‘6 Şubat depremlerinin yaşandığı bölge, sismik tehlike açısından en güvenli bölgelerden oldu’
Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023'te meydana gelen sarsıntılarda 11 vilayette büyük yıkım yaşandı, resmi sayılara nazaran 53 bin 537 kişi hayatını kaybetti; 107 bin 213 kişi yaralandı. 'Asrın felaketi' olarak nitelendirilen sarsıntının 2'nci yıl dönümünde KOÜ Mühendislik Fakültesi Jeofizik Mühendisliği Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Serkan Irmak, bölgedeki riskler ve afet şuuru konusunda Demirören Haber Ajansı'na açıklamalarda bulundu.
'KOCAELİ VE DÜZCE SARSINTILARINDAN DERS ALMADIĞIMIZI ÖĞRENMİŞ OLDUK'
Bu zelzelelerin hem bilimsel hem de sosyolojik olarak çok şey öğrettiğini söyleyen Prof. Dr. Serkan Irmak, "Kocaeli ve Düzce sarsıntılarından ders almadığımızı öğrenmiş olduk. Ama bu sarsıntının bundan sonra yaşayacağımız zelzeleler için bir dönüm noktası olmasını diliyorum. Buradan çıkaracağımız dersler, bundan sonraki sarsıntılarda insanların hayatta kalması konusunda çok değerli. 2 yılda çok sayıda bilimsel araştırma ve sosyolojik araştırma yapıldı. İnsanların davranışları üzerine de çok sayıda araştırma yapıldı. Bunların her biri çok pahalı ve bundan sonraki yaşanacak olan zelzelelerde bize, nasıl hareket edileceğini gösteren çalışmalar. Yaşanılan bu zelzeleden sonra insanların zelzele konusundaki algı seviyelerinin çok arttığını söyleyebilirim. Zelzeleye karşı nasıl hazırlık yapılması gerektiği konusunda daha uyguna gittiklerini gerek öğrencilerimden gerek etrafımdan gözlemliyorum. Doğal bu yetmez, artırmak lazım" diye konuştu.
'İLKÖĞRETİMDEN İTİBAREN ÖĞRETİLMESİ EPEY ÖNEMLİ'
Afetlerin yalnızca sarsıntılardan meydana gelmediğini ve çok sayıda tehlike olduğunu belirten Prof. Dr. Irmak, "Bunların bir tanesi yakın vakitte yaşadığımız Bolu'daki otel faciası. Burada 78 insanımızı kaybettik. Ben bilhassa Ulusal Eğitim Bakanlığı'na seslenmek istiyorum; afet kültürünün oluşabilmesi için zelzele, yangın, sel, çığ, toprak kayması, tsunami üzere tehlikelerde nasıl davranış hali sergileyeceğimizi ilköğretimden başlanarak insanlara verilmesi, insanlarda afet kültürünün oluşması, en azından bundan sonra meydana gelebilecek olan bu çeşit tehlikelerde daha az kayıplarla karşılaşmamıza imkan sağlayacaktır. Yalnızca nasıl davranacağımız değil, nasıl önlemler alacağımızın da ilköğretimden itibaren öğretilmesi hayli değerli. Zelzelede yahut yangında nasıl davranacağınızı öğrenebilirsiniz lakin önlem almak da değerli. Ziyan azaltma çalışmaları çok değerli. Meydana gelen ziyanı, riski nasıl azaltacağız bunlar önemli" sözlerini kullandı.
'ARTÇI ZELZELELER BİR SÜRE DAHA DEVAM EDECEKTİR'
6 Şubat sarsıntılarını son 100 yılda meydana gelen kıtasal ölçekteki en büyük zelzele çifti olarak isimlendirdiklerini belirten Irmak, "Aynı bölgede yakın vakitte benzeri sarsıntı olmasını beklemiyoruz. Mühlet vermek çok güç lakin önümüzdeki birkaç 10 yıl boyunca, tahminen de daha uzunca bir mühlet bu kadar büyük sarsıntılar yaşanmayacak. 6 Şubat sarsıntılarında kırılan sınır sismik tehlike açısından ülkemizde en inançlı bölgelerden bir tanesi oldu. Esasen orta ve ağır hasarlı binaların birden fazla da kaldırıldı. Kalıcı konutların üretimleri devam ediyor ama artçı sarsıntılar bir süre daha devam edecektir. Bu kadar büyük zelzelelerin artçı sarsıntıları 2 yılda sönümlenmeyecektir. Tahminen 1 tahminen 1,5 yıl daha artçı sarsıntılar ile karşılaşacağız. Bunlar insanları korkutabilir fakat şayet binaları sağlamsa kaygı etmelerine çok gerek olmadığını düşünüyorum" dedi.
'MARMARA DENİZİ ÖNEMLİ TEHLİKE İÇERİYOR'
Deprem riski olan bölgeleri pahalandıran Prof. Dr. Serkan Irmak, "Ülkemizde birçok faal fay çizgisinin olduğunu görmekteyiz. Hasebiyle bunların her biri sarsıntı tehlikesi içeriyor ama bizim 'Sismik boşluk' olarak isimlendirdiğimiz yerler var. Yani uzun yıllar boyunca sarsıntı olmayan bölgeler var. Bunlardan bir tanesi Marmara Denizi. Marmara Deniz'i önemli tehlike içeriyor. Burada meydana gelebilecek olan bir sarsıntı kıymetli tesirler yapacaktır. Zira baktığımız vakit küçük ve çok ağır bir alan. Endüstrinin ve nüfusun çok ağır olduğu bir alan. Hasebiyle burada meydana gelebilecek zelzele ki küçük bir sarsıntı de olmayacaktır; 7 civarında bir sarsıntı olduğu vakit çok önemli hasara yol açacaktır. Yedisu Doğu Anadolu Fayı'nın kuzey doğu bölümünde yer alan Yedisu segmenti uzun vakitten beri kırılmadı. Tekrar Kuzey Anadolu Fayı'nın Erzincan taraflarında kırılmayan modülleri var. Bunların hepsi potansiyel sarsıntı tehlikesi içeriyor. Ege'deki grabenleri de buna örnek gösterebiliriz. Oradaki tektonik yapılar da zelzele tehlikesi içeriyor ancak yapmamız gereken sarsıntıya hazır, sağlam binalar, zelzele dirençli kentler meydana getirmek. Burada da karar vericilere iş düşüyor. Yapılan bu çalışmaların hızlandırılması oluşacak olan riskin de azalması için yararlı olacaktır" tabirlerini kullandı.