükleer yakıt tedariki, nükleer güç ekipmanı imalatı ve kaynak güvenliği mevzularında koordineli çalışılmasının kıymetine işaret edilen bildiride, nükleer enerjiyi destekleyecek somut tedbirlerin direkt kamu finansmanı, borç, garantiler ve gelir paylaşım planlarını içerebileceği kaydedildi.
Nükleer gücün, karbondan arınmaya değerli ölçüde katkıda bulunabilecek sıfır emisyonlu güç üretim kaynaklarından olduğu vurgulandı.
Bildiride, memleketler arası kurum ve kuruluşların nükleer gücün geliştirilmesi için uygun şartları sağlamaları gerektiği söz edildi.
Özellikle çok uluslu kalkınma bankaları ve finans kurumları ile bölgesel kuruluşların nükleer güç projelerinin finansmanına yönelik takviyelerini artırması gerektiği kaydedilen bildiride, bütün sıfır emisyonlu güç kaynakları için eşit bir mali ortam kurulmasının kıymetine işaret edildi.
İKİNCİ NÜKLEER TEPE HAZIRLIĞI
Bildiride, uygun vakitte öbür bir üye ülke ile Nükleer Güç Tepesi düzenlemesinin desteklendiği kaydedildi.
Fosil yakıt kullanımını azaltmak, güç güvenliğini artırmak ve pak güce geçişi hızlandırmakta nükleer gücün rolüne dikkati çekmek için düzenlenen 1. Nükleer Güç Doruğu, yalnızca bu alana odaklanan bugüne kadarki en üst seviye toplantı olma özelliğini taşıyor.
30'dan fazla ülkenin temsil edildiği tepeye, çok sayıda başkan ve bakan ile fikir kuruluşları, sivil toplum kuruluşları ve güç uzmanları katıldı. Türkiye'yi dorukta Dışişleri Bakanı Hakan Fidan temsil etti.