Çarşı ve mahalle bekçilerine yeni yetki

TBMM İçişleri Kurulu'nda kabul edilen ve iç güvenlik alanında düzenlemeler içeren, Dahiliye Memurları Kanunu ve Birtakım Kanunlar ile 375 Sayılı Kanun Kararında Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ile Karayolları Trafik Kanunu'nda değişikliğe gidiliyor.

Teklifle Anayasa Mahkemesi kararı uyarınca Genel Kolluk Disiplin Kararları Hakkında Kanun Kararında Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'da değişikliğe gidiliyor. Buna nazaran, misyon sırasında yahut dışında kurumun hiyerarşik tertibini bozacak yahut amirin ya da üstlerinin otoritesini zedeleyecek halde amir ya da üstlerinin aksiyon yahut süreçlerini olumsuz tarafta eleştirici nitelikte kelam söylemek ya da yazı yazmak, disiplin cezası verilecek fiiller ortasında sayılacak.

6 AY İÇİNDE TEKRAR DEĞERLEME YAPACAK

Anayasa Mahkemesi kararı doğrultusunda yapılan değişikliğe nazaran, fiilin yanılgılı olarak vasıflandırıldığı yahut düzeltilebilir bir hal noksanlığı bulunduğu münasebetleriyle disiplin cezasının mahkeme tarafından iptal edilmesi durumunda kararın katılaştığı tarihteki yetkili disiplin kurulu yahut disiplin amiri, kararın bildiriminden itibaren 6 ay içinde ceza verme yetki ve sorumluluğu kapsamında yine kıymetlendirme yapacak.

Teklifle Anayasa Mahkemesinin kararı uyarınca Çarşı ve Mahalle Bekçileri Kanunu'nda düzenleme yapılıyor. Buna nazaran, polis memuru ve üstü rütbelerde bulunan personel, Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde istihdam edilen çarşı ve mahalle bekçilerinin rütbece üstü, takım ve kuruluş istikametinden bağlı oldukları ve amir olarak yetkilendirilmiş olan öteki işçi ise çarşı ve mahalle bekçilerinin amiri sayılacak.

Subay, astsubay ve uzman jandarma çavuşlar, Jandarma Genel Komutanlığı bünyesinde istihdam edilen çarşı ve mahalle bekçilerinin rütbece üstü, takım ve kuruluş tarafından bağlı oldukları ve amir olarak yetkilendirilmiş olan öbür işçi ise çarşı ve mahalle bekçilerinin amiri olacak. Anayasa Mahkemesi kararı doğrultusunda yapılan düzenlemeyle, çarşı ve mahalle bekçisi olarak istihdam edileceklerde aranacak nitelikler belirleniyor.

Teklifle, Anayasa Mahkemesi kararı uyarınca çarşı ve mahalle bekçilerinin önleyici ve gözetici misyon ve yetkileri kapsamındaki aksiyonlarının kapsamı belirleniyor. Buna nazaran çarşı ve mahalle bekçileri, misyon bölgeleri içerisinde bulunan konut, işyeri yahut araçların güvenliğini temin edecek önlemleri alacak, misyon saatleri içinde görevlendirildikleri bölgede tespit ettikleri kabahat fiillerini önleyecek ve genel kolluğa bildirecek.

HAFTADA 56 SAATE KADAR ÇALIŞABİLECEKLER

Çarşı ve mahalle bekçisi durdurduğu kişi üzerinde yahut aracında silah yahut kendisinin yahut diğerinin ömrünü tehlikeye sokabilecek bir eşyanın bulunduğu konusunda kâfi kuşkunun varlığı halinde, kendisine yahut diğerine ziyan verilmesini önlemek emeliyle bireyler üzerinde yoklama suretiyle el ile dıştan denetim yapabilecek. Araçlarda ise aracın dışarıdan bakıldığında içerisi görünen kısımlarını denetim edebilecek. Bu gayeyle kişinin üzerindeki elbisenin çıkarılması yahut aracın, dışarıdan bakıldığında içerisi görünmeyen kısımlarının açılması istenemeyecek.

Çarşı ve mahalle bekçilerinin haftalık çalışma mühleti 40 saat olacak. İşçi yetersizliği, vazife yoğunluğu ve gibisi durumlarda emniyet ve asayişin gerektirdiği hallerin ortaya çıkması halinde valinin onayıyla haftalık 40 saatlik çalışma mühleti en fazla 56 saate kadar artırılabilecek. Belirtilen durumların ortadan kalkmasıyla fazla çalışılan müddet istirahat mühletine eklenecek. Çarşı ve mahalle bekçileri "olağanüstü hal, terör, toplumsal olaylar, doğal afet, salgın hastalık, mevsim şartları ve gibisi durumlarda" güvenlik yahut kamu tertibi ile vazifesi etkileyen mecburilik hallerinin ortaya çıkması halinde Bakan onayıyla hükümde belirtilen vakit dilimi dışında çalıştırılabilecek.

Teklifle 375 sayılı Kanun Kararında Kararname'de yapılan değişiklikle "Genel Müdür" takımının hiyerarşik üstü pozisyonunda bulunan Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanı ile Afet ve Acil Durum İdaresi Lider Yardımcısı takımının ilgili cetveldeki yeri, hiyerarşik pozisyonuna uygun halde belirleniyor.

YETKİSİZ ÇAKAR KULLANANLARA 96 BİN LİRA CEZA VERİLECEK

Buna nazaran, yetkisiz çakar ve zirve lambası kullanan şoförlere yönelik cezalar artırılıyor. Işıklı ve/veya sesli ikaz işareti veren aygıtların kullanımına ait kararı ihlal edenlere 96 bin lira ceza verilecek, şoför evrakları 30 gün müddetle geri alınacak ve araçları birebir mühletle trafikten men edilecek.

Hükümlerin, son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye gerçek bir yıl içinde 2 yahut daha fazla sefer ihlal edilmesi halinde şoförlere her seferinde 192 bin lira trafik idari para cezası uygulanarak şoför dokümanları 60 gün mühletle geri alınacak, araç da 60 gün mühletle trafikten menedilecek. Şoför, tıpkı vakitte araç sahibi değilse ayrıyeten tescil plakasına birebir ölçü için ceza tutanağı düzenlenecek. Bu karara bahis aygıtlara mülki amir tarafından el konulacak ve mülki amir tarafından mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilecek.

Sürücü dokümanı geri alma süreçleri, maddede belirtilen vazifeliler tarafından yapılacak. 60 gün mühlet ile şoför evrakı geri alınanların şoför dokümanları psiko-teknik kıymetlendirme ve psikiyatri uzmanının muayenesinden geçirilerek şoför evrakı almasına mani hali olmadığının anlaşılması halinde iade edilecek. Bu husus kapsamında geri alınan şoför evrakları düzenleme kapsamında verilen trafik idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması kuralıyla iade edilecek.

Türkiye Noterler Birliğince tutulan araç sicil ve tescil sistemi data tabanında yer alan bilgiler, Emniyet Genel Müdürlüğünün yanı sıra Jandarma Genel Komutanlığı ile de anlık olarak paylaşılacak. Böylelikle Jandarma Genel Komutanlığının sorumluluk alanında işlenen "terör, kaçakçılık ve göçmen kaçakçılığı" hatalarında kullanılan araçların takibinin yapılabilmesi, cürüm işlenmesinin önlenmesi, şüphelilerin yakalanması, asayişin sağlanması ve yasa dışı göçün engellenmesi amaçlanıyor.

YENİ HUSUS İHDASLARI

Komisyonda, teklife iki husus ihdas edildi. Buna göre, Emniyet Genel Müdürlüğü işçisinden kendisine tevdi edilen misyonları cüret, feragat, kahramanlık yahut üstün muvaffakiyetle yerine getirenlere, İçişleri Bakanı tarafından "Emniyet Üstün Cüret ve Feragat Madalyası", "Emniyet Onur Madalyası", "Emniyet Üstün Hizmet Madalyası" verilebilecek.

Mecburi hizmetle yükümlü olduğu müddet içinde, istifa edenler yahut sıhhat sebebi hariç her ne suretle olursa olsun ilişiği kesilenler, Kıyı Güvenlik Komutanlığı tarafından belirlenen; öğrenci, subay ve/veya astsubay nasbedildikten sonra kendilerine yapılan tahsil, eğitim ve yetiştirme masraflarının 2 katını; meslekten yahut devlet memurluğundan çıkarılanlar belirlenen masrafların 4 katını, yükümlülük müddetlerinin eksik kalan kısmı ile orantılı olarak yasal faiziyle birlikte tazminat olarak ödeyecek.