Denge bozuldu: 6 ilde emekli sayısı çalışan sayısını aştı
Haber Merkezi Türkiye emeklilik oranında tepeyi gördü!Sigortalı çalışan sayısı artmasına karşın 58 vilayette yıl başına kıyasla bozulma görüldü. Bu bozulmayı ise gözler önüne seren aktif/pasif istikrarı aylık ve gelir alan şahısların belge sayısına nazaran olması. Öyle ki tıpkı belge üzerinden eş, çocuk üzere birden fazla kişi aylık alabildiği için iki başka data açıklanıyor. SGK datalarında yıllara nazaran istatistiki manada aktif/pasif istikrarında bozulma haziran itibariyle 1,63’e geriledi.
EYT SAYIYI DAHA SÜRATLİ ARTIRDI: EMEKLİLİK REKORU KIRILDI
Yıl başında bu oran 1,6'ydi. Evrak sayısı dışında, kişi sayısına bakıldığında da benzeri tablo ortaya çıkıyor. 2023 sonunda 1 emekli-gelir alan şahsa karşılık, 1,58 çalışan bulunuyordu. Haziran sonunda ise bu oran 1,55’e geriledi. Yıllara nazaran bakıldığında, SGK bilgilerinde 2009-2017 ortasında 2 yıllık kısmi bir düşüşe karşın aktif/pasif oranında düzgünleşme görülmüş hatta, 2022 yılında 1 emekliye karşılık 2,1 çalışana ulaşılmıştı. 2023 ve 2024’te ise EYT düzenlemesiyle emekli sayısı daha süratli arttı ve istikrar tekrar 1,63’e geriledi. EYT evvel ile kıyaslandığında aktif/pasif istikrarında 0,5 puanlık düşüşe ulaşılıyor.
"DENGE DAHA DA BOZULABİLİR"
Öte yandan yüksek enflasyon nedeniyle bu yıl emekli olacaklara 2025’te emekli olacaklara kıyasla daha yüksek aylık bağlanacak olması da çok sayıda kişinin yığılmasına neden oldu. Hükümet kanadından aylık bağlama oranlarında süreksiz bir güzelleştirme yapılabileceğine dair iletiler gelse de taahhüt nitelikli bir kelam şimdi verilmedi. Çalışan kişi sayısına, emekli aylığı alanların oranlanması, toplumsal güvenlik sisteminin gelecek sıhhati açısından değerli göstergelerden biri. Genel olarak 1 emekliye karşılık 2 çalışanın üzerinde olunması riskin az olduğunu gösteriyor.
GENÇ NÜFUSTA DURAĞANLIK DÜŞÜNDÜRÜYOR
Gelecek perspektifi ise nüfusun yaş piramidine nazaran yapılıyor.
Türkiye'de son devirde genç nüfusu oranında durağanlık başladı. 2030’lu yıllardan itibaren genç nüfus avantajı ortadan kalkacak. Her ne kadar uzmanlar emeklilik yaşının ilerletilerek sorunun çözülebileceğini belirtse de 2008’de yapılan düzenleme ile uzun müddet çalışmanın avantajının ortadan kalkması, çalışanların acilen emekli olmak istemesinde etken oluyor. Aktif/pasif istikrarındaki bozulmanın gelecek devirde artabileceğine yönelik göstergelerden biri de vilayetler bazında bakıldığında da yıl başından bu yana 58 vilayette bu istikrarın bozulması oldu.
Özellikle istihdamın ağır olduğu vilayetlerde düşük de olsa bozulmanın devam ettiği gözleniyor.
58 VİLAYETTE DEĞİŞİKLİK
Ekonomim’in haberine nazaran, Türkiye’de evrak bazında aktif/ pasif istikrarı ortalarında İstanbul, Ankara, İzmir, Kocaeli, Gaziantep, Adana, Sakarya, Bursa üzere sanayi ağır, nüfus olarak da yüksek vilayetlerin de olduğu 58 vilayette aktif/pasif oranında 0,01 puan ile 0,28 puan ortasında bozulma gözlendi Üç vilayette oran sabit kalırken, 20 vilayette güzelleşme oldu. İyileşme olan vilayetler, turizm ağır Aydın, Antalya ve Muğla ile zelzele nedeniyle toparlanma müddetinde bulunan Kahramanmaraş, Adıyaman, Malatya, Hatay üzere vilayetlerde ağırlaştı. Bunların dışında, Edirne, Rize, Trabzon üzere vilayetlerde güzelleşme oldu.
Aktif/pasif oranında güzelleşme 0,01 puan ile turizmde yeterli bir periyot geçiren Antalya’nın güzelleşme puanı olan 0,31 puan ortasında oluştu.
6 VİLAYETTE ÇALIŞANDAN FAZLA EMEKLİ VAR
2024 haziran ayı itibariyle Türkiye’de 6 vilayette aylık-gelir alan kişi sayısının, çalışan kişi sayısından fazla olduğu görüldü. Bu vilayetler Balıkesir, Çorum, Giresun, Sinop, Zonguldak, Bartın olarak sıralandı. Aylık alan kişi sayısı, anne-kız üzere tek bir belgeden hak sahibi olarak aylık-gelir alanları kapsadığı için evrak sayısından daha yüksek.