Adını Gas Light isimli oyundan alıyor: Gaslighting nedir?
Gaslighting, bir ruhsal manipülasyon ve taciz tekniğidir. Bireyi kendi hafıza, algı ve akıl sıhhatini sorgulayıp irdelemeye iten bir çeşit makûs yönlendirmedir. Bireyde yahut seçilen kümede kuşku uyandırma, kalıcı inkâr, çelişki ve palavra yoluyla peyderpey dikte edilir ve fark edilmesi kimi vakit güçtür. Tabirin ismi, Gas Light (Gaz Lambası) isimli 1938 imali bir oyundan gelmektedir. Gaslighting, bir ruhsal manipülasyon ve taciz metodudur. Bireyi kendi hafıza, algı ve akıl sıhhatini sorgulayıp irdelemeye iten bir çeşit makûs yönlendirmedir.
Bireyde yahut seçilen kümede kuşku uyandırma, kalıcı inkâr, çelişki ve palavra yoluyla peyderpey dikte edilir ve fark edilmesi kimi vakit güçtür. Tabirin ismi, Gas Light (Gaz Lambası) isimli 1938 imali bir oyundan gelmektedir.
GASLİGHTİNG TARİHÇESİ
Gaslighting, sözünün kökeni Patrick Hamilton'ın Kraliçe Victoria devri Londra'sında geçen oyunundan geliyor. Oyunda orta sınıfa mensup bir çiftin palavralara ve aldatmaya dayalı evliliği ele alınıyor.
Oyunda baş karakter Jack Manningham, konutlarındaki gaz lambasının kısıldığını söyleyen karısı Bella'yı delirmeye başladığına ikna etmeye çalışıyor. Oyun 1940'ta İngiltere'de akabinde 1944'te ABD'de olmak üzere iki sefer beyaz perdeye uyarlandı.
Ingrid Bergman'ın oynadığı Amerikan versiyonu, iki Akademi Mükafatı kazandı. Oyun 1940'ta İngiltere'de akabinde 1944'te ABD'de olmak üzere iki defa beyaz perdeye uyarlandı.
Ingrid Bergman'ın oynadığı Amerikan versiyonu, iki Akademi Mükafatı kazandı.
GASLIGHTING HER YERDE
Gaslighting'i her yerde hissetmek mümkün.
Bir iktidar uğraşının ideolojik aygıtı olarak siyasette, bir kitleyi manipüle etmek için medyada, daha agresif biçimde toplumsal medyada, bir ünlüye bir güçlüye prestij suikastında, spordan magazine hayatın her alanında birini tuzağa çekerken, bir kişi ya da kurum hakkında algı yaratırken, toplumu muhakkak etmeden değiştirmek için haber üretirken vb. her durumda...