İEÜ’den Fırtına ve Hortum Riskine Dikkat Çeken Uyarılar
Uzmanlar son devirde bilhassa kış aylarında hortum ya da fırtına üzere hava olaylarının yaşanmasına bağlı oluşabilecek kazalara karşı uyardı. İEÜ İnşaat Mühendisliği Kısmı Lideri Prof. Dr. Celalettin Kozanoğlu, global ısınma nedeniyle deniz suyu sıcaklıklarının yükseldiğini, birtakım hava olaylarının çoğaldığını bilhassa Akdeniz Bölgesi'nde hortum ve fırtınaların arttığını kaydetti.
'PROJE BASAMAĞINDA YAPILMASI GEREKENLER VAR'
Bu tabiat olaylarının Türkiye'de de birçok yerde can kaybına neden olabildiğini anlatan Prof. Dr. Kozanoğlu, "2 sene evvel bir su deposu uçtu. 16 yaşında bir gencimiz vefat etti. Geçen gün Mersin'de bir çatı uçtu, 24 yaşındaki gencimiz vefat etti. Münasebetiyle bütün bunların yaşanmaması için binaların proje basamağında yapılması gerekenler var. 'Oturtma çatı' dediğimiz sistemlerde su depolarının denetim edilmesi ve projeye evvelden yazılması gerekiyor. Oturtma çatı sistemler maalesef pek denetim edilmiyor. Çatı oturtuluyor lakin projede o çatının binaya irtibat ayrıntısının kesinlikle bulunması lazım. Bu ayrıntıya nazaran de kontağın yapı kontrol firmasından denetlenmesi lazım" dedi.
'SU DEPOSU VE KLİMA' UYARISI
Binaların çatısına yerleştirilen ağır su depolarının sayısı hakkında da ihtar yapan Prof. Dr. Kozanoğlu, "Birer tonluk su depoları, 20 dairelik bir binada, çatıda 20 ton yük demektir. Bunun da projede olması ve hesapların ona nazaran yapılması lazım. Klima sistemlerinde de özellikle dış üniteler vakit içinde paslanıp yerinden çıkabiliyor. Bir rüzgarla insanların üstüne düşebiliyor. Binalarımız yükseldi. Yükselen binaların etrafında rüzgarlar girdaplar oluşturuyor. Bu girdaplar komşu binalarda alçak basınç oluşturup çatı uçmasına, su depolarının devrilmesine, klimaların yerinden çıkıp aşağıya düşmesine sebep olabiliyor. Bunların evvelce projede merkezileştirilerek, mimari çizimlerden başlayarak olması gerekir. Ayrıyeten yapı kontrol tarafından da denetlenmesi gerekir" diye konuştu.
'HORTUM İÇİN İHTAR SİSTEMİ YOK'
Endonezya, Sri Lanka, Hindistan ve Tayland olmak üzere 14 Asya ülkesinde, 26 Aralık 2004'te yaşanan ve 20 metreyi bulan dev dalgalara neden olan tsunami felaketini hatırlatan Prof. Dr. Kozanoğlu, 225 bin kişinin ömrünü kaybetmesinin akabinde tsunami ihtar sistemlerinin yaygınlaştığını söyledi. Prof. Dr. Kozanoğlu, "Günümüzde fırtına ikaz sistemleri var lakin hortum için yok. Zira hortumlar ani oluşan, denizde meydana gelip karaya hakikat yürüyen daha kısa arada büyük hasar oluşturan hava hareketleridir. Yapılarımızın bu afetlere hazırlıklı olması gerekir" dedi. Yapı stoğunun eski olduğu yerlerde bina yöneticilerinin almaları gereken tedbirler olduğunu belirten Prof. Dr. Kozanoğlu, bakım ve kontrollerin kıymetine dikkat çekti.
'BİR YETKİ EVRAKI İLE BU İŞLER YAPILMALI'
Prof. Dr. Kozanoğlu, "Yöneticiler, bina ve tesisatların bakımından bir nebze sorumludur. Çatı vakit içinde periyodik denetim edilmeli. İlerde can kaybına sebep olabilir, bu durumda işin tüzel boyutu başlar. Otomobilimizi senede bir bakıma götürüyoruz. Binalarımızın da senede bir denetim edilmesinde fayda var. Çatıların yağmur inişleri tıkanabilir. Güvercinler ya da yapraklar inişi tıkayınca su taşkınları oluşup, binaların içine su girebilir. Elektrik tesisatı yangına sebep olabilir. Bu işlerin ehliyetli bireyler tarafından yapılması kıymetli. Klimacının elindeki ekipman paslanmaz olmalı. Düzgün gereçler ile bu işler yapılmalı. Taksi sürücüsünün nasıl ehliyeti olması gerekirse çatıcı ya da klimacının da belirli bir yetki evrakı ile bu işleri yapması gerekir. Bu arz talep sorunudur, halkımız bilinçlenip bunları isterse yerine gelir" diye konuştu.