Sahura kalkmadan oruç tutulur mu? Niyetsiz oruç mümkün mü
Sahurun oruca dayanma gücü vermesi nedeniyle hem din alimleri hem sıhhat uzmanları tarafından tavsiye ediliyor.
ORUÇ TUTARKEN SAHURA KALKMANIN ÖNEMİ
Diyanet oruç tutarken sahurun değerini şu cümlelerle tabir ediyor: Sahur yemeği, oruç tutacak şahısların imsak vaktinden evvel gece yedikleri yemektir. Hz. Peygamber (s.a.s.) sahura kalkmış ve bunu ümmetine de tavsiye etmiştir (Buhârî, Savm, 19-20 ; Müslim, Sıyâm, 45-47 ). Resûl-i Ekrem (s.a.s.), sahur yemeğinde “bereket” (Buhârî, Savm, 20 ; Müslim, Sıyâm, 45 ) olduğunu söz etmiş ve sahur yemeğinin, Müslümanların orucu ile Ehl-i kitabın orucu ortasındaki en kıymetli farklardan biri olduğunu belirtmiştir (Müslim, Sıyâm, 46 ). Onun sahurla ilgili kelam ve uygulamalarından hareketle fakihler, sahura kalkmanın ve sahuru geciktirmenin sünnet olduğunu söylemişlerdir (Kâsânî, Bedâî’, 2/105). Âlimler, sahurun oruca dayanma gücü verdiğini, maddî-manevî bereketlere vesile olacağını bildirmişlerdir. Zira kişi sahura kalkmakla seher vaktini uyanık geçirmiş ve bu vakitte hem dua hem de istiğfar etmek suretiyle cennet ehlinin özelliklerine sahip olmuştur (ez-Zâriyât, 51/18). Bu halde manevî lezzetlerle başlanan oruç daha canlı, daha şevkli tutulur.
Bu tıp maddî-manevî rahmetleri olan sahur, ihmal edilmemelidir.
NİYETSİZ ORUÇ TUTULUR MU?
Sahura kalkmak bir mecburilik olmadığı için kişi sahura kalkmadan oruç tutabilir yahut niyet etmeyi unutsa da oruca niyetlenmiş, oruç tutmuş sayılır. Oruç için sahura kalkılması da niyet sayılır.
ORUCA NASIL NİYET EDİLİR?
Ramazan orucu, aşikâr günlerde tutulmak üzere adanan oruçlar ile beyhude oruçlar için niyet etme vakti, güneşin batması ile sonraki gün zirve noktasına gelmesi öncesine (10 dk.) kadarki müddettir lakin imsaktan sonra yapılacak niyetin geçerli olması için bu vakitten itibaren bir şey yenilip içilmemiş, oruca karşıt bir iş yapılmamış olması gerekir.
Aksi takdirde gündüz niyet caiz olmaz (Kâsânî, Bedâî’, 2/85). Bu oruçlar için “yarınki orucu tutmaya” halinde mutlak niyet kafidir. Bununla birlikte geceden niyet edilmesi ve “yarınki Ramazan orucuna” halinde orucun belirlenmesi daha faziletlidir.
Ramazan’ın her günü için başka niyet edilmesi gerekir (Mevsılî, el-İhtiyâr, 1/126-127). Kaza, keffaret ve bir vakte bağlı olmaksızın adanan oruçlar için gün batımından itibaren en geç imsak vaktine kadar niyet edilmiş olmalıdır.
Bu cins oruçlara niyet edilirken, “falanca kaza, keffaret yahut adak orucuna” halinde belirtilmesi gerekir. Şâfiî mezhebine nazaran ise beyhude dışındaki tüm oruçlara geceden niyet edilmelidir.
İmsak vaktine kadar niyet edilmemişse o günün orucu geçerli olmaz. Beyhude oruçlara ise güneş zirve noktasına gelmeden öncesine kadar niyet edilebilir (Şirâzî, el-Mühezzeb, 1/331-332).