Alp Öyken’e 35. Ankara Film Festivali’nde Ödül

Sanat hayatındaki 60'ıncı yılını, "Büyük Kuşatma" sinemasındaki performansıyla 35. Ankara Sinema Şenliği "En Güzel Erkek Oyuncu" ödülüyle taçlandıran tiyatro ve sinema sanatkarı, seslendirmen Alp Öyken, "Aktörlük sanatı için bir ömür yetmez. Hala tiyatro ve sinema için öğrenecek çok şeyim var." dedi.

Alp Öyken, İzmir'de lise öğrencisiyken edebiyat öğretmeninin "Sen aktör olmalısın." demesiyle çıktığı tiyatro seyahatine, Cebeci'deki Ankara Devlet Konservatuvarının imtihanlarını kazanarak başladı ve mezuniyetinin akabinde Devlet Tiyatrolarında vazife aldı.

1986-1989 yıllarında TRT'de yayınlanan çocuk dizisi Susam Sokağı'nda "Tahsin Usta" karakteriyle çocukların konutuna konuk olan Öyken, "Muhteşem Yüzyıl" ve "Savaşçı" üzere dizilerin yanı sıra sinema sinemalarında de farklı karakterlere hayat verdi.

81 yaşındaki usta sanatçı, meslek seyahati ve son devir yer aldığı projeleri, AA muhabirine anlattı.

"Büyük Kuşatma"daki performansıyla "En Âlâ Erkek Oyuncu" mükafatını alan Öyken, Sinan Kesova'nın yönettiği bu sinemada, iş adamı bir aile babası olan Macit karakterine hayat verdiğini söyledi.

Toplumda, çocuklarını ihmal eden ancak etrafıyla oldukça ilgili olan Macit karakteri üzere insanların da olduğunu belirten sanatçı, "Yaşım bir oldukça ilerledi. Bu yaşta bu türlü bir üretim yapmak, koca bir rolü alıp götürmek değerli. Çok güzel oyuncularla oynadım, gençlerle oynamak çok hoştu. Sinemamız inşallah vizyona girer ve Büyük Kuşatma'yı sinemaseverler izleme bahtı bulur." dedi.

"Susam Sokağı ile çocukların konutlarına konuk olduk"

Aile bağlarının tiyatro sanatkarı olarak kendisi için çok değerli olduğunu lisana getiren Öyken, "Susam Sokağı'nda TRT'de mavi bir tulumla Tahsin Usta rolüyle ekran karşısına geçtim. Torunumun, 'Dedeciğim, sanat hayatında topluma katkın ne oldu?' sorusuna, Susam Sokağı diye yanıt veririm. Zira çocukların meskenine konuk olduk. Aile, çocukla başlar." diye konuştu.

"Konservatuvara girmek için çok çırpındım"

Öyken, İzmir'de İnönü Ortaokulu ve Lisesi'nde okuduğunu lisana getirerek, ortaokul son sınıftayken okullarına halk ozanı Aşık Veysel'in konser vermek için geldiği günkü anısını şöyle anlattı:

"Okul bahçesi çok büyük değildi. Konser için kürsü kurdular ve Aşık Veysel'i yakından görmek istiyordum. 750 öğrenciyi aşarak kürsünün önüne nasıl geldim bilmiyorum. Aşık Veysel ile Beethoven ortasında yaşıyorum. İkisinin ortasında yaşamak hoş bir şey. Ailemde sanatçı yok. Babam esnaftı, annem mesken hanımı. 6 kardeştik, biri vefat etti. Ben haricinde sanatla ilgilenen öbür kardeşim olmadı. Konservatuvara girmek için çok çırpındım. İmtihana nasıl hazırlanacağımı bilmiyordum. Edebiyat öğretmenim Cemal Hürmen, 'Siz aktör olunuz' dedi. Aktör sözcüğünün manasını bile bilmiyordum. Babama söyledim, kızdı. 'Devletin sanatkarı olacağım' dediğimde ikna etmiştim."

Ankara Devlet Konservatuvarını birkaç sefer imtihana girerek kazandığını aktaran Öyken, "Meşhurlara bakmayın. Daima bir kezde kazandıklarını söylerler ancak o denli değildir. İmtihana nasıl hazırlanacağını bile bilmezsin ki esasen. Cüneyt Gökçer benim hocamdı, çok âlâ bir hocaydı, keşke idari vazife yapmasaydı. O denli hocalarımız vardı ki inanılmaz yeteneklilerdi. Bilge Şen, Macit Flordun, Serpil Temur sınıf arkadaşlarımdı, birden fazla merhum oldu. İsmi aklıma gelmeyenler beni bağışlasın." sözlerini kullandı.

"Ankara seyircisinin yeri başkadır"

Öyken, konservatuvardan 1963'te mezun olduktan sonra sanatçı Yıldırım Önal ile İstanbul Arena Tiyatrosu'nda George Bernard Shaw'ın "Sezar ve Kleopatra" oyununda vazife aldığını, 1965'te Ankara Devlet Tiyatrosunda Moliere'in "Kadınlar Mektebi" oyunuyla seyirci karşısına çıktığını söyledi.

27 yaşındayken Adalet Ağaoğlu'nun Tombala oyunundaki 80 yaşındaki karakteri, 81 temsil yaparak oynadığını belirten Alp Öyken, "Çok sayıda yaşlı karakteri oynadım. Cüneyt Gökçer beni İstanbul'da yaşlı karakteri oynarken başarımı görünce, devamlı yaşlı karakterleri vermeye başladı. Cin üzere çok akıllı bir adamdı. Kimin ne oynayabileceğini bilir, oyuncuların yeteneklerinin sonlarını çabucak anlardı." halinde konuştu.

Öyken, "Ankara seyircisinin yeri diğerdir ve öteki türlüdür. Sabah 5'te bilet almak için sıraya girer. Ankara'nın en soğuk vakitlerinde dona dona bilet almak için bekler. Büyük Kuşatma, şenlikte iki kere gösterildi. Salonda çıt çıkmadı, kağıt hışırtısı bile duymadım. Bu çok değerli." dedi.

Oğlunun tedavisi için tüm varlığını sattı

Oğlunun kanser rahatsızlığı ve tedavisi sebebiyle 1991'de kendisinin ve Devlet Opera ve Balesinde korist olarak çalışan merhum eşinin İstanbul'a tayinlerini aldırdıkları bilgisini veren Öyken, meskenlerini ve mütevazı yazlıklarını oğlunun Viyana'da tedavisi için sattıklarını tabir etti.

Öyken, şöyle devam etti:

"İki çocuğum var. Oğlumun tedavisinde ne para ne sanatı düşündüm. Allah bizimle birlikte oldu ve 6 ay Viyana'da bir pansiyonda kaldık ve oğlumun hayatı kurtuldu. Artık oğlum, İstanbul Üniversitesi Latin Lisanı ve Edebiyatında doçent."

"Seslendirmediğim yabancı aktör kalmadı"

Karakter oyunculuğunu çok sevdiğini, TRT'de Ankara'da yabancı sinema dublajının öncülüğünü yapan sanatkarlardan olduğunu vurgulayan usta sanatçı, kelamlarını şöyle sürdürdü:

"Seslendirmediğim yabancı aktör kalmadı. Charlton Heston bunlardan biridir, çok defa seslendirdim. Âlâ ki sesli sinema çıktı, kendi sesimden nefret etmeye başlamıştım. Direktörler de dublajda bizimle yetişti. Dublaj, gelirimize de katkı oldu. İki çocuğumu da dublajdan kazandığım parayla Tevfik Fikret Lisesinde okuttum. Dublajı artık bıraktım, yaşım el vermiyor. Sesimi hala koruma ediyorum. Sesinizdeki değişimi kaygı etmezseniz, sesinizi korursunuz. Sanatçı için şu kıymetlidir; şayet sesin hoşsa sen dinlemeyeceksin, duyma ki yapaylık kazanma. Sesini beğenme, bırak seyirciler beğensin. Çok sanatçı var sesini beğendiğim. İsim vermiyorum, söylemediklerim olursa ayıp olur. Biz çok yetenekli bir ülkeyiz, çok yetenekli sanatkarlar yetiştirdik."

"Hala tiyatro ve sinema için öğrenecek çok şeyim var"

İzmir Seferihisar'da yaşadığını, sıhhatini koruma etmeye çalıştığını lisana getiren Öyken, "Her an yaşadığım yeri, konutu değiştirebilirim. 36'ncı konutum. Ankara'da mesken almıştım. Oğlum için satmak durumunda kalmıştım." dedi.

Çoğu sefer Devlet Tiyatrolarında idarecilik teklif edildiğini ancak oyun direktörlüğü dahi yapmak istemediğini belirten Öyken, "Yöneticilik yapınca takımdan bir sanatçı eksiliyor. Aktörlük sanatı için bir ömür yetmez. Hala tiyatro ve sinema için öğrenecek çok şeyim var." değerlendirmesinde bulundu.

1990'larda büyüyenlerin hala kendisini Susam Sokağı'ndaki rolüyle tanıdığına dikkati çeken Alp Öyken, "Savaşçı dizisinde emekli tümgenerali oynadım. Hiçbir rolü mükemmel oynadım demem. Gençlere, bir işi çok seviyorsan o işi kesinlikle yapmalısınız diyorum. Benim yaşıma gelip sürdürebilmek de önemli." sözünü kullandı.