Şimşek: Enflasyonu Tek Haneye Düşüreceğiz

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, "Asgari fiyatı bir kurul erbabıyla belirliyoruz. Benim bu evrede bir değerlendirmede bulunmam yanlışsız olmaz. Ben bunu daha evvel de söyledim. Gönül ister ki katma bedeli yüksek eserler üretelim, verimliliğimiz çok yüksek olsun, teknolojik boyutu çok yüksek olsun, minimum fiyatımız bunun çok çok üstünde olsun" dedi.

AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında toplanan TBMM Plan Bütçe Kurulu'nda Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın 2025 yılı bütçesinin yanı sıra Gelir Yönetimi Başkanlığı, Özelleştirme Yönetimi Başkanlığı, Sermaye Piyasası Kurulu, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu ve Kamu İhale Kurumu'nun Sayıştay raporları ve bütçeleri görüşüldü. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, bütçe görüşülmeleri çerçevesinde milletvekillerinin sorularını yanıtladı.

Bakan Şimşek, en çok tartışılan bahislerden bir adedinin gelir dağılımı ve enflasyon kestirimleri olduğunu belirtti. Son 22 yılda yoksulluğun azaltılması ve gelir dağılımının güzelleşmesi için değerli adımlar atıldığını kaydeden Şimşek, uygulanan siyasetler sayesinde gelir dağılımı göstergelerinde yakın periyoda kadar kıymetli güzelleşmeler olduğunu tabir etti. Şimşek, "Mesela en yüksek gelire sahip yüzde 10'luk kümenin harcanabilir gelirden aldığı hissenin en düşük gelire sahip yüzde 10'luk kümenin hissesine oranı yüzde 17,7 iken 2023'de 13,8'e kadar düştü. Son periyotta enflasyon kaynaklı bir ölçü bozulma var. Sayılara önümüzdeki periyotta yansımaya devam edecek" açıklamasında bulundu.

Yüksek enflasyonun gelir dağılımını bozduğunu, alım gücünü düşürdüğünü ve büyümenin kapsayıcılığını azalttığını söyleyen Şimşek, programı tasarlarken en kıymetli gayelerinin fiyat istikrarı olduğunu kaydetti.

"Amacımız enflasyonu tek haneye düşürmek"

Enflasyonun düşmesi için gerekli siyaset çerçevesinin şekillenmesinin ve para siyasetinin tekrar inşası vakit aldığını aktaran Şimşek, "Bugün geldiğimiz noktada şartlar artık kalıcı bir formda dezenflasyona elverişli. Biz bu süreci üç etaplı olarak planladık. Birinci yıl dezenflasyona geçiş devriydi yani işte siyaset inşa süreci. Şu anda biz bir dezenflasyon devrindeyiz. Son devir bilhassa 2026 ve sonrası istikrar devri olacak. Yani artık tek haneye hakikat evrildiği ve kalıcı bir formda enflasyonun denetim altına aldığı devri olacak. Maksadımız enflasyonu tek haneye düşürmek. Kalıcı olarak düşük tek haneye düşürmek. Zira fiyat istikrarın tarifi da budur" tabirlerine yer verdi.

"Enflasyon varsayımında uzman kurumlarımıza güveniyoruz ve inanıyoruz"

Şimşek, milletlerarası kuruluşlarda olduğu üzere kendi varsayımlarında de değişiklikler olduğunu belirterek, Merkez Bankamız yüzde 70 olasılıkla enflasyon şu olacak diyor. Orada bir mümkünlük durumu kelam konusu. Zira global ve yurt içi konjonktüre ait bir grup varsayımlar yapmak zorundasınız ve bu varsayımlar vakitle da değişebiliyor. Kaideler değişebiliyor. Milletlerarası kuruluşlarda iddialarını örneğin IMF'e yılda en az iki sefer ana değişikliğe gidiyor, orta periyotta de değişikliğe gidiyor yani yılda dört kere iddia değişikliğine gidiyor. Bizde de ilgili kurumlarımız iç ve dış konjonktüre yönelik tüm gelişmeleri titizlikle takip ediyor ve nizamlı olarak toplanarak pahalandırıyor. Bakan olarak benim tahmin yapma imkanım yok. Son OVP'de Merkez Bankamız yıl sonu enflasyon iddiasını söyledi. Strateji Bütçe Başkanlığı ise öbür bir kestirim söyledi. Biz de kurumlarımızın varsayımlarımızın ortalamasını aldık. Münasebetiyle biz bu bahiste uzman kurumlarımıza güveniyoruz ve inanıyoruz" biçiminde konuştu.

Kur Muhafazalı Mevduatın (KKM) TCMB'ye devredilmesine ait konuşan Şimşek, KKM'nin Merkez Bankası'nın para siyaseti, döviz siyaseti ve rezerv idaresiyle bağlantılı bir husus olduğunu belirterek, uygulamaya ait yordam ve asılların TCMB tarafından belirlenmesi ve yönetilmesinin daha uygun olacağını lisana getirdi.

"Milli gelirin yüzde 6'sı kadar bir kaynağı bir felakete harcarsanız orada alan sınırlıdır"

Kamu harcamalarına ait kendisine yöneltilen sorulara da karşılık veren Şimşek, "Doğrusu sarsıntı harcamalarına ait zati bizim bir tasarrufta bulunmamız kelam konusu değil. Büsbütün ne kadar harcanabiliyorsa harcanıyor. Ortalama dolar kuru üzerinden muhtemelen son iki yılda yaklaşık neredeyse 70 milyar dolar civarında bir kaynak sarsıntıya harcanmış olacak. Hiçbir sorunu olmayan bir ülkede dahi siz şayet yani ulusal gelirin yüzde 6'sı kadar bir kaynağı bir felakete harcarsanız orada alan sonludur. Hasebiyle bizim bütçe esnekliğimiz çok yüksek değil. Bunları bilmenizde yarar var. Bütçe harcamalarımızın yüzde 41.6'sı işçi ve bu çalışanın toplumsal güvenlikle ilgili prim transferlerine gidiyor. 2025 yılında bütçe açığını azaltacağız ve bunun sayesinde de biz kesinlikle Merkez Bankası'nın dezenflasyon sürecini çok daha güçlü bir halde destekleyeceğiz" diye konuştu.

"Kamuda muazzam bir harcama disiplini ve tasarruf var"

Kamuda tasarruf önlemleri konusunda değerli boyutta harcama disiplini sağladıklarını açıklayan Şimşek, "makro açıdan ne kadar ne kadar tasarruf yaptığımıza bakarsak, 10 yıllık bir periyodu alalım. Faiz dışı harcamalar, sarsıntı de hariç, zira zelzelesi de öngöremezsiniz. Faiz de piyasa şartlarında bilinir. Faiz dışı harcamalarda 10 yıllık meclisimizin onayladığı bütçeyle gerçekleşen bütçe ortasındaki faiz dışı harcamalardaki üst istikameti sapma yıllık ortalama yüzde 9,1'di. Biz 2024 yılında bu sapmanın yüzde 0,8' düşeceğini düşürdük. Bir tasarruf ideolojisi olmasaydı sapma yüzde 9,1'den yüzde 0,8'e düşürülebilir miydi? Sapma son 10 yılın ortalaması bağlamında gitseydi, 814 milyar liraya denk gelecekti. Hasebiyle muazzam bir harcama disiplini ve tasarruf var" değerlendirmesinde bulundu.

"Kamuda makam aracı olarak TOGG'u veriyoruz"

Kamudaki taşıt sayısına ait de konuşan Şimşek, 2023 yılına nazaran kamuda taşıt sayısı bu sene net olarak 3 bin 848 adet arttığını söyledi. Şimşek, "Artan taşıtların bunun yüzde 90'ı güvenlik, sıhhat ve afet idaresi için edilen taşıtlardır. 2 bin 910 adet yani yüzde 76'sı Emniyet Genel Müdürlüğü Türk Polis Teşkilatını Güçlendirme Vakıfı'nca hibe edilen taşıtlardır. Yani biz bütçeden bir para ödemedik. Artık İçişleri Bakanlığımız, Emniyet Genel Müdürlüğümüz taşıtlarını yenilemesin, taşıtı almasın diyorsanız takdir sizin. 252 tanesi Sıhhat Bakanlığı'nın ambulansıdır. Acil müdahale hizmetleri için siz bunu istemiyor musunuz? 151 adeti yeniden Jandarma Genel Komutanlığı ve Kıyı Güvenlik Komutanlığı'na yeniden asayiş için alınan taşıtlardır. 168 adeti Afet ve Acil Durum İdaresi Başkanlığı'na aittir. Makam aracı manasında yenilenme taleplerinin tamamını mevcudun tasfiyesi kararıyla onay veriyoruz. Makam manasında Biz TOG'u veriyoruz" halinde konuştu.

"OECD'de gelişmekte olan ülkelerde 40'lı 50'li yaşlarda emeklilik yok"

EYT'nin maliyetini Toplumsal Güvenlik Kurumu'na (SGK) sorduklarını ve sayıların SGK'nın hesapladığını belirten Şimşek, "Bu tutarı Hazine Maliye Bakanlığı teknik ekipleri alıyorlar bu fiyatı finansman maliyetini ekliyorlar. Zira bu öngörülmüş bir şey değil. Münasebetiyle Çalışma ve Toplumsal Güvenlik Bakanımız diyor ki '2024 yılı için 592,6 milyar lira'. Lakin bu finansman maliyetini içermiyor. Biz buna finansman maliyetini hazine olarak hesaplayıp ekliyoruz ve 752 milyar liraya oradan ulaşıyoruz. Burada kıymetli olan şey şu arkadaşlar. Aktöriyel dengeyi bozan bir uygulama mı? Evet. Şu anda OECD'de 38 tane ülke var. Ortalarında az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler var. Ortalarında gelişmekte olan ülkeler var. ve bu ülkelerin bana bir adedini gösterin ki 30'lu, 40'lı hatta 50'li yaşlarda emekli olan ülke neredeyse kalmadı. Birçok ülke 65'in üzerine çıktı" dedi.

"Gönül ister ki taban fiyatımız bunun çok çok üstünde olsun"

Asgari fiyata ait birçok değerlendirmelerin yapıldığını tabir eden Şimşek, "Asgari fiyatı bir komite erbabıyla belirliyoruz. Benim bu evrede bir değerlendirmede bulunmam yanlışsız olmaz. Ben bunu daha evvel de söyledim. Gönül ister ki katma kıymeti yüksek eserler üretelim, verimliliğimiz çok yüksek olsun, teknolojik boyutu çok yüksek olsun, minimum fiyatımız bunun çok çok üstünde olsun. Biz oraya ulaşmak için zati yapısal ıslahat gündeminde en büyük başlığı ARGE'ye, teknolojik dönüşme, yeşil dönüşme, dijital dönüşme ayırdık" dedi.

"Çalışanlarımızı hiçbir biçimde enflasyona ezdirmedik, ezdirmeyeceğiz"

En düşük memur maaşında gerçek artışın son 22 yılda dolar bazında yüzde 238'ten yüzde bin 139 dolara çıktığını söyleyen Şimşek, "En düşük emekli maaşındaki gerçek artış yüzde 543 ve dolar bazlı artış yüzde 812, yani 40 dolardan 363 dolara. Minimum fiyatta gerçek artış yüzde 212. Dolar bazlı artış yüzde 343. 112 dolardan 494 dolara çıkmış bugün itibariyle. Özetle, çalışanlarımızı hiçbir halde enflasyona ezdirmedik, ezdirmeyeceğiz" diye kaydetti.

Vergi harcamalarının 853 milyar lirasının minimum fiyatın vergi dışı bırakılmasından kaynaklandığının altını çizen Şimşek, yatırım teşviklerinin 536 milyar lira olduğunu söyledi.

Son 22 yılda gelir dokümanı tarifesinin en alt dilimini biz yüzde 22'den yüzde 15'e düşürdüklerini lisana getiren Şimşek, En üst dilimini yüzde 35'den yüzde 40'a çıkarttıklarını hatırlattı.

2002 yılında dolaysız vergilerin toplam vergiler içerisindeki hissesi yüzde 53,1 olduğunu aktaran Şimşek, bugün ise oranın yüzde 56,1'e çıktığını söyledi.

Türk vergi hukukunda hiçbir bakanın yahut yönetimin vergi borcunu silme yetkisinin olmadığının altını çizen Şimşek, vergi silme yetkisinin yalnızca Meclis'e ilişkin olduğunu söyledi.

"Hiçbir halde ne bireylerin ne de şirketlerin vergilerini silme yetkim yok"

Vergi borçlarının silindiği istikametinde yapılan tenkitlere de cevap veren Şimşek, "Türk vergi hukukunda hiçbir bakanın yahut yönetimin vergi borcunu silme yetkisi yok. Bakanın vergi silme yetkisi yok. Vergileri silme yetkisi yalnızca ve yalnızca Şanlı Meclisi'ndir. Hiçbir halde ne bireylerin ne de şirketlerin vergilerini silme yetkim yok benim. Yeterli ki yok. Şayet söylediğiniz konu uzlaşma kurumu kapsamında yanlış olduğu bedellendirilen raporlar kapsamında bir kadro düzeltmeler ise o 1963'de getirilmiş. Ben bakan olduktan sonra, 1963'den beri yürürlükte olan bu kanunun tersine, 'bundan sonra uzlaşmalarda ana parada hiçbir halde indirim yapılamaz' diye kanunu getirdik. Münasebetiyle ben nasıl vergi borcunu asla silmedim. Zira ben hiçbir biçimde bu türlü bir sorumluluk üstlenmem" diye konuştu.

Ziraat Bankası tenkitleri yapıldığını da söyleyen Şimşek, "Ben çabucak arkadaşlara söyledim, 'Genel müdürü arayın, söyleyeceği bir şey varsa iletin süratli bir biçimde.' Artık bankanın tüm şubelerinin tabelaları asla değişmiyor diyor. Yalnızca sarsıntı bölgesindeki tadilat gereksinimi olan tadilatları sırasında tabelalar değişiyor. Tadilat muhtaçlığı olan ve sarsıntı bölgesinde. 'Demirören kümesi taksitlerini ödüyor ve vadesi geçen borcu yok diyor'. Ben size genel müdürüm bana söylediklerini söylüyorum. Tüm bankaların yaptığı üzere Ziraat Bankası da son 13 yıldır nizamlı olarak yılın sonunda bir sonraki yılın maksatlarını tartışmak üzere istişarede bulmak üzere toplanıyor yapılan toplantıda bu bağlamda" tabirlerine yer verdi.

Tip-1 diyabet hastaları için ilgili bakanların mevzuyu ele alacaklarını söz eden Şimşek, en kısa müddet içerisinde imkanlar çerçevesinde bu sorunu çözmeye çalışacaklarını söyledi.

Vergi borcunu ödeyenlere ödemeyenlere direkt elektronik haciz uygulanıyor formundaki değerlendirmelerin kelam konusu olmadığını aktaran Şimşek ilgili bireye haber verilmeden asla direkt doğruya e-haciz uygulanmadığını belirtti. - ANKARA