Depremler heyelanı tetikler mi? KTÜ öğretim üyesi Akın’dan risk analizi
Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Sismoloji Ana Bilim Kısmı Öğretim Üyesi Dr. Öğretim Üyesi Özgenç Akın, “Depremler heyelanı tetikler, zira tabiatta Newton'un reaksiyon yasası geçerlidir. Bilhassa bölgemiz çok dik yamaçlara sahip ve yağış oranı da çok yüksek. Bu yağış oranı da çok yüksek olduğu için stabil olmayan yer altı katmanları heyelanlara sebep olacaktır" dedi. Rize'de sarsıntının akabinde yaşanan heyelanda 1 kişi hayatını kaybetti. Depremden sonra heyelanı yaşayan vatandaşlar, bilhassa yıl boyunca yağış alan bölgede heyelan riskiyle karşı karşıya. Bölgedeki hareketlilik ve son durumu ise Dr. Öğretim Üyesi Özgenç Akın kıymetlendirdi. Türkiye'nin sarsıntı konusunda faal Alp-Himalaya jenerasyonunda yer aldığını belirten Akın, zelzelelerin meydana gelmesinin olağan olduğunu belirterek yüzeye yakın zelzelelerin yıkıcı olabileceğini söyledi.
"RİZE'DEKİ SARSINTIYA HİÇ ŞAŞIRMADIK"
Rize'deki son sarsıntısı tahlil eden Akın, 4 büyüklüğündeki sarsıntıya hiç şaşırmadıklarını tabir etti. Rize'de, Ordu'da, Trabzon'da, Batum'da faylar olduğunu belirten Akın, bu fayların hepsinin MTA'nın canlı fay haritasında işaretli olmadığını belirtti.
Kuzey Anadolu ve Doğu Anadolu fay zonlarına olan yakınlığın, Rize için tehlikeli bir durum yansıttığını söz eden akın, "6 Şubat sarsıntısında 600-700 kilometre uzaklıkta olmamıza karşın Trabzon'da sallandık ve önemli biçimde hissettik. Kuzey Anadolu ve Doğu Anadolu fay çizgilerine olan yakınlığımızdan ötürü sarsıntıların de bizi direkt ve önemli halde etkileyebileceğini düşünüyoruz.
Rize'de daha küçük bir yarar meydana gelen 4.7 büyüklüğündeki bir zelzele Trabzon için yıkıcı olmayabilir fakat örneğin Bingöl Karlıova civarında 7 ve 7'den büyük bir zelzele bekliyoruz. Hasebiyle bu sarsıntının bizi etkileyemeyeceğini söyleyemeyiz” biçiminde konuştu.
DEPREMLER HEYELANI TETİKLER Mİ?
Özgenç Akın, kentte en çok merak edilen soru "deprem heyelanı tetikler mi?" konusunda ise durumun bir kütle hareketine yol açacağını belirterek, "Bölgemiz çok dik yamaçlara sahip ve yağış oranı da çok yüksek. Bu yağış oranı da çok yüksek olduğu için stabil olmayan yer altı katmanları heyelanlara sebep olacaktır.
Münasebetiyle kütle hareketi ve yağışın da fazla olması, eğimin fazla olması bu heyelanları tetikleyecektir” açıklamasında bulundu. Akın alınması gereken tedbirleri de sıraladı.
Yer etütlerinin parsel bazlı yapılması gerektiğini belirtti. Akın tedbirleri şu biçimde sıraladı: "Makro bölge ve mikro bölgeleme çalışmaları yapılması gerek.
Mikro bölgeleme çalışmaları daha yüzeye yakın, daha sık aralıklarla ölçümler alınarak yapılırken, makro bölge çalışmaları ise daha derin ve daha geniş alanda tüm kenti, hatta tüm bölgeyi kapsayacak halde yapılır..." "...
Bu çalışmalar bir kentin inşasında kesinlikle uzman yer bilimciler tarafından yapılmalıdır.
Sonuçların çok yeterli bir formda tahlil edilip, imar planlarının da buna nazaran yapılması can ve mal kayıplarını önleyecektir” Rize’de 15 Ekim'de 4.7 büyüklüğünde sarsıntı meydana gelmişti.
Rize tarihinde birinci kere büyüklüğü 4’ü aşan bir sarsıntı yaşandığı belirtilirken, Rize’ye en yakın büyük sarsıntı 1892’de Artvin’de büyüklüğü bilinmeyen lakin 6 büyüklüğünde olduğu varsayım edilen sarsıntı ve 1906 yılında Erzurum’un Toprakkale-Oltu bölgesinde yaşanan 6 büyüklüğündeki zelzele olarak biliniyor.