‘Çocukların sosyal ve duygusal gelişimini desteklemek bir hak olmalı’

20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü'ne ait açıklamalarda bulunan Prof. Dr. Neşe Buket Aksu, "Çocukların temel haklarının korunmasının yanı sıra onların sağlıklı toplumsal ve duygusal gelişimlerine dikkat çekmek için kutlanıyor. Dünya genelinde çocuk haklarına dair farkındalık yaratılması, çocukların hak ettikleri toplumsal ve duygusal dayanakların artmasını sağlamayı amaçlıyor" dedi. Bu dayanağın aile, eğitim kurumları ve toplum tarafından birlikte sunulması gerektiğini belirten Prof. Dr. Aksu, "Çocukların toplumsal ve duygusal gelişimini desteklemek bir hak olmalı. Çocukların güçlü bir toplumsal ve duygusal tabanla yetiştirilmesi, onların sadece bugünü değil, gelecekteki ömürlerini da olumlu biçimde şekillendirir" diye konuştu.

1989 yılında Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Kontrat ile resmiyet kazanan 20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü'nün yalnızca fizikî değil, birebir vakitte duygusal, toplumsal ve kültürel ihtiyaçlarını de kapsayan geniş bir haklar yelpazesi olduğunu söyleyen Altınbaş Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Kıdemli Eğitmen Prof. Dr. Neşe Buket Aksu, "Sosyal ve duygusal gelişim, çocukların özgüvenli, güçlü ve topluma ahenk sağlayan bireyler olmaları için temel kaidedir. Ayrıyeten çocukların toplumsal ve duygusal gelişimlerini desteklemek bir insan hakkıdır" dedi.

'ÇOCUKLARIN KENDİLERİNİ SÖZ EDEBİLMELERİ HAYATİ BİR KIYMET TAŞIR'

Eğitim sistemleri ve ailelerin, çocukların bu alanda gelişim göstermeleri için daha fazla kaynak ve vakit ayırmaları gerektiğini hatırlatan Prof. Dr. Aksu, "Çocukların hakları ortasında sırf eğitim almak değil, duygusal olarak sağlıklı bireyler olabilmeleri için dayanak görmek hakkına da sahip olmaları gerekir. Çocukların kendilerini tabir edebilmeleri, duygusal farkındalık kazanmaları ve sağlıklı münasebetler kurabilmeleri, sadece ferdî gelişimleri için değil, toplumsal ahenk için de hayati bir değer taşır. Bu süreçte eğitim müfredatlarına dahil edilen modellerin katkısı büyüktür" diye konuştu.

'HER ÇOCUĞUN FARKLI POTANSİYELİNİ KEŞFETMESİNİ SAĞLAYAN YAKLAŞIM'

Big Five modeli üzere modellerin çocukların merak, içsel motivasyon, sorumluluk ve ahenk üzere kişilik özelliklerini desteklediğine değinen Prof. Dr. Aksu, "Bu modeller, sadece akademik başarıyı değil, tıpkı vakitte çocukların kendine güvenen, duygusal olarak güçlü bireyler olarak yetişmesini hedefliyor. Her çocuğun farklı potansiyelini keşfetmesini ve geliştirmesini sağlayan bu yaklaşımın, onların geleceğe daha sağlam adımlarla ilerlemesine yardımcı olacağını savunuyor. Aksu, ayrıyeten eğitim sistemlerinin bu cins kapsamlı araçları benimsemesini daha sağlıklı bireyler ve toplumlar oluşturmanın anahtarı olduğu görüşünde" dedi.

'AİLELER ÇOCUKLARLA KALİTELİ VAKİT GEÇİRMELİ'

Aynı vakitte çocukların gelişimsel haklarının korunmasının toplumun refahı için de elzem olduğunu tabir eden Prof. Dr. Aksu, "Ailelerin, eğitimcilerin ve toplumun tüm bölümlerinin bu bahiste sorumluluk almalarını zarurî gördü. Çocukların bu özelliklerini desteklemek için aileler, onlarla kaliteli vakit geçirmeli, duygusal bağ kurmalı ve onların farklı yeteneklerini keşfetmelerine imkan tanımalıdır. Eğitimciler ise okullarda toplumsal maharet eğitimlerine yer vermeli, öğrencilerin birbirleriyle etkileşimini teşvik etmeli ve onların duygusal zekalarını geliştirmeye yönelik çalışmalar yapmalıdır" dedi.

'DEVLET VE TOPLUMUN SORUMLULUĞU ÖNEMLİ'

Son olarak çocukların hem kişisel memnunluklarını hem de toplumsal uyumlarının artacak tekliflerde bulunan Prof. Dr. Aksu, sözlerini şöyle sonlandırdı:

"Duygu paylaşım saatleri düzenleyin, çocukların hislerini tanımlayabilmesi için meskende günlük 'duygu paylaşım' saatleri düzenlenmeli. Çocukların özgüvenlerini artırmak ismine karar verme süreçlerine dahil edilmeli (örneğin, hafta sonu aktivitelerini birlikte planlamak). Kardeşler ve akranlar ortasındaki uyuşmazlıklar, sorun çözme hünerlerini geliştirmek için bir fırsat olarak değerlendirilip birlikte tahlil aranmalı. Eğitimciler sistemin en kıymetli modülü. Empati gelişimi için öykü anlattırın. Sınıf içi etkinliklerde iş birliğine dayalı küme projelerine daha sık yer verilmeli. Her dersin başlangıcında yahut sonunda kısa 'duygu farkındalık' antrenmanları yapılmalı (örneğin, öğrencilerin o gün kendilerini hangi hisler içinde hissettiklerini paylaşmaları). Çocukların empati geliştirmesi için öykü anlatımı yahut drama aktiflikleri düzenlenmeli. Devlet ve toplumun sorumluluğu kıymetli. İstekli toplumsal sorumluluk projeleri teşvik edilmeli. Okullarda toplumsal ve duygusal gelişimi destekleyen rehberlik programları yaygınlaştırılmalı. Belediyeler, mahallelerde çocukların bir ortaya gelip toplumsal hünerlerini geliştirebileceği inançlı oyun alanları ve kültürel aktiflik merkezleri oluşturmalı. Çocukların ebeveynleriyle sağlıklı bağlar kurabilmesi için 'ebeveyn eğitim programları' desteklenmeli. Toplumsal medya ve dijital oyunların çocukların toplumsal maharetlerine tesirini dengelemek için fizikî oyunlara ve yüz yüze etkinliklere daha fazla ehemmiyet verilmeli. Çocukların empati ve sorumluluk kazanmasını sağlamak için istekli toplumsal projelere katılmaları teşvik edilmeli."