Kapadokya’da peribacaları restore ediliyor
Kültür ve Turizm Bakanlığının tarihi ve kültürel pahaların korunması hedefiyle bölgede başlattığı çalışmalar, Kapadokya Alan Başkanlığınca sürdürülüyor. Kapadokya Alan Başkanlığı takımları, UNESCO Dünya Miras Listesi'nde yer alan Kapadokya'da, iklim, vakit, çevresel şartlar, insan tesiri üzere faktörlerden etkilenerek tamirata gereksinim duyan 14 peribacası tespit etti.
İlk etapta bunlardan 4'ünde bakım, tamir ve onarım çalışması başlatıldı. Risk oluşturan başka peribacaları da peyder pey restore edilecek.
DOĞAYA UYGUN MATERYALLER KULLANILIYOR
Çalışmanın yapıldığı peribacalarının ziyan görmemesi için kurulan iskele modülleri yapıya keçeyle tutturulurken, tamirde kullanılan gereçler tabiata uygun ve uzun ömürlü olması için uzman görüşleri alındıktan sonra komite kararı ile uygulanıyor.
Kapadokya Alan Başkanı Birol İnceciköz, AA muhabirine, misyonlarının bölgenin doğal, tarihi ve kültürel kıymetlerini geleceğe sağlıklı formda taşımak olduğunu, bu kapsamda gerekli alanlarda onarım çalışmalarını başlattıklarını belirtti.
Özellikle Nevşehir'in Göreme beldesinde peribacalarıyla iç içe olan yerleşim alanlarının bulunduğuna dikkati çeken İnceciköz, onarım ve tamiratlarla hem peribacalarının doğal ve tarihi kimliğinin korunduğunu hem de can ve mal güvenliğini açısından oluşabilecek risklerin bertaraf edildiğini kaydetti. Onarım çalışmaları öncesinde, dünya mirasını oluşturan pahaların kriterlerini belirleyen ve denetleyen İCOMOS (Uluslararası Anıtlar ve Sitler Konseyi) ile UNESCO'dan iştirakçilerin da olduğu toplantılar düzenlediklerini anlatan İnceciköz, çalışmaları insanlığın ortak mirası peribacalarını korumak ismine iştirakçi bir anlayışla sürdürdüklerini tabir etti.
"14 PERİBACASININ ACİL ONARIM MUHTAÇLIĞI VAR"
Titizlikle yürütülen onarımda alanında uzman çevrelerden faydalandıklarını aktaran İnceciköz, "Kapadokya Alan Başkanlığı olarak peribacalarımızı acil müdahale gerektirenler, kapsamlı tamirat gerektirenler üzere sınıflara ayırdık. Bunlardan 14'ünün acil onarım gereksinimini olduğunu tespit edip, bilimsel çalışmalar yaptık. Bu peribacalarından dördünün lazer taramasıyla adeta röntgenlerini çektirdik. Çıkan sonuçlara nazaran kayaç yapıların düşeydeki hareketleri, yapraklanma, iklim ve insan tesirinin sebeplerini araştırıp bundan sonraki süreçte ömürlerinin daha uzun olması emeliyle çeşitli müdahale teklifleri ürettik. Bu kapsamda çeşitli üniversitelerdeki akademisyen ve bilim etraflarından tavsiyeler alıp hepsinin ortak noktada buluştukları süreci kurulumuzun onayıyla uygulamaya başladık." diye konuştu
YAPILAN ÇALIŞMALAR BİLİM ETRAFLARINA ANLATILIYOR
İnceciköz, peribacalarının bulunduğu birtakım alanlardaki insan tesirine karşı gerekli tedbirleri almak için uğraş gösterdiklerini, en pahalı gayelerinin peribacalarının ömrünü uzatmak olduğunu vurguladı.
Bilimin, memleketler arası ve Türkiye'deki müdafaa mevzuatlarının öngördüğü ortak paydada buluşan tüm müdahale formüllerini benimsediklerini ve alanda uygulamaya koyduklarını lisana getiren İnceciköz, şöyle devam etti:
"Bölgenin kayaç yapısına uygun materyal, senaryomuzdaki temeli oluşturuyor. Çeşitli çemberlemeler, ögelerle bir ortaya getirip tutturmak üzere ayrıntılar var. Doğal her peribacasına tıpkı tarzı uygulamıyoruz. Çalışmalarda hasarları ortaya koyduktan sonra, tahlil tekliflerini bilim etrafları ile görüşüyoruz. Yapılan çalışmaları, burası milletlerarası kontrat kapsamında korunan bir bölge olduğu için taraflara da açıklıyoruz. Bölgede alan başkanlığı olarak hem yatırım yapıyoruz hem ana kaynak kıymeti olan peribacalarının gelecek jenerasyonlara aktarılması için çalışıyor ve tıpkı vakitte kaçak yapılarla gayret ediyoruz."