Ocak ayında yıllık enflasyon tüm alt kümelerde geriledi
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı enflasyon verisini kıymetlendirdi.
Merkez Mankası, sıhhat hizmetlerinde, özel bölümdeki tarife artışları yanında SGK Sıhhat Uygulamaları Bildirisi'ndeki (SUT) muayene iştirak hissesi artışlarının da tesirinin bariz olduğunu bildirdi.
Rapora nazaran, yıllık enflasyon güçte görece yatay seyrederken, öbür ana kümelerde geriledi.
Aylık fiyat artışında hizmetler kesimi öne çıktı.
Gıda kümesi aylık fiyat artışında, ekmek ve tahıllar kalemi öncülüğünde işlenmiş besin alt kümesinin tesiri daha besbelli oldu.
Enerji kümesi fiyat artışını, şebeke suyu tarifelerindeki yükselişe ek olarak, global güç emtia fiyat artışının yansımaları sürükledi.
Rapora nazaran, temel mal enflasyonu ise ölçülü seyrini sürdürdü.
ÜCRET ARTIŞLARI OCAK ENFLASYONU ETKİLEDİ
Ocak ayında fiyat artışı, yönetilen/yönlendirilen fiyat ve maktu vergi güncellemelerinin tesiriyle, dönemsel fiyatlamaya tabi ve geriye hakikat endeksleme davranışının yüksek olduğu kalemler öncülüğünde hizmet kümesinde aylık enflasyon kıymetli ölçüde güçlendi.
SAĞLIK HİZMETİ KATKI PAYI
SGK Sıhhat Uygulamaları Bildirimi kapsamında, resmi sıhhat hizmeti sunucularında ödenen muayene iştirak hissesi fiyatlarında 2017 yılından bu yana birinci sefer güçlü bir artışa gidildi.
Rapora nazaran, düzenlemenin şubat ayı tüketici enflasyonuna sarkan tesirlerinin olacağının not edilmesi gerekirken, son aylarda üretici fiyatlarında hakim olan ölçülü artış eğilimi ocak ayında kesintiye uğradı.
Bu görünüm altında, B ve C göstergelerinin mevsim tesirlerinden arındırılmış aylık artışları yükselirken, yıllık artışları gerilemeye devam etti. Tüm göstergeler birlikte değerlendirildiğinde, enflasyonun ana eğiliminde birinci çeyreğe has süreksiz bir yükseliş gözlendi.
HİZMET KÜMESİNİN TARTISI KİRA VE ÖTEKİ HİZMETLER KALEMLERİ ÖNCÜLÜĞÜNDE ARTTI
TÜİK'inaçıkladığı hizmet kümesinin tartısı ise kira ve öbür hizmetler kalemleri öncülüğünde 3,11 puan arttı.
Bu doğrultuda, B ve C göstergelerinin tartıları 1,28'er puan yükselişle sırasıyla yüzde 74,10 ve yüzde 60,83'e ulaştı. Yıllık tüketici enflasyonuna katkılar incelendiğinde; temel mal, besin, alkol-tütün-altın, güç ve hizmet kümelerinin katkıları bir evvelki aya kıyasla sırasıyla 1,30, 0,60, 0,23, 0,11 ve 0,02 puan azaldı.
ANA EĞİLİM YÜKSELİŞTE
TCMB bünyesinde takip edilen göstergeler, ocak ayında enflasyonun ana eğiliminde yükselişe işaret etti. Hizmet fiyatları ocak ayında yüzde 10,26 ile kıymetli ölçüde yükselirken, küme yıllık enflasyonu ise 2,78 puan düşüş kaydederek yüzde 62,95 oldu.
Aylık fiyat artışları küme geneline yayılırken yıllık enflasyon, haberleşme ve öteki hizmetlerde yükseldi ve lokanta-otellerde daha besbelli olmak üzere öbür alt kümelerde geriledi.
KİRA KÜMESİ ENFLASYONU
Aylık bazda kira kümesi enflasyonu mukavele yenileme oranındaki mevsimsel yükselişin tesiriyle yüzde 8,66 artarken, bu kümede yıllık enflasyon 5,18 puan düşüşle yüzde 100,64 düzeyine geriledi. Ulaştırma hizmetleri alt kümesinde aylık enflasyon (yüzde 7,89) yönetilen kalemler öncülüğünde güçlendi. Ocak ayında fiyat gelişmelerinin tesirinin hissedildiği emek ağır lokanta-otel fiyatları yüzde 6,50 artarken, haberleşme kümesinde aylık fiyat artışı yüzde 2,82 ile görece sonlu kaldı.
OCAK AYINDA YILLIK ENFLASYON TÜM ALT KÜMELERDE GERİLEDİ
Temel mal kümesi fiyatları yüzde 0,74 ile ölçülü bir oranda artarken, küme yıllık enflasyonu 3,48 puanlık düşüşle yüzde 23,95 oldu. Ocak ayında yıllık enflasyon tüm alt kümelerde geriledi.
Dayanıklı mal (altın hariç) fiyatları yüzde 2,74 oranında yükselirken, küme yıllık enflasyonu yüzde 20,05'e indi. Bu devirde emek ağır mobilya kalemi fiyatları yüzde 7,27 yükselirken, elektrikli ve elektriksiz konut aletleri yüzde 2,12, araba fiyatları yüzde 1,29 ile görece ölçülü fiyat artışları kaydetti. Mevsimsel tesirlerle, giysi ve ayakkabı alt kümesinde fiyatlarda yüzde 5,46 gerileme görülürken, yıllık enflasyon 4,84 puanlık düşüşle yüzde 26,83 oldu.
Diğer temel mallarda ise fiyatlar yüzde 2,52 yükseldi. Güç fiyatları ocak ayında yüzde 6,10 artarken, küme yıllık enflasyonu 0,06 puan düşerek yüzde 43,05 oldu.
Bu gelişmede, şebeke suyundaki yükseliş (yüzde 20,30) öne çıktı.
ÖTV ARTIŞI
Buna ek olarak, TL cinsi milletlerarası güç fiyat gelişmelerinin yanı sıra maktu ÖTV artışının tesiriyle akaryakıt ve tüp gaz fiyatları sırasıyla aylık yüzde 4,96 ve 4,05 oranlarında arttı. Alkollü içecekler ve tütün fiyatları yüzde 1,02 oranında yükselirken, bu kümede yıllık enflasyon 5,18 puan düşüşle yüzde 34,10'a geriledi.
Alkollü içeceklerde fiyatlar otomatik maktu vergi artışını takiben yükselirken (yüzde 12,77), tütün eserlerinde kelam konusu vergi artışına karşın fiyat değişikliği olmadı.
Ocak ayında, besin ve alkolsüz içecekler kümesi fiyatları yüzde 3,86 artarken, yıllık enflasyon 1,82 puan gerileyerek yüzde 41,76 oldu.
Yıllık enflasyon, işlenmiş besin kümesinde 1,77 puan yükselerek yüzde 39,44 oranında gerçekleşirken, işlenmemiş besinde 6,12 puan düşüşle yüzde 44,17 oldu.
Ocak ayında işlenmemiş besin fiyatları yüzde 2,66 yükseldi ve bu gelişmede taze meyve ve zerzevat (yüzde 3,41) ile kırmızı et (yüzde 3,32) fiyatları tesirli oldu.