İçişleri Bakanı Yerlikaya’dan “Kadın Cinayetleri” Yorumu: “Geçen Sene 32 Hanımefendi İkazımıza Uymadı, Kapıya Adam Gelince Açmış, İçeride Vurmuş Onu”

Haber: Mehmet Oflaz - Eren Cesur

(TBMM) - İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, TBMM Plan ve Bütçe Komitesi'nde bakanlığının bütçe görüşmelerinde; kadın cinayetlerine ait "Biz müdafaa kararı aldığımız bayana bir doküman imzalatıyoruz. Muhafaza kararı aldıktan sonra dokümandaki 11 maddeyi polisler okuyor. 'Seni muhafazaya aldık ancak buna riayet et' diyor. Diyor ki mesela, 'Şüphelinin size yaklaşması halinde en yakın korunaklı yere geçerek kolluktan direkt yardım iste. Şüpheliyle sakın yüz yüze görüşme.' Birinci kere söylüyorum muhafaza kararı olmasına karşın geçen sene 32 hanımefendi şuradaki ikazımıza uymadan, kapıya adam gelince açmış, içeride vurmuş onu" dedi. CHP'li ve DEM Partili vekiller ise Bakan Yerlikaya'ya "Kadınları suçlamak ne kadar kolay" diye tepki gösterdi.

İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, TBMM Plan ve Bütçe Komitesi'nde bakanlığının bütçe görüşmelerinde milletvekillerinin eleştiri ve sorularını yanıtladı.

Yerlikaya, sabah yaşanan olaylara ait, "Sabah komiteye gelirken sayın Başarır ve arkadaşların o biçimde engellemesine çok üzüldüm, gazi Meclisimize yakışmadığını düşünüyorum. Hasebiyle aziz milletimiz de bunu kıymetlendiriyor. Kurul Başkanı'mız burada bu türlü bir rahatsızlık olduğunu görünce davet edildi, 'hayır' denildi. 'Burada konuşalım' denildi, bu halde de olmadı. '200 polis tarafından bu biçimde yapıldı' isnatları... 50-55 kişiyi almayacak bir yerde nasıl 200 kişi buraya alınıyor? Onun da sayısal sözlerden yararlanma gücünde bir eksiklik olduğunu düşünüyorum" yorumunda bulundu.

Yerlikaya, yasa dışı bahisle ilgili 9 bin 780 tutuklama yapıldığını, 9 bin 874 web sayfasının engellendiğini, erişime engellenen toplumsal medya hesabının da 77 bin 970 olduğunu tabir etti. Yerlikaya, toplantı ve şov yürüyüşleriyle ilgili soruya, "Toplantı ve şov yürüyüşlerine 2022-2023'te kamu tertibinin sağlanması gayesiyle uygun görünmeyenlerin oranı yüzde 2,25'tir. 2024'ün birinci 10 ayında gerçekleşen 80 bin 299 eylem-etkinliğe 33 milyon 69 bin kişi katılmış. Bu aksiyonlardan kanuna karşıt olan 283'üne müdahale edilmiş. Anayasa 34 ve 2911 sayılı kanunu harfiyen uygulamaya devam edeceğiz" diye karşılık verdi.

"İhbarlar arttıkça elimiz güçleniyor"

Bakan Yerlikaya, uyuşturucuyla çabada Türkiye'de üst sıralarda olduğunu belirterek, uluslararası hata örgütlerine yönelik yapılan operasyonlara ait şöyle konuştu:

"TCK 188, imal ve ticaretle ilgili 66 bin 39 operasyonda 29 bin 199'u tutuklanmış. İmal ve ticarette tutuklama verimliliği yüzde 45-50 civarında. Kullanıcılıkla ilgili 539 tutuklama var. Dünyada uyuşturucuyla ilgili uğraşta bizim cezaevimizdeki kadar yatan hiçbir yerde yok. 125 bin kişi uyuşturucudan yatıyor. Biz bunu seferberlik olarak görüyoruz, geleceğimiz için çalışıyoruz. İmal ve ticaretle ilgili dünyanın hiçbir yerinde bu kadar tutuklama yok. 'Baronundan sokak satıcısına kadar ihbar edin' diyoruz vatandaşımıza. 122 bin 708 ihbar gelmiş. Bu ihbarlar arttıkça bizim elimiz güçleniyor. Bu yılın birinci 10 ayında 500'ün üzerinde organize kabahat örgütünün 136'sı narkotikle ilgili. Bunlar baronlarla ilgili. Örfi organize hata örgütünün 22 milyar liralık mal varlığına el koyduk. Bu milletlerarası baron değil miydi?"

Yerlikaya, belediyelerle ilgili yapılan bin 701 soruşturma şikayetiyle ilgili "Verilen onaylar, AK Parti: 301, CHP: 338, MHP: 46, DEM: 16, Bağımsız: 17, Başka: 983. 176'sına soruşturma izni vermişiz. AK Parti: 59, CHP: 58, MHP: 21, İYİ Parti: 7, DEM: 10, Öteki: 21. Soruşturma müsaadesi verilmeyen 295 belediye var; AK Parti: 109, CHP: 93, MHP: 43, İYİ Parti: 23, DEM: 6, Başka: 21" bilgisini paylaştı.

Polis intiharları...

Bakan Yerlikaya, polis intiharlarına ait soruya şu karşılığı verdi:

"Göreve geldiğim günden bu yana 79 emniyet, 74 jandarma, 2 kıyı güvenlik olmak üzere 155 kolluk çalışanı intihar etmiştir. İntihar isimli bir olay, savcı olaya çabucak el koyuyor. Biz de idari soruşturma açıyoruz. Bitenlerle ilgili sınıflandırma yaptım. Ailevi nedenlerle 47, makûs alışkanlıklarla 52, ruhsal nedenlerle 13, gönül bağları nedeniyle 17, başka nedenlerle 12, incelemesi devam eden 14 intihar hadisesi yaşanmış. Biz başsağlığı için taziyeye gidiyoruz. Sebebini ailesi ve biz biliyoruz lakin diyorlar ki, 'Bunun sebebini açıkla.' Bugüne kadar incelemesi devam edenler haricinde bir adediyle ilgili 'mesai arkadaşlarının yüzünden oldu' diye açılan bir savcı tahkikatı yok. Bunun siyaseti olur mu?"

Yerlikaya, bayan cinayetlerine ait sorulara şu karşılığı verdi:

" KADES, 18 Mart 2018'de Süleyman Bakan döneminde mükemmel bir uygulama başlamış. Olaya en yakın hareket halindeki adam işini bırakıyor, oraya gidiyor. Bu türlü bir talimat var. Akdeniz Parlamenter Assemblesi'nin Paris'teki 15. Genel Heyeti'nde KADES, ödül alıyor. BM Uyuşturucu ve Hata Ofisi 2021 yılında 100 bin bayan nüfusuna nazaran bayan cinayeti ortalama oranı: 1,1; 2022 yılında 1,2 olmuş. Maalesef dünyada üste yanlışsız bir yükseliş trendi var, bunu BM söylüyor. Bayan şiddetle ilgili sıfır tolerans diyoruz. 2022'de 284, 2023'te 309, 2024'ün birinci 10 ayında 276 tane bayan cinayeti var. Elektronik kelepçeyle ilgili kapasite sorunuz yok. Bin 500 olan kapasiteyi 5 bine artırabiliriz süratlice, bu bahiste bir meselemiz yok. Biz muhafaza kararı aldığımız bayana bir doküman imzalatıyoruz. Muhafaza kararı aldıktan sonra dokümandaki 11 maddeyi polisler okuyor. 'Seni müdafaaya aldık lakin buna riayet et' diyor. Diyor ki mesela, 'Şüphelinin size yaklaşması halinde en yakın korunaklı yere geçerek kolluktan direkt yardım iste. Şüpheliyle sakın yüz yüze görüşme.' Zira deneyim ile sabit. Bunların hepsini onlara okuyoruz. Haftada bir gün muhtara 'buraya gelip giden var mı' diye soruyoruz. İstihbarat artık ona takılıyor. Birinci kez söylüyorum muhafaza kararı olmasına karşın geçen sene 32 hanımefendi şuradaki ikazımıza uymadan, kapıya adam gelince açmış, içeride vurmuş onu."

CHP'li ve DEM Partili vekiller, bu açıklamaları üzerine Bakan Yerlikaya'ya "Kadınları suçlamak ne kadar kolay" diye reaksiyon gösterdi. Yerlikaya da vekillere, "Sen kimden yanasın? Biz bayanı koruyoruz" dedi.

Bakan Yerlikaya, 6 Şubat 2023 sarsıntılarından sonra başlatılan "Türkiye Tek Yürek" kampanyasıyla ilgili soruya, "Aziz milletimizin AFAD'a güvenerek vermiş olduğu 'paranın faizleri nereye gidiyor' sorusunu sordunuz. 16 milyar 107 milyon 806 bin 723 liralık faiz üç kamu bankasının hesabına yatıyor. Bu faizler olduğu üzere tıpkı hesapta kalıyor. Bunların hepsini de gelip Sayıştay denetliyor" diye cevap verdi.

Düzenli ve sistemsiz göçmenler...

Yerlikaya, sistemli ve sistemsiz göçmenlere ait bilgileri de paylaşarak,  "Birleşmiş Milletler İnsani Yardım Uyum Ofisi 'Suriye'nin nüfusu 23,5 milyon. 17 milyonu Suriye'de bulunuyor, 6,5 milyonu da öteki ülkelerde bulunuyor' diyor. Ofis, 350 bin Suriyeli'nin de trajedi nedeniyle hayatını kaybettiğini belirtiyor. 6,5 milyon Suriyeli'den 2 milyon 935 bin 742'si Türkiye'de, 784 bini Lübnan'da, 778 bini Almanya'da, 649 bini Ürdün'de... Benim geldiğimde 5 milyon 196 bin nizamlı göçmen sayısı vardı. Yaptığımız çalışmalar ve siyasetlerle bu sayı bugün 4 milyon 174 bin 706 oldu" diye konuştu.

Yerlikaya, Türkiye'de ömrünü sürdüren süreksiz muhafaza altındaki Suriyeli sayısıyla ilgili 2 milyon 935 bin 742 kişiden 1 milyon 32 bininin ikamet müsaadeli, 206 binin ise memleketler arası muhafaza altında olduğunu açıkladı. Yerlikaya, şu tabirleri kullandı:

"150 bin 327 Suriyeli hiçbir biçimde yok"

"Tek tek tek adreslerine gittik. 6 ayda saydık. 731 bin 146'sını adresinde bulamadık. Bulamadık derken adresi şimdiki değil. Taşınmış adresini güncellememiş. 580 bin 819 Suriyeli, adreslerini güncelledi ve güncellemesi devam ediyor. 150 bin 327 Suriyeli hiçbir formda yok. Sistemsiz olarak karşıya gittiğinin de frontex sayılarından alıyoruz. Şu anda kayıtlı 2 milyon 935 bin 742 net Suriyeli var. Ben saydım, doğrusu bu. Ben bürokrasiden geliyorum. Gaziantep ve İstanbul Valiliği yaptım. En çok Suriyelilerin olduğu yerlerde çalıştım. Bunun ne demek olduğunu ben biliyorum. Bunlarla ilgili ayda bir bildirim yükümlülüğü getirdim. Bundan sonra adresini değiştirmeye cüret edebilecekler mi?

Düzensiz göçle gayrete gelelim... Biz sistemsiz göçmenle durmadan, duraksamadan, kesintisiz gayret ediyoruz. Göçmen kaçakçılığı organizatörlerinin, organize kabahat örgütlerinden ve kent eşkıyalarından hiçbir farkı yok. Köyünden çıkmamış bir Afganlıyı burayı kim getirebilir? Bu hadsizler getiriyor. Bugüne kadar 6 bin 660'ı tutuklu, 2 bin 693'ü de şu anda isimli denetimli. Şimdi tutuklanmayanları da takip ediyoruz. Cezaevinden bir ay içerisinde çıkacak olan göçmen kaçakçılığı organizatörlerini de takip ediyoruz. Tıpkı uyuşturucu satıcılığından girenler üzere.

Benim dönemim de 210 binin üzerinde deport yaptık. Bakın 2023 yılında frontex 27 Avrupa Ülkesi'nin göç yönetimi tek başına 91 bin deport yaptı. Biz 132 bin yaptık. Bu senede 140 bini geçeceğiz..."

"159 bin 433 Suriyeli, Türk vatandaşlığı kazanmıştır"

Yerlikaya, kaç Suriyeliye istisnai Türk vatandaşlığı verildiği sorusuna, "Yatırım maksatlı istisnai olarak Türk vatandaşlığını kazananların sayısı 159 bin 433'tür. Fakat bunlardan 46 bin 163'ü yatırımcıdır. Onların 35 bin 399'u eşi, 77 bin 871'i çocuk" diye yanıt verdi.

"AK Parti üyesi olmaktan büyük onur duyuyorum"

Yerlikaya, muhalefet milletvekillerinin AK Parti kongrelerine gitmesine yönelik eleştirilerine "Ben AK Parti üyesiyim ve bundan da büyük onur duyuyorum. Bütün arkadaşlarımızla bir arada sizlerin yaptığı üzere bizde o demokrasi şölenine katkı sunmak, onların coşkusuna katılmak için yanlarına gidiyoruz" karşılığını verdi. CHP'li vekiller, Yerlikaya'nın "AK Partiliyim" sözüne "Siz bizim de güvenliğimizden sorumlusunuz" diye reaksiyon gösterdi. Bakan Yerlikaya da CHP'li vekillere, "Korkmayın, başınıza bir şey gelmez. Ben sizi seviyorum" diye konuştu.

Yerlikaya, kayyum tartışmalarıyla ilgili, "Türkiye genelinde bin 408 belediyemiz var. Hepsi mahalli müşterek gereksinimleri görmek için halkın oyuyla geldiler. Hemşerilerimizin iradesiyle geldiler. Konusu terörse başka kulvara giriyor. Savcının şu an soruşturma ve kovuşturması olmayan bir sürü DEM'li belediyeler var. Biz hukuk devletiyiz. Bin 408 belediyemizin sandıkla gelip, sandıkla gitmesini savunuyoruz" dedi.

Görüşmelerin tamamlanmasının ardından İçişleri Bakanlığı ile bağlı kuruluşlarının 2025 yılı bütçeleri AKP ve MHP'li milletvekillerinin oylarıyla kabul edildi.