Prusias Ad Hypium Antik Kenti’ndeki kazı çalışmalarıyla tarihin izi sürülüyor

Tarihi milattan evvel 3. yüzyıla uzanan antik kentte, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünün müsaadesi ve belediyenin desteğiyle Konuralp Müze Müdürlüğü Başkanlığınca yaklaşık 5 yıldır 12 ay kesintisiz sürdürülen çalışmalarla kıymetli bulgular ortaya çıkarılıyor.

Geçmiş devirlerdeki sarsıntılar ve onarımlarla yıkıma ve değişime uğradığı tespit edilen antik kentteki hafriyat çalışmalarında bugüne kadar 2 bin yıllık olduğu sanılan, Yunan mitolojisinde "gözlerine bakanı taşa çeviren, yılan saçlı dişi canavar" olarak bilinen Medusa heykel başı, mask (yüz kalıbı) heykelleri ile grotesk (eski çağ Roma yapılarında bulunan tuhaf, gülünç figürlerden oluşmuş süsleme) figürü ve tonoz (tavan örtüsü) bulundu.

Sahne kısmının ortalarında yürütülen çalışmalarda ise yeniden Yunan mitolojisindeki ilah Apollon, zafer tanrıçası ve avcı Akteon'un kabartma heykellerine rastlandı. Tiyatro yapısının büyük kısmı açığa çıkarılan hafriyatlarda, geçen yılın son kısmında "Dionysos Kült Mekanı"nı yansıtan aslanlı mozaik ve Büyük İskender'e ilişkin heykel başı bulunması, arkeologları heyecanlandırdı.

Doğu Roma periyodunda tiyatronun hedefi dışında kullanıma başlandığının tespitiyle bilhassa Osmanlı devrinden itibaren yerleşim alanı olarak kullanıldığı da yapılan hafriyatlar sonucunda anlaşıldı. Buna karşın büyük oranda sağlam halde ortaya çıkarılan tiyatro, sadece Bitinya bölgesinin değil, Anadolu'nun da güzel korunmuş tiyatrolarından biri olma özelliği taşıyor.

Kazı çalışmaları kapsamında son olarak geçen ay antik tiyatronun sahne binasını yaptıran M. Iulius Proklos'a ilişkin olduğu bedellendirilen 1800 yıllık portre büst bulundu.

"Tiyatro kültür varlığı açısından bölge için büyük şans"
Düzce Belediyesi Kültür İşleri Müdürlüğü arkeoloğu Caner Keyifli, hafriyatlarda kıymetli bulgulara rastladıklarını söyledi.

Mutlu, tiyatro kısmının üst kısmında bulunan aslanlı mozaiğin, bölgenin, devrin en güçlü kentlerinden biri olduğunu gösterdiğini kaydetti.

Kazılarda rastladıkları M. Iulius Proklos'a ilişkin olduğu bedellendirilen büstün kendilerini heyecanlandırdığını ve bilim insanlarının da ilgisini çektiğini lisana getiren Keyifli, "Bu büstün bulunması emek sarf ettiğimiz bu alanda bizi itici güç olarak daha da güzel çalışmaya yönlendirdi" dedi.

Mutlu, haftanın 7 günü, günlük 37 işçi, 6 arkeolog, 1 sanat tarihçisi ve 1 restoratör mimar ile çalışmalara devam ettiklerini anlatarak, "Sahne binamızın önündeki eski yapıların dolgu gereçlerinin büsbütün kaldıracağını düşünüyor ve çalışmalarımızı bu halde devam ettiriyoruz. Burada çalışma süratli sürüyor. Önemli bir takviye alıyoruz" diye konuştu.

Son periyotta bölgenin ziyaretçilerin dikkatine çektiğini belirten Memnun, "Gelen vatandaşlarımızla teğe bir ilgileniyoruz. Aslında Ege ve Akdeniz'de bulunan antik tiyatrolardaki bütün yapıtlara yakın eserler var ve Batı Karadeniz Bölgesi'nde yaşayan beşerler için tarih gezisi manasında fırsat sunuyor. Onarım çalışmalarına yeni başlıyoruz ve tiyatro alanı külliyen özgün çıkmakta. Emsal tiyatrolara baktığımızda burası başka tiyatrolar üzere yorgun bir tiyatro değil. İnsan müdahalesine maruz kalmış bir tiyatro değil. Bilhassa tiyatronun batı bölgesi orijinaliyle birebir diyebilirim. Türkiye'deki tiyatroların kapasitesi ve özgünlüğü manasında baktığımızda burası özgüne en yakın tiyatro diyebilirim. Tiyatro, kültür varlığı açısından bölge için büyük şans" tabirlerini kullandı.