Dumanlı Kantaronu Koruma Altına Alındı
Konya'nın Beyşehir ilçesi Dumanlı köyünde yetişen ve jenerasyonu tükenme tehlikesi altındaki Dumanlı kantaronu Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesinde laboratuvar ortamında muhafazaya alındı.
Doktora tezinde "Bitki Tipi İçin Mikro Çoğaltım Yöntemi" üzerine çalışma yapan Fen Fakültesi Biyoteknoloji Kısmından Dr. Öğretim Üyesi Hüseyin Türker, danışmanı Prof. Dr. Bengü Türkyılmaz Ünal ile Dumanlı kantaronunun laboratuvar ortamında korunmasına yönelik özel mikro çoğaltım idaresi geliştirdi.
Etki derecesi yaklaşık yüzde 90 olan usul, Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Teknoloji Transfer Ofisi'nin teşebbüsleriyle Türk Patent ve Marka Kurumundan ulusal patent tescili aldı.
"Bitkileri artık doğal ortamda muhafaza altına alamıyoruz"
Prof. Dr. Bengü Türkyılmaz Ünal, AA muhabirine, patentini aldıkları yolun tesir derecesinin çok yüksek olduğunu söyledi.
Yöntemle yalnızca o bitkiye ilişkin değil, tıpkı cinsten ve tıpkı familyadan birçok bitkinin kurtarılmasıyla ilgili bir adım attıklarını belirten Ünal, bilhassa insan tesiriyle global ısınmanın arttığına dikkati çekti.
Bitki cinslerinin yok olmaya başlamasının, günden güne büyüyen bir sorun olduğuna işaret eden Ünal, şöyle konuştu:
"Maalesef bitkileri artık doğal ortamda müdafaa altına alamıyoruz. Alsak da çok tesirli olamıyoruz. O nedenle bilhassa kuşağı tehlike altında olan, endemik, ilaç etken hususu içeren ya da endüstride kullanılabilecek çeşitlerin laboratuvar ortamında korunma altına alınmasıyla bu cinsleri yetiştirip tekrar tabiata adapte edebiliyoruz. Laboratuvar ortamındaki müdafaa çalışmalarımızda dış ortamlardan etkilenmeden, mevsime bağımlı olmadan her vakit tıpkı etken unsura ve konsantrasyonlarda elde ederek rahat bir halde bitkiyi müdafaa altına alabiliyoruz. Bitki biyoteknolojisi laboratuvarımızda şu an jenerasyonu tükenmekte ya da tehlike altında olan birçok çeşidimizin de muhafaza çalışmaları devam ediyor."
"Dumanlı kantaronu"na özel mikro çoğaltım protokolü geliştirildi
Dr. Öğretim Üyesi Hüseyin Türker de yaptıkları çalışmayla Dumanlı kantaronu bitkisini bölgedeki otlatma ve öbür insani faaliyetlerle tehlike altında olduğu için müdafaaya aldıklarını lisana getirdi.
Tıbbi ve endemik bir çeşit olduğu için doku kültür usulleriyle çoğaltarak bitkiyi laboratuvar ortamında muhafaza altına aldıklarını belirten Türker, Dumanlı kantaronunu keşfeden emekli Dr. Öğretim Üyesi Ahmet Savran'ın bitki cinsinin korunması gerektiğini belirtmesi üzerine bu çalışmayı yaptıklarını vurguladı.
Mikro çoğaltım tekniğinin bilinen bir usul olduğunu fakat bu bitki tipi için bu formülün birinci kere oluşturulduğunu belirten Türker, "Çünkü öbür hypericum çeşitlerinde bilinse de başka bitki cinsleri için kullandığımız protokoller her bitkiye uyumlu olmadığı için bu bitkiye özel olarak bir protokol geliştirmek gerekiyordu. Biz de buna bağlı olarak Dumanlı kantaronu bitkisine özel bir mikro çoğaltım protokolü geliştirdik. Bu protokolün geliştirilmesi ortalama 3 yılımızı aldı. Kesin amacımız bu bitkiyi doku kültür ortamında muhafaza altına alarak hem bu bitkinin sürdürülebilir kullanımını sağlamak hem de bitkiyi mikro ortamda daima genetik kaynak olarak bulundurmak." diye konuştu.