Mardin’de Sedef Kakma Sanatı Yaşatılıyor

MARDİN'de, Osmanlı saraylarını süsleyen sedef kakma sanatıyla 15 yıldır uğraşan emekli imam Zekeriya Güler (58), tarihi kentin dini ve güçlü kültürünü sanatına işleyerek kentin tanıtımına katkı sağlıyor.

Emekli imam Zekeriya Güler, Türkiye'de yok olmaya yüz tutmuş sanatlardan olan ve 'padişah mesleği' olarak da bilinen 'sedef kakma'yı 5 yıldır yapıyor. Diyanet İşleri Başkanlığı bünyesinde imam hatip iken 2008 yılında emekliye ayrılan Güler, Osmanlı periyodunda de birçok padişahın uğraş verdiği bilinen sanatı yaşatmak için 2009 yılında atölye açtı. Güler, atölyesinde çocuklarıyla birlikte Kuran'ı Kerim koruması, rahle, masa, koltuk, sehpa, baston, silah kabzası, nalın, körük, tütün katmanı, kahve ekibi ve birtakım süs ve ikramlık eşyalara sedef işliyor. Güler, Mardin Halk Eğitim Merkezi, Mardin Olgunlaşma Enstitüsü ve Mardin Artuklu Üniversitesi Meslek Yüksekokulu'nda dersler vererek, sanatı yaşatmak için yeni ustalar yetiştiriyor.

'SON 15 YILDIR SANATI YAŞATMAK İÇİN ÇALIŞIYORUM'

Türkiye'de az sayıda sedef ustasının kaldığını belirten Güler, "Sedef kakma sanatı, Osmanlı'nın bir periyot revaçta olduğu sanatlardan bir adedidir. Şu an unutulmaya yüz tutan sanatlardandır. Türkiye'de yalnızca birkaç usta kalmış. Gaziantep, Şanlıurfa, Batman, Hatay ve Mardin'de birkaç ustamız vardır. Biz de Mardin'de çocuklarımla birlikte bu mesleği yaşatmaya çalışıyoruz. Çok hoş bir sanattır, ecdat sanatıdır, bunu yaşatmak, gün yüzüne çıkartmak hem ecdada karşı bir misyonumuzdur hem de bizden sonraki jenerasyona karşı bir sorumluluktur. Sanatlar bir günde ortaya çıkan iş kısımları değildir. Bu yüzden kesinlikle sahip çıkılması lazımdır. Mardin Halk Eğitim Merkezi, Mardin Olgunlaşma Enstitüsü ve Mardin Artuklu Üniversitesi Meslek Yüksekokulu'nda dersler vererek sanatı yaşatmak için elimizden geleni yapmaya çalışıyorum. Ceviz ağacı üzerine yaptığımız çizimlerin akabinde genelde geometrik Selçuklu motiflerini işliyoruz. Bunun yanında artık Mardin'in kültürünü de işlemeye başladık. Çizimin akabinde ince keskiyle kazıyoruz, kazdığımız yerlere tunç telleri geçiriyoruz. Daha sonra tutkallayıp bir gün bekletiyoruz. Sedef koyacağımız yerleri oyuyoruz, sedefleri de yapıştırdıktan sonra kezzaplanıp ateşle yakılıyor. Sonra zeytinyağı sürülüyor ve en son cila ile temizleniyor. Sedef kakma sanatının 14-15 kademesi var" dedi.

'1500 SENE SONRA SANATI YAŞATMANIN SEVİNCİNİ YAŞIYORUZ'

Sanatı yaşatmanın yanında kentin tanıtımına da katkı sunmaya çalıştıklarını tabir eden Güler, " Mardin Müzesi'nde bulunan tarihi yapıtlara baktığımız vakit kentte sedef işçiliğinin yapıldığını, var olduğunu görüyoruz. Mardin'in eski ve saygın ailelerinin meskenlerinde hala sedef kakma koltuklar, sehpalar ve sandıklar mevcut. Kültür ve Turizm Bakanlığınca 2023 UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'ne de eklenen sedef kakma sanatını yaklaşık 1500 yıl sonra yaşatmanın sevincini yaşıyoruz. Bu hoş sanatın yaşatılması için elimizden gelen çabası gösteriyoruz. Zira bu ecdadımızın bıraktığı bir mirastır. Bu sanat, uzun uğraşlar sonucu ortaya çıkmıştır. Biz bu sanatı gelecek kuşaklara aktararak onlara istihdam sağlamayı amaçlarken, ecdadımıza da olan vefa borcumuzu ödemeye çalışıyoruz" diye konuştu.