Beyanı ile hasılatı arasında yüzde 20 fark çıkanlar izaha gidecek
AA Hazine ve Maliye Bakanlığı'na bağlı Gelir Yönetimi Başkanlığı (GİB) tarafından hazırlanan Gelir Vergisi Genel Bildirisi, Resmi Gazete'de yayınlandı. Tebliğle, ticari yahut hür meslek faaliyetleri istikametinden mükellefiyeti olanların gerçek hasılatlarının tespitine yönelik vergi güvenlik müessesi oluşturuldu. Bu kapsamda kelam konusu mükelleflerin günlük hasılat fiyatları, bir ayda 3'ten, bir takvim yılında ise 12'den az olmamak kaydıyla yapılacak yoklamalarla tespit edilebilecek. 1 Ocak 2025'ten itibaren yürürlüğe girecek bu düzenleme, kurumlar vergisi mükellefleri hakkında da uygulanacak. Günlük hasılat meblağlarının tespiti için ilgili ayda, yoklama yapılan günlerde belirlenen günlük hasılat fiyatlarının toplamı, yoklama yapılan gün sayısına bölünerek "günlük ortalama hasılat" fiyatı belirlenecek. Bu hasılat, tespit yapılan ayda çalışılan gün sayısıyla çarpılarak, kelam konusu ayın hasılat fiyatı oluşacak.
YOKLAMA YAPILAN AYLARDAKİ UYGULAMA
Yoklama yapılan aylara ait aylık fiyatların toplamı, tespit yapılan ay sayısına bölünerek "aylık ortalama hasılat" hesaplanacak. Aylık ortalama hasılat da ilgili yılda faaliyette bulunulan ay sayısıyla çarpılarak mükelleflerin ilgili takvim yılı hasılat meblağları belirlenmiş olacak.
HASILATI FARKLI ÇIKAN MÜKELLEF İZAHINI YAPACAK
Yoklamalar sonucu, belirlenen hasılat meblağları mükelleflerin beyan ettikleriyle kıyaslanacak. Ortadaki farkın yüzde 20’den fazla olması durumunda mükellefler izaha davet edilecek.
MÜKELLEFLER RİSK TAHLİLLERİYLE BELİRLENECEK
Yoklama yapılacak mükellefleri belirlemek için risk tahlilleri gerçekleştirilecek. Ortaya çıkacak sonuçlar, sistem kayıtları, beyan edilen gelir ile yapılan harcamalar ortasında uyumsuzluk bulunması üzere kriterler dikkate alınarak belirlenecek.
ÇALIŞMA GÜNLERİ HESABA KATILACAK
Günlük hasılat meblağının tespitinden hareketle yıllık hasılat fiyatının belirlenmesinde gerçek duruma yakın sonuçların elde edilebilmesi için, nezdinde yoklama yapılacak mükelleflerin, faaliyetinin niteliği, dönemlik çalışıp çalışmadığı, fiilen faaliyette bulundukları gün ve ay sayıları, hafta sonu ve hafta içi çalışmaları, tatil günleri üzere konular göz önünde bulundurulacak.
RESTORAN İŞLETMECİLERİ, KUAFÖRLER VE DİŞ TABİPLERİ DE KAPSAMDA
Tebliğde istisna uygulamasına yönelik detaylı açıklamalar yer aldı. Bu kapsamda restoran işletmecileri, kuyumcular, hoşluk salonu işletenler, plastik, rekonstrüktif ve estetik cerrahi alanında hekimlik faaliyetinde bulunanlar, kuaförler, turizm gayeli su sporları faaliyeti gerçekleştirenler, plaj işletmecileri, diş doktorları, motorlu kara taşıtlarının periyodik bakımını yapanlar dahil çeşitli hizmetlerle iştigal eden mükelleflere yönelik hasılat tespitlerinin nasıl yapılacağına ait örneklere de yer verildi.
HİZMET ERBABINA BİRTAKIM ŞARTLARI YERİNE GETİRMESİ KAYDIYLA FİYAT İSTİSNASI SAĞLANACAK
Buna nazaran, hizmet erbabına kimi şartları yerine getirmesi kaydıyla fiyat istisnası sağlanacak. Yapılan mukaveleler kapsamında, belli bir mühlet patrona bağlı çalışılması, belirlenen performans ve gibisi kriterlerin sağlanması kaydıyla hizmet erbabına, patronun yahut küme şirketlerinin hisse senetlerinden bedelsiz yahut indirimli satın alma hakkı verilebilecek.
TEKNOGİRİŞİMLERE BEDELSİZ VERİLEN HİSSE SENETLERİNİN RAYİÇ PAHASININ, BİR YILLIK BRÜT FİYAT MEBLAĞINI AŞMAYAN KISMI GELİR VERGİSİNDEN İSTİSNA
Bir öteki düzenlemeyle de Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nca belirlenen kriterlere nazaran, teknogirişim şirketi niteliğini haiz patronlarca, hizmet erbabına bedelsiz yahut indirimli olarak verilen ve fiyat niteliğinde kabul edilen hisse senetlerinin verildiği tarihteki rayiç bedelinin, hizmet erbabının o yıldaki bir yıllık brüt fiyat meblağını aşmayan kısmı gelir vergisinden istisna tutuldu.
HİZMET ERBABINA VERİLEN PAY SENETLERİNİN UZUN MÜHLET ELDE KALMASI TEŞVİK EDİLECEK
Hizmet erbabına verilen pay senetlerinin daha uzun müddet elde kalmasının teşviki gayesiyle da düzenleme yapıldı.
Bu emelle kelam konusu istisnanın hizmet erbabı tarafından iktisap edilen pay senetlerinin elde tutulma müddetine nazaran farklı oranlarda uygulanması öngörüldü.
İSTİSNADAN YARARLANMA ŞARTLARI
-Söz konusu istisnalardan yararlanabilmek için, çalışanlarına hisse senedi veren şirketin, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenen kriterlere nazaran "teknogirişim şirketi" niteliğini haiz olması gerekiyor. -Pay senetleri verilerek sağlanan menfaatin istisnaya mevzu edilecek kısmı, hizmet erbabının o yıldaki brüt fiyat fiyatını aşamayacak. -Söz konusu istisnanın hizmet erbabına hisse senetlerinin verildiği tarihin içinde bulunduğu periyotta uygulanması temel olacak.
Bu hisse senetlerinin belli bir mühlet elde tutulması gerekecek. -Hizmet erbabı tarafından iktisap edilen hisse senetlerinin, iktisap tarihinden itibaren 3 tam yıl içinde elden çıkarılması halinde istisna edilen verginin tamamı, 4-6 yılda elden çıkarılması halinde yüzde 75’i, 7-10 yılda elden çıkarılması durumunda yüzde 25’i vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın gecikme faiziyle birlikte patrondan tahsil edilecek. Tebliğde istisna uygulamasına yönelik detaylı örneklere yer verildi. Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)