Kayıt Dışı İstihdama Uyarı!

Niğde Toplumsal Güvenlik Vilayet Müdürü Nail Van; kayıt dışı istihdamla ilgili çalışan ve iş verenleri uyardı.

SGK Vilayet Müdürü Nail Var; kayıt dışı istihdamın ülkenin en kıymetli problemleri ortasında yer aldığını söylerken kayıt dışı istihdamla gayret çerçevesinde her yıl rehberlik ve bilgilendirme gayeli faaliyetler yürüttüklerini belirtti. Kayıt dışı istihdamın, çalışanların Toplumsal Güvenlik Kurumu'na hiç bildirilmemesi ya da çalışma gün yahut fiyatlarının eksik bildirilmesi olduğunu tabir eden Van; "Çalışanların sigortalı olarak çalıştırılmaları anayasal bir hak olmakla birlikte tıpkı vakitte hem çalışanlar hem de patronlar açısından bir zorunluluktur. Yani patronların çalışanlarını sigortasız olarak çalıştırma hakları olmadığı üzere çalışan şahısların de sigortasız çalışmayı istemek üzere bir hakları kelam konusu değildir. Bu formda çalışmayı isteyen bireylerin sigortasız çalıştırıldığının tespiti halinde patronlara yönelik yaptırımlar uygulanmakta, patronlar kendilerince makus niyetli olmamalarına karşın mağdur olabilmektedirler" dedi. Bilhassa emekli aylığı alan, dul ve yetim aylığı alan, toplumsal yardım alan yahut bakmakla yükümlü pozisyonunda olan kimi şahısların sigortasız çalışma konusunda daha istekli olduklarının bilindiğini söyleyen Nail Var; bu şahısların sigortasız çalışma konusundaki talepleri karşısında patronların yasal yükümlülüklerini yerine getirme şuuruyla hareket etmeleri, tespiti halinde ise mağduriyet yaşamamaları maksadıyla gerekli dikkati göstermelerini istedi.

"Kayıt dışı çalışan bir personelin emekli olma hakkı yoktur"

Van; "Kayıt dışı istihdamın toplumun toplumsal ve ekonomik bedelleri üzerinde birçok olumsuz tesiri bulunmakta, ayrıyeten hem çalışanlar ve patronlar hem de devlet açısından birçok olumsuz tesire yol açmaktadır. Bu çerçevede kayıt dışı çalışan bir çalışanın emekli olma hakkı yoktur. Çalışamaz duruma geldiğinde malullük aylığından yararlanamaz. Hayatını kaybetmesi durumunda geride kalan eş ve çocukları mevt aylığı hakkından yararlanamazlar. İşsizlik sigortasından faydalanamazlar. Genel sıhhat sigortası primlerini kendileri ödemek zorunda kalabilir. İş kazası ve meslek hastalığına karşı alınması gereken tedbirlerden mahrum olarak çalışmak zorunda kalırlar. Fiyat ve başka toplumsal haklar konusunda kanunların sağladığı muhafazadan mahrum olarak daha makûs kaidelerde çalışırlar. İhbar ve kıdem tazminatından mahrum kalır ve yıllık müsaade, haftalık müsaade, doğum müsaadesi üzere.

Yapılacak kontroller ve tespitler sonucunda kayıt dışı personel çalıştıran patrona yüksek meblağlarda idari para cezası uygulandığını hatırlatan Nail Van işyerinin kapanması riskinin olduğunu söyledi. Nail Van; "Bir yıl bir emekçiyi kayıt dışı çalıştırdığının kontrol sonucu anlaşılması halinde idari yaptırımı 14 taban fiyata kadar para cezasıdır. Ayrıyeten bu çalışmalara ilişkin primler gecikme cezası ve faiziyle birlikte tahsil edilir. Bu işyerlerinin yararlanmakta olduğu sigorta prim teşvikleri durdurulur. Devlet ve özel dal tarafından sağlanan teşvikler ile hibe ve kredi avantajlarından faydalanılamaz. Yaşanacak iş kazası ve meslek hastalıkları karşısında devlete ve emekçilere karşı idari ve isimli yükümlülükler doğar ve ekonomik dataların güvenirliliğine ziyan vererek ekonomik kararların öngörülen tesirlere pürüz olur" tabirlerine yer verdi.

Çalışanlar e-devlet şifresi ile www.turkiye.gov.tr adresinden sorgulama yapabileceklerini söyleyen Nail Van; 'ALO 170' Çalışma ve Toplumsal Güvenlik İrtibat Merkezi'ni arayabileceklerini, sigortalı olarak bildirilip bildirilmediği ve hangi kar düzeyinden bildirildiğini kısa öğrenebileceklerini, sigortasız çalıştırıldıklarını ya da fiyatlarının yahut çalışma müddetlerinin eksik bildirildiğini düşündüklerinde ise şikayetlerini ALO 170'e, CİMER'e iletebileceklerini söyledi. - NİĞDE