Protein tüketemeyen hastalar için 3 boyutlu yazıcı ile yumurta ve et üretildi
Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Metabolizma Hastalıkları Bilim Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Tuba Eminoğlu ve Mühendislik Fakültesi Besin Mühendisliği Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kezban Candoğan ile takımlarının 2 yıl evvel başlattığı, '3 boyutlu yazıcı ile düşük proteinli eser üretimi projesi' tamamlandı.
3 boyutlu yazıcıda bitkisel mesken ye yumurta
Proje kapsamında 3 boyutlu yazıcı ile büsbütün bitkisel et ve yumurta üretildi. Protein tüketimleri yasak olan hastalar için üretilen eserler, hastanede tedavi alan 20 hasta tarafından tüketildi.
Türkiye'de bir ilk
Hastalar üzerinde yapılan duyu tahlillerinde olumlu sonuçlar elde edildi. Tıpkı vakitte Ankara Üniversitesi Az Hastalıklar Uygulama ve Araştırma Merkez Müdürü olan Prof. Dr. Tuba Eminoğlu, bu çalışma ile Türkiye’de bir birincisi gerçekleştirdiklerini söyledi.
Prof. Dr. Eminoğlu, kelamlarını şöyle sürdürdü:
Bizim hastalarımızın bir kümesi düşük proteinli eserlerle beslenmek zorunda. Zira kalıtsal olarak bedende enzim eksikliği; et, süt, yumurta, tavuk, balık, tahıllar, baklagiller üzere eserlerin bedende sindirilmesini engelliyor ve buna bağlı olarak bu unsurların birikimi çocuklarda zihinsel işlevlerinde bozukluklara neden oluyor. Bu çocuklar toplumsal hayatlarında bahsettiğimiz besinleri tüketemiyorlar. Bu nedenle biz de büsbütün bitkisel kaynaklı doğal eserlerden 3 boyutlu yazıcı ile çocukların toplumsal izolasyonu yaşamasını engellemeye yönelik yumurta ve et ürettik. Birebir vakitte da olağanda kullanmaları gereken kimi aminoasitler var; fakat tatları acı olduğu için pek tüketmek istemiyorlar, bunları jelibon kıvamında ve renkli şekerler halinde yeniden doğal eserlerle hazırladık.
"Tamamen bitkisel kaynaklı"
Dondurulmuş olarak hazırladığımız 3 boyutlu yazıcıdan basılmış bitkisel kaynaklı eserleri pişirerek yeniden et, biftek usulünde, yumurta biçiminde hastalarımıza sunuyoruz. Bunlar büsbütün bitkisel kaynaklı ve içinde hiç katkı unsuru de olmayan eserler. Protein yok. 'Düşük proteinli ürün’ kapsamında dediğimiz büsbütün zerzevat ve meyve kaynaklı eserler. Hiçbir formda hayvansal eser, tahıl ya da baklagiller üzere protein zengini eserleri içermiyor. 3 boyutlu yazıcı ile düşük proteinli ve bitkisel kaynaklı et ve yumurta olarak üretilen Türkiye’de hatta dünyadaki birinci eserler diyebiliriz. Vegan eserler yeniden baklagilleri kaynak olarak kullanabiliyorlar, nohut tozu üzere. Ancak biz büsbütün bitkisel kaynaklıyız. Sonuçlarını literatürde yayınlamak istiyoruz. Sonrasında da tahminen bir TÜBİTAK projesi ile hazır, dondurulmuş, kullanıma uygun eserler olarak sunabiliriz. Alışılmış bunun için de patent müracaatlarımız oldu.
"İhtiyacı olanların faydalanmasını sağlayacağız"
Prof. Dr. Kezban Candoğan da 3 boyutlu besin teknolojisinin yeni bir teknoloji olduğunu söz ederek, şöyle dedi:
Bu teknoloji son yıllarda Türkiye’de de tanınan olmaya başladı. Bilgisayar dayanaklı programlar kullanarak ‘katmanlı biriktirme yöntemi’ dediğimiz teknikle biz besinleri üretiyoruz, baskısını alıyoruz. Bu çalışma kapsamında da alışılmış çok özel, az hastalıklı olan bireyler için, çocuklar için daha çok, besin geliştirdik. Bunlardan biri yumurta. Mesela yumurtanın beyazında nişasta bazlı, bitkisel bazlı eserler var. Sarısında tekrar kereviz, karnabahar, havuç üzere biraz da zerdeçal kattık; yani bir taraftan sıhhat özelliklerini de arttırmaya çalıştık. Ette ise tadını uygunlaştırmak için baharat kullandık. Şekerleme eserlerimiz var; ‘jelibon’ dediğimiz. Onlarda da mesela turuncu olanlarda olağan havuç, başkasında ise kara havuç kullandık. Çok sağlıklı eserler. Kimi tatlandırmalar için de şeker eği, vanilya üzere ekler yaptık. Sonuç olarak büsbütün doğal eserler kullandık. Bu eserlerin ticarileşmesi için bir proje hazırlayacağız. Ve bu kapsamda da eserlerin ticarileşmesini sağlayarak, muhtaçlığı olan bireylerin bu eserlerden faydalanmasını sağlayacağız.