Antarktika’nın Kıyamet Buzulu çöküşün eşiğinde: Deniz seviyeleri yükselebilir
Haber Merkezi Küresel ısınma ile birlikte Dünya'nın ortalama sıcaklıkları, her geçen yıl yükselmeye devam ediyor. Bu durum, bilhassa kutuplardaki buzulların süratle erimesine neden oluyor. “Kıyamet Buzulu” olarak isimlendirilen Batı Antarktika'daki Thwaites buzulunu inceleyen bilim insanları; ön kısmında, yalnızca beş yıl içinde kırılmasına yol açabilecek 'endişe verici bir çatlak' bulduklarını açıklamıştı.
ÇÖKÜŞÜN EŞİĞİNDE
Gezegen genelinde deniz düzeylerinin yükselmesine neden olma potansiyeline sahip olan Thwaites Buzulu'nun, 'Kıyamet Buzulu' lakabını kazanması hiç de şaşırtan değil. Bilim insanları, buzulun nasıl ve ne vakit çökebileceğine dair kaygı verici bulgular ortaya koydu. İngiliz Antarktika Araştırmaları (BAS) araştırmacıları, Büyük Britanya ile tıpkı büyüklükteki buzulun yeni ölçümlerini almak için su altı robotlarını kullandı.
BİRÇOK BÖLGE SU ALTINDA KALACAK
Veriler, Thwaites Buzulu'nun ve Batı Antarktika Buz Tabakası'nın büyük kısmının 23. yüzyıla kadar büsbütün kaybolabileceğini gösteriyor. Endişe verici olan, şayet büsbütün çökerse, uzmanların söylediğine nazaran dünya çapında deniz düzeyleri 65 cm. yükselecek ve çok büyük alanlar su altında kalacak. Thwaites Buzulu yaklaşık 120 km. çapında ve Büyük Britanya yahut Florida ile tıpkı büyüklükte. Bu, onu gezegenin en geniş buzulu yapıyor. Bazı yerlerde kalınlığı 2 bin metreyi aşıyor; bu da dünyanın en yüksek binası olan Burj Dubai'nin 2,5 katı büyüklüğünde. Daha evvel yapılan araştırmalar, Thwaites ve etrafındaki buzullardan denize akan buz hacminin 1990'lardan 2010'lara iki katından fazla arttığını ortaya koymuştu.
Dahası, Amundsen Denizi Koyu ismi verilen daha geniş bölge, global deniz düzeyinin yılda 4,6 mm olan mevcut artış suratının yüzde sekiz üzere şaşırtan bir oranını oluşturuyor. Ekip yeni araştırmalarında Thwaites'in gelecekte ne vakit ve nasıl değişeceğine dair daha muteber bir kestirim geliştirmeyi amaçlıyor. BAS'ta deniz jeofiziği uzmanı olan Dr. Rob Larter, "Thwaites Buzulu'nun geri çekilmesinin önümüzdeki yüzyıl içerisinde hızlanacağı konusunda bir fikir birliği var." dedi. Yeni araştırma, Thwaites'in en geç 23. yüzyılda çökeceğini gösteriyor.
Araştırmacılara nazaran Thwaites, pozisyonu nedeniyle 'olağanüstü derecede savunmasız. Buzulları, Batı Antarktika'nın kalbine yanlışsız aşağı hakikat eğimli, deniz düzeyinden çok aşağıda bir yatağın üzerinde yer alıyor.
DAHA DEHŞETLİ SENARYO DA VAR
Endişe verici olan, Batı Antarktika Buz Katmanının tamamının çökmesi durumunda, global deniz düzeylerinin tam 3,3 metre yükselmesi. Bunun Bangladeş'ten alçak Pasifik adalarına, New York'tan Londra'ya kadar kıyılarda yaşayan yüz milyonlarca insan üzerinde büyük bir tesiri olacak.
Bulgulara dayanarak araştırmacılar, Thwaites'in erimesine yol açan en önemli faktörlerden biri olan sera gazı emisyonlarının azaltılması için acil aksiyon davetinde bulunuyor.
BARAJ MİSYONU GÖRÜYOR
Bilim insanları, Thwaites'in Batı Antartika'da doğal bir baraj vazifesi gördüğünü ve bu buzulun çökmesi halinde global deniz suyu düzeylerinin metrelerce yükselebileceğini varsayım ediyor. Araştırmacılar, Thwaites buzulunun domino tesiri yaratarak Antarktika'daki öteki buzulları da peşinden sürükleyeceğini ve büyük bir felakete neden olabileceğini söylüyor. Öte yandan, New York Times tarafından NASA JPL'den alınan datalar kullanılarak yapılan 2017 tahliline nazaran, Thwaites Buzulu 1980'den bu yana en az 600 milyar ton buz kaybetti.