İstanbul’un en yoğun ilçesinden çıkan bu fosil depreme ilişkin ne anlatıyor? “Milyonlarca yıl öncesine ait, depreme karşı en zayıf bölgeyi gösteriyor”
İstanbul’un Bağcılar ilçesi, megakentin nüfusu en kalabalık ilçelerden biri. Bağcılar’dan geçen Basın Ekspres Yolu ise kent trafiğinin en ağır olduğu yerlerden… Basın Ekspres Yolu’nun çabucak yakınında bir AVM’nin inşaatında çalışan Uğur Akbaş ve babası İrfan Akbaş, kum yığının ortasında 20 metrelik bir hafriyattan deniz minaresi fosili çıkardı. 15 yıldır hatıra olsun diye ailenin konutunda tutulan fosile yönelik bilgi veren Jeolog Prof. Dr. Şener Üşümezsoy, bunun 10 milyon yıllık olduğunu söyledi. Prof. Dr. Üşümezsoy, buluntunun, muhtemel büyük Marmara sarsıntısına karşı taban dayanıklılığına dair bilgi verdiğini de lisana getirdi. Prof. Dr. Üşümezsoy’a göre, Yeşilköy’den Bağcılar’a hakikat gelen Bakırköy kireç taşları denilen fosil, İstanbul’un büyük bir bölümünde bilhassa sarsıntı riski görülen alanlarda yer alıyor.
“TARİHİ NİTELİĞİ YOKTUR DİYE VİTRİNE KOYDUK”
Deniz minaresi fosilini babasıyla 15 sene evvel hafriyat hafriyatı yaparken bulduğunu söyleyen Uğur Akbaş, “Hafriyat kazısından çıkardığımda görsel olarak hoş bir modül olduğunu düşündüm.
Tarihi niteliği yoktur diye vitrinimize koyduk.” sözlerini kullandı. Sosyal medyada gezerken fosil paylaşım sayfası gördüğünü anlatan Akbaş, “Sayfayı incelediğimde bende olan fosile benzerleri olduğunu gördüm. İnsanlara örnek olması açısından paylaşım yaptım ve baya ilgi gördü.” dedi.
Fosilin tarihi bir bulgu olduğunu bilmediklerini anlatan Akbaş, “Biz de yeni öğrendik.” diye konuştu.
ÜŞÜMEZSOY’A NAZARAN SARSINTI İŞARETÇİSİ
Fosilin birebir vakitte şeytan minaresi olarak bilindiğini söyleyen Jeolog Prof. Dr. Şener Üşümezsoy, ise kelam konusu bulgunun 10 milyon yıl öncesine ilişkin olduğunu söyledi. “Miyosen devrinin Serravallian vaktine ilişkin 10 milyon yaşında bir fosil denilebilir.
10 milyon yıl evvelki İstanbul kıyısını işaret eden kireç taşları içinde yaşamış bir canlıymış.” tabirini kullanan Üşümezsoy, şöyle devam etti: “Oluştuğu yerdeki paleocoğrafyayı gösterir. Ayrıyeten, Yeşilköy’den Bağcılar’a hakikat gelen Bakırköy kireç taşları dediğimiz sığ denizde yaşayan bir fosildir.”
“EN ZAYIF BÖLGEYİ GÖSTERİYOR”
Depreme karşı İstanbul’un en zayıf bölgesini deniz fosili katmanların oluşturduğunu belirten Prof. Dr. Üşümezsoy, “İstanbul’un büyük bir kesitinde bilhassa sarsıntı riski gördüğümüz alanlarda yer almaktadır.
Güngören killeri dediğimiz bir kil var, o biraz daha derinde.” diye konuştu. “Bu boyutuyla değerlendirdiğimizde İstanbul’da 6-6,5 şiddetinde yegane sarsıntı riski taşıyan fay Kumburgaz’dır.
Zelzeleye karşı İstanbul’un en zayıf bölgesini ise Miyosen devrine ilişkin 10 milyon yaşlı deniz fosili katmanlar oluşturuyor.” diyen Üşümezsoy, “İstanbul’da Avcılar, Küçükçekmece, Bakırköy, Bağcılar, Esenler ve Topkapı’ya kadar uzanan bu istif zelzeleye karşı en zayıf bölgeyi gösteriyor.” tabirlerini kullandı. Ölü midye ve deniz minarelerinin vakitle kireç taşı oluşturduğuna değinen Prof. Dr. Üşümezsoy, şöyle devam etti: “İstanbul’un zelzele riskli bölümü bu fosillerin oluştuğu eski deniz kıyısıdır.
Marmara Denizi kuzey kenarındaki bütün o faylar bu sedimentlerin çökelmesiyle ilişkilidir. Marmara Denizi daima çöken katmanlardan ve göllerden oluşmuştur.
Bu da onun kenarındaki bir yapıyı oluşturuyor. Yaşayan bir sürü midye ve deniz minaresi ölüyor, vakitle çökeliyor ve kireç taşını oluşturuyor.
O kireç taşları içinde olan bir fosildir. Merter’deki kireç taşları Bağcılara geçildiğinde kil taşlarına geçiyor.
Aynı vakitte Bağcılar çok geniş bir bölgeyi kapladığı için en altta Güngören killeri onun üstünde ise kireç taşları var. Bu kireç taşları killere nazaran daha sağlam yerler oluşturuyor.”