“Kaos Tanrısı” Dünya’ya yaklaşıyor: 2029’da ‘Astro Deprem’ riski!
Bilim insanları, 'Kaos Tanrısı' ismi verilen asteroidin beş yıl içinde gezegenimizin yakınından geçtiğinde, Dünya'nın yerçekiminin 'astro depremler' yaşamasına neden olabileceğini düşünüyor. Araştırmalar, ismini Mısır'ın Kaos Rabbi'nden alan Apophis asteroidinin Dünya'nın sadece 30.000 km yakınından geçtiğinde, gezegenimizin çekim gücünün şiddetli bir halde sarsılmasına neden olacağını öne sürüyor. Teorik sarsıntı, öteki bir büyük kütleli cismin istikrarsız çekim gücünün neden olduğu bir obje üzerindeki gerilme yahut çekme tesiri olan yerçekimsel gelgit kuvvetleri nedeniyle meydana gelebilir.
İKİ FİZİKÎ SÜREÇ BELİRLENDİ
Araştırmacılar, meydana gelebilecek iki fizikî süreç belirledi. Bunlardan biri kayaların ve tozun yüzeyden uçmasına neden olurken, başkası on binlerce yıl boyunca kademeli olarak gerçekleşecek toprak kaymalarını tetikleyebilir. Her ikisi de nihayetinde dört milyar yıllık asteroidin yüzey yapısını değiştirecektir. 13 Nisan 2029'da geçiş yapması planlanan Apophis, Empire State Binası büyüklüğünde 'şehir katili' bir uzay taşıdır.
ETKİSİ NÜKLEER BOMBAYLA EŞDEĞER
The Planetary Society'ye nazaran, Dünya'ya direkt çarpması halinde yaratacağı tesir onlarca ya da yüzlerce nükleer bombanın patlamasına muadil olacaktır. Tüm Dünya'yı yok etmeyecektir, fakat bir kenti kolay kolay yok edebilir ve yıkımı yüzlerce kilometre yarıçaplı bir alana yayabilir. Bilim insanları 2004 yılında birinci keşfedildiğinden bu yana bu asteroidin izlediği yolu yakından takip ediyor. Başlangıçta, 2029'da mümkün bir çarpışma ihtimali yüzde 2,7 ile nispeten yüksekti.
Ancak daha yeni çalışmalar, ihtimalin iki milyarda teğe yakın olduğunu ortaya koydu. Johns Hopkins Üniversitesi Uygulamalı Fizik Laboratuvarı'nda asteroit bilimcisi olan Ronald-Louis Ballouz liderliğindeki bir araştırma takımı, Apophis'in Dünya'nın çekim alanından geçerken başına neler gelebileceğini araştırdı. Ballouz Live Science'a yaptığı açıklamada, asteroitlerin tipik olarak yıpranmış yüzeylere sahip olduğunu, zira uzay ayrışması ismi verilen bir süreçte daima olarak meteoroidler tarafından bombalandıklarını, lakin gökbilimcilerin uzun vakittir gezegenlerin yakınından geçen uzay kayalarının yıpranmış yüzeylere sahip olmadığını gözlemlediklerini söyledi.
ASTEROID'İN GÜZERGAHI SİMÜLE EDİLDİ
Ballouz, bunun nedeninin gezegenin çekim gücünün asteroit yüzeyinin dış katmanını kaldırması olabileceğinden şüpheleniyor. Bunu test etmek için araştırmacılar Apophis'in hesaplamalı bir modelini oluşturdular ve daha sonra her modelin fizikî değişimlerini izlerken Dünya'ya giden yolunu simüle ettiler ve gezegenimizin çekim gücünün Apophis üzerinde iki farklı fizikî süreci yönlendirebileceğini ortaya çıkardılar. DEPREM GİBİSİ SARSINTI İHTİMALİ
Bunlardan birincisi, asteroit Dünya'ya en yakın uzaklığa ulaşmadan yaklaşık bir saat evvel başlayacak ve bir müddet sonra da devam edecek olan zelzele gibisi sarsıntılar.
Bu sarsıntının ne kadar şiddetli olacağını söylemek ise çok sıkıntı. Ancak Ballouz, Apophis'in dış görünümünü değiştirecek, yüzeyden kayaları kaldıracak ve birtakım kayaların uzaya kaçmasına müsaade verecek kadar güçlü olmasını bekliyor.
TOPRAK KAYMALARINI TETİKLEYEBİLİR
Diğer süreç ise asteroidin yuvarlanmasındaki değişiklik.
Apophis üzere uzay kayaları gezegenler üzere bir eksen üzerinde dönmezler. Aksine, uzayda rastgele bir formda yuvarlanırlar. Dünya'nın yerçekimi Apophis'in yuvarlanma biçimini değiştirerek on binlerce yıl boyunca toprak kaymalarını tetikleyebilir ve bu da yüzeyini daha da 'yenileyerek' altındaki katmanları ortaya çıkarabilir.
APEX VAZİFESİYLE ASTEROİDİN FİZİKÎ DEĞİŞİMİ GÖZLEMLENECEK
Ballouz'un hipotezinin doğruluğu kanıtlanırsa, gezegensel yerçekimine maruz kalan öbür asteroitlerin yüzeylerinde neden uzay aşınması belirtileri göstermediği açıklanabilir. ancak o ve grubu, NASA'nın OSIRIS-APEX misyonu 2029'daki uçuşu sırasında Apophis ile buluşana kadar emin olamayacaklar. Bu uzay aracı asteroidi 18 ay boyunca inceleyerek Dünya ile müsabakası sırasında geçirdiği fizikî değişiklikleri belgeleyecek.
100 YIL BOYUNCA ASTEROİD ÇARPMASI BEKLENMİYOR
Planetary Society'ye nazaran, Apophis'in yakın vakitte Dünya'ya direkt çarpıp çarpmayacağına gelince, araştırmalar en azından önümüzdeki 100 yıl boyunca inançta olduğumuzu belirledi. Ancak NASA'nın Gezegen Savunma Uyum Ofisi, diğer bir 'şehir katili' asteroidin Dünya ile çarpışması üzere beklenmedik bir duruma hazırlanmak için, onları çarpmadan evvel saptırmanın yahut yok etmenin yollarını geliştiriyor.