Bilinmeyen Fay Üzerinde Deprem

ZONGULDAK Bülent Ecevit Üniversitesi (ZBEU) Afet Uygulama ve Araştırma Merkezi'nin kurucusu, Geomatik Mühendisliği Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, Malatya'daki 5.9 büyüklüğündeki sarsıntının, haritalarda yer almayan 'bilinmeyen fay' üzerinde meydana geldiğini tabir ederek, "Uydudan elde ettiğimiz yer yüzeyi hareketlerine nazaran Pütürge fayının batısından devam eden öteki bir fayın varlığına işaret ediyor yer hareketleri. Bize nazaran, geçen sene 8 ve 25 Ocak'ta Malatya'da meydana gelen sarsıntılar de bu sarsıntı de bu haritalarda şimdi görünmeyen ancak bizim uydu bilgilerinden izini sürebildiğimiz, bu bilinmeyen, haritalara işlenmemiş fay üzerine meydana gelmiş üzere görünüyor" dedi.

Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (ZBEU) Afet Uygulama ve Araştırma Merkezi'nin kurucusu, Geomatik Mühendisliği Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, 28 Ocak'ta yaptığı açıklamada, 8 Ocak ve 25 Ocak'ta Malatya'da meydana gelen 2 farklı sarsıntının, bilinen fay sınırları haritasının dışında bilinmeyen bir yarar meydana geldiğini belirterek, fayın yeni zelzeleler üretebileceğini belirtmiş ve haritaların güncellenmesi gerektiğini söylemişti.

'BİLİNMEYEN, HARİTALARA İŞLENMEMİŞ FAY ÜZERİNE MEYDANA GELMİŞ'

Dün Malatya'da meydana gelen 5.9 büyüklüğündeki zelzelenin ocak ayındaki zelzelelerle birebir çizgi üzerinde olduğunu tabir eden Prof. Dr. Kutoğlu, "6 Şubat sarsıntısı yaklaşık 500 kilometrelik fay segmentini kırmıştı. Antakya'nın güneyine ve Malatya'nın kuzey kollarına güç transferi oldu. Bu bölgede kırılmamış ya da eski tarihlerde kırılmış çok sayıda güç biriktirmekte olan, resmi haritada görülen faylar kelam konusuydu. Bu güç transferiyle birlikte 5 ve 6 üzerinde zelzeleler yaşıyoruz. Gelecekte de yaşayacağız. AFAD'ın verdiği zelzele lokasyonuna nazaran baktığımız vakit zelzele, 6 Şubat kırığının kuzeyinde yer alan Pütürge segmentinin 10 kilometre batısında gerçekleşmiş görünüyor. Buraya baktığımız vakit geçen sene de yeniden 5'in üzerinde tıpkı sınır üzerinde 2 zelzele meydana gelmişti. Uydudan elde ettiğimiz yer yüzeyi hareketlerine nazaran Pütürge fayının batısından devam eden öbür bir fayın varlığına işaret ediyor yer hareketleri. Bize nazaran, geçen yılki 2 zelzele de bu zelzele de bu haritalarda şimdi görünmeyen lakin bizim uydu datalarından izini sürebildiğimiz bu bilinmeyen, haritalara işlenmemiş fay üzerine meydana gelmiş üzere görünüyor" diye konuştu.

'DEPREMLER DEVAM EDECEK'

Bölgede gibisi sarsıntıların devam edebileceğini belirten Kutoğlu, "Bölgede bu tip büyüklükteki sarsıntılar devam edecek. Fayların uzunluklarına baktığımız vakit en son Pütürge fayı 1905 yılında kırılmış, 6,8 büyüklüğünde üretmiş. 7,2 büyüklüğünde de sarsıntı üretebilir. Hareket suratı bakımından ortalama 250 yılda bir zelzele üreten fay imgesi veriyor" sözlerini kullandı.

'6 VE DAHA BÜYÜK BÜYÜKLÜKTE ZELZELE ÜRETEBİLİR'

Bu sarsıntının farklı segmentte meydana geldiğini ve 6 Şubat zelzelelerinin artçısı olamayacağını tabir eden Prof. Dr. Kutoğlu, şöyle konuştu:

"Artçı demek hakikat değil, zira bunlar o faydan bağımsız segmentler. Ancak 6 Şubat zelzelesinin güç aktarması sonucu gerilim yüklenmiş ve münasebetiyle gücünü açığa çıkarma mühletini yakına çekmiş faylar bunlar. Bu zelzelenin bir öncü ya da ana sarsıntı olup olmadığını söylemek mümkün değil. Şimdi haritada olmayan, bize nazaran farklı bir noktada olmuş bir sarsıntı. Oradaki fayın uzunluğunu bilemiyoruz. Fayı bilebilseydik, ana zelzele mi diğer bir zelzelenin öncüsü mü söyleyebilirdik. Lakin bölgede bilinen, resmi fay çizgilerinde işaretlenmiş hem geçmişte güç biriktirdiği hem de 6 Şubat'ta zelzeleleri nedeniyle gerilim yüklemesine uğramış faylar var. Bunlar da 6 ve daha büyük büyüklükte zelzele üretebilir. Bizim haritamıza baktığımızda, fay haritasında gözükmeyen bir öteki fayın varlığını orada görebiliyoruz. Alanda jeolojik ve paleosismolojik çalışmalarla bahsettiğimiz şeyin doğrulanması gerekiyor."