İklim Değişikliğine Karşı Acil Önlemler

TÜRKİYE Bilimler Akademisi'nden (TÜBA) Prof. Dr. Doğan Yaşar, Türkiye'nin iklimsel değişikliklerin tesirlerine hazırlıklı olmadığını belirterek, "Artık klasik su kullanımından vazgeçmemiz, yer altı barajları yapmamız, ziraî sulamada damlamaya geçmemiz, suyumuzu barajlardan kapalı ortama getirmemiz ve büyük metropollerde kanalizasyonla yağmur sularını ayırıp, yağmur sularını tekrar barajlara basacak sistemler geliştirmemiz gerekiyor. Arıtmalardan çıkan suyun tarıma verilmesi lazım" dedi.

İklim değişikliğinin neden olduğu yüksek sıcaklıklar, yağış azlığı ve çok buharlaşmanın tesirleri, her geçen yıl artıyor. TÜBA Etraf, Biyoçeşitlilik ve İklim Değişikliği Çalışma Kümesi Üyesi Prof. Dr. Doğan Yaşar, kuraklık ve su kaynaklarının azalmasına karşı tedbir alınması gerektiğini belirterek, iklimsel değişikliklerin tesirlerine karşı hazırlık yapılmadığını söyledi. Türkiye'de 2020'den itibaren 3 yıl boyunca La-Nina devri yaşandığını vurgulayan Prof. Dr. Yaşar, "Kurak bir periyot geçti. Yağışlar 2020'de yüzde 12, 2021'de yüzde 9, 2022'de yüzde 12 eksik yağdı. 3 yıl üst üste eksik yağması çok da doğal bir durum değil. 2023'te El-Nino geldi, açığı kapattı. Deniz suları harika ısındı. Deniz suyunun ısınması buharlaşmanın ve yağışların artması demek. Hepsi de gerçekleşti. Ne kadar kurak geçerse, geriden o kadar çok şiddetli yağışlar gelir. Tabiat kendini istikrarlar. Kıymetli olan kuraklığa da yağışlı periyoda de hazır olabilmek. Kuraklık olduğu için barajlar boşaldı. Barajlar boş olunca hidroelektrik santraller devre dışı kaldı, biz de bütün dünyada olduğu üzere fosil güce saldırdık. Bir anda kömür ve doğal gaz fiyatları arttı" dedi.

'GÖLLER BÖLGESİ, ÇÖLLER BÖLGESİ OLDU'

Prof. Dr. Yaşar, "Konya Ovası, obruk ovasına döndü. Bunun iklimle hiçbir alakası yok, büsbütün yanlış tarım desenleri nedeniyle oldu. Türkiye'nin 25 havzası var, Tarım Bakanlığı'nın her yıl nerede, ne ekileceğini belirlemesi lazım. Çok su isteyen bitkiyi az su olan yere ekerseniz, suyu yer altından çeker. Güneyde sular, yer altından çekildi ve bütün göller kurudu. Sonuçta maalesef göller bölgesi çöller bölgesi; Konya Ovası da obruk ovası oldu. İklimleri suçluyoruz, iklimlerde kabahat yok. Kabahat bizde" diye konuştu. Prof. Dr. Yaşar, 2025 Şubat ayından evvel doyurucu yağış beklemediğini söyleyerek, "'Bugün-yarın yağışlar gelecek' deniyor ancak barajları pek hareketlendirmez. Barajları hareketlendirecek yağışları şubat ve marttan sonra bekliyorum. Olağanda La-Nina periyotları 9 ila 12 ay ortası sürer. Şubattan sonra La-Nina tesirini kaybedecek, denizler ısınacak. Denizler ısındıkça buharlaşma ve yağmur artacak. Deniz suyunun çok ısınması çok fazla buharlaşma demek, çok fazla buhar demek çok fazla yağış demek" dedi.

'HER YERDE, BÜTÜN BATI ANADOLU'DA DA TEHLİKE ÇANLARI ÇALIYOR'

Bu yıl Batı Anadolu'da az yağış olduğunu lisana getiren Prof. Dr. Yaşar, " İstanbul'da barajlar, haziranda yüzde 81'di, yüzde 29'a düştü. Her yerde, bütün Batı Anadolu'da da tehlike çanları çalıyor. Artık klasik su kullanımından vazgeçmemiz, yer altı barajları yapmamız, ziraî sulamada damlamaya geçmemiz, suyumuzu barajlardan kapalı ortama getirmemiz ve büyük metropollerde kanalizasyonla yağmur sularını ayırıp, yağmur sularını yine barajlara basacak sistemler geliştirmemiz gerekiyor. Arıtmalardan çıkan suyun tarıma verilmesi lazım. İzmir'de sadece Çiğli'den günde yaklaşık 400 bin metreküp su çıkıyor. Bu Gediz Ovası'na Menemen'e verilmeli. İzmir olarak günde yaklaşık 700 bin metreküp kullanma suyu kullanıyoruz. Suyu kullanmasını şimdi bilmiyoruz. Bilimi kullanmadığınız sürece iklimleri suçluyoruz" diye konuştu.