Kuraklık Zeytin Üretimini Olumsuz Etkiliyor
KURAKLIK nedeniyle geçen yıl yaşanan üretim zahmetinin akabinde bu yıl rekolte artışı beklenen zeytin, sıcak ve yağış yetersizliğinden irileşmedi, kolunda buruştu. 1 kilogramdaki adet sayısını söz eden 'kalibre' artışı sorunu hasebiyle sofralık zeytin üretiminde rekolte kahrı ve fiyatında artış bekleniyor. Antalya Ticaret Borsası Başkanı Ali Çandır, "Gerekli yağmur almadığı için kalibrasyonda sorun var. Bu yıl sofralık zeytinde dert ihtimali yüksek" dedi.
Türkiye'de zeytin ağacı sayısı her geçen yıl artış göstererek 20 yılda 99 milyondan 201 milyon 770 bine ulaştı. Zeytin ağacı varlığındaki artış üretime de yansıdı. Toplam zeytin üretimi 2021 yılında 1 milyon 738 bin 680 ton iken 2022'de 2 milyon 976 bin 654 ton oldu. Sofralık zeytin üretimi 2021'de 555 bin 853 ton, 2022'de 735 bin 678 bin ton; zeytinyağı üretimi ise 2021'de 235 bin 727 ton, 2022'de 421 bin 717 ton olarak gerçekleşti. Kuraklık nedeniyle 2023'te zeytin üretiminde meşakkat yaşandı. Geçen yıl 1 milyon 520 bin ton zeytin üretiminin 490 bin tonu sofralık zeytin olarak gerçekleşti, 422 bin ton zeytinyağı üretimi yapıldı.
İRİLEŞEMEYİNCE ZEYTİN KALİBRESİ ARTTI
Zeytin üretiminde bu yıl, geçen yıla nazaran rekolte artışı bekleniyor. Rekolte artışına karşın sıcak hava ve yetersiz yağış nedeniyle sofralık zeytin irileşmediği için kalibrasyonu arttı. Kısmında buruşan, büyüyemeyen, 1 kilogramdaki adet sayısı artan zeytinin, yağlık zeytin olarak kullanılacak olmasından sofralık zeytin üretiminde kasvet bekleniyor. Sofralık zeytinin azlığından ötürü fiyatında artış öngörülüyor.
'ARZ- TALEP NEDENİYLE FİYATLARA YANSIYABİLİR'
Antalya Ticaret Borsası Başkanı Ali Çandır, "Türkiye genelinde birçok vilayette zeytin üretiminde artış olduğunu gözlemliyoruz. İklim değişikliğinden kaynaklı zeytinin kalitesinde sorun var. Gerekli yağmur almadığı için kalibrasyonda sorun var. Bu yıl sofralık zeytinde zahmet ihtimali yüksek. Eserler olgunlaşmadığı için kâfi kalibrasyona ulaşmadı. Arz- talep nedeniyle fiyatlara yansıyabilir" diye konuştu.
'ZEYTİNYAĞI FİYATINDA ARTIŞ BEKLEMİYORUZ'
Zeytinyağı fiyatlarında artış beklenmediğini anlatan Çandır, "Avrupa'da yaklaşık 9,5 avroya yükselen zeytinyağı fiyatı bu yıl 6,5 avro. İspanya'da geçen yıl üretim olmadığı için fiyat yükselmişti. Bölümün en büyük kaygısı fiyatın 5 avroya düşmesi. Bu yıl zeytinyağında Türkiye'de fiyat artışı beklemiyoruz" dedi.
ANTALYA'DA 55 BİN TON ÜRETİM BEKLENİYOR
Antalya'daki zeytin üretimine ait bilgi veren Ali Çandır, "Antalya'da geçen yıla nazaran üretimde yüzde 45 artış var. Türkiye genelinde de artış var. Antalya'da artışa karşın olması gereken sayılara ulaşabileceğimizi sanmıyorum. Antalya'da geçen yıl 38 bin ton zeytin toplandı, bu yıl 55 tona ulaşmayı, geçen yıl 6 bin ton zeytinyağı üretiminin 10 bin tona ulaşmasını öngörüyoruz." dedi.
'TAVŞAN YÜREĞİ ZEYTİNİ ANTALYA'YA ÖZGÜ'
Antalya'ya has 'tavşan yüreği' ile 'beylik' tipi zeytinin üretimini anlatan Çandır, tavşan yüreği zeytinyağına coğrafik işaret dokümanı almak için çalışma yaptıklarını söyledi. Ali Çandır, şöyle konuştu:
"Tavşan yüreği zeytini Antalya'ya mahsus. Çekirdeği tavşan yüreğine benzediği için bu ismi aldı. Antalya Ticaret Borsası olarak coğrafik işaretini aldık. Zeytinciliğin yaygınlaştığı periyotta bölgemize dışarıdan değişik çeşitlerde fidanlar geldiği için tavşan yüreği oranımız az. Tavşan yüreği zeytinin bölgemizde artması için çalışma yapıyoruz. Bölgemize ilişkin beylik tipi zeytinin yaygınlaşması için uğraş sarf ediyoruz. Önümüzdeki günlerde tavşan yüreği zeytinyağı için coğrafik işaret alacağız. Tavşan yüreği zeytinyağı, içeriğindeki polifenol oranıyla kanserojen etkiyi azaltıcı tesiriyle ilaç niyetine kullanılacak yağ olacak. Bu çalışmalarla ilgili farklı üniversitelerden raporlarımızı bekliyoruz."