Tadına doyum olmuyor ama kolesterolü çıkarıyor! Damarlarda yağ birikmesinin en büyük nedeni
Kolesterol, bedende bulunan bir tıp yağdır (lipid) ve hücre zarlarının yapısında değerli bir rol oynar. Ayrıyeten hormonlar, D vitamini ve safra asitlerinin üretiminde de gereklidir. Kolesterol iki ana çeşide ayrılır: LDL (Düşük Yoğunluklu Lipoprotein): Çoklukla "kötü kolesterol" olarak isimlendirilir zira yüksek düzeyleri kalp hastalığı ve felç riskini artırabilir. HDL (Yüksek Yoğunluklu Lipoprotein): "İyi kolesterol" olarak bilinir; fazla kolesterolü hücrelerden toplayarak karaciğere taşır ve bedenden atılmasına yardımcı olur. Kolesterol, kanda bulunan mumsu bir unsur olarak biliniyor. Bedenin sağlıklı hücreler oluşturmak için kolesterole muhtaçlığı olurken, yüksek kolesterol düzeyleri kalp hastalığı riskini artırabiliyor. Yüksek kolesterol nedeniyle kan damarlarında yağ birikintileri gelişebiliyor. Bu birikintiler büyüyor ve atardamarlardan kâfi kanın akması zorlaşıyor. Bazen bu birikintiler birdenbire kırılabiliyor ve kalp krizine ya da felce neden olan bir pıhtı oluşturabiliyor.
Yüksek kolesterol kalıtsal olsa da ekseriyetle sıhhatsiz hayat stili seçimlerinin sonucu olarak gelişiyor. Sağlıklı bir diyet, sistemli idman ve ilaç tedavisi yüksek kolesterolü düşürmeye yardımcı olabiliyor. Kolesterolü beden şekerden üretir yahut besinlerden direkt alır.
Karaciğerin orkestra şefliğinde karmaşık bir metabolizma sonucunda fonksiyon görmeye başlar. Karaciğer ve bedenin öteki kısımları ortasında lipoprotein denilen moleküler vasıtası ile kanda taşınır. Kan analizinde görülen total kolesterol, LDL, HDL ve trigliserit pahaları bu lipoproteinlerdir.
HDL kıymeti yüksekliği kişinin damarlarından karaciğere çokça kolesterol taşındığı manasına gelir. Bu hastanın damar tıkanıklığı riski daha azdır. LDL karaciğerden damar duvarına (aslında tüm dokulara) kolesterol taşındığını gösterir.
Şayet LDL kolesterol yüksek ise karaciğerden damarlara çokça kolesterol taşınıyordur yani kişinin damar tıkanıklığı riski yüksektir.
KOLESTEROLÜ YÜKSETEN ALIŞKANLIKLAR
Yanlış beslenme; çok fazla doymuş yağ yahut trans yağ yemek, sıhhatsiz kolesterol düzeylerine neden olabilir. Trans yağlar ekseriyetle paketlenmiş atıştırmalıklarda yahut tatlılarda bulunur, hamur işlerinde de olabilir..
Lakin şeker ve işlenmiş tahıl eserleri kolesterolün yüksekliğinin daha yaygın bir sebebidir. Obezite; 30 yahut daha yüksek bir beden kitle indeksine (VKİ) sahip olmak, yüksek kolesterol riskine yol açar. Egzersiz eksikliği; idman, bedenin 'iyi' kolesterolü olan HDL'sini artırmaya yardımcı olur.
Antrenman yapılmadığı takdirde HDL düşük çıkmaktadır. İdman 'kötü' kolesterol olan LDL’yi de düşürür. İdman kolesterolün damara 'yapışmasını' da azaltır.
Sigara içmek; sigara içmek, 'iyi' kolesterol olan HDL düzeyini düşürebilir. Alkol; çok fazla alkol almak toplam kolesterol düzeyini artırabilir. Yaş; küçük çocuklarda bile sıhhatsiz kolesterol olabilir, lakin 40 yaşın üzerindeki bireylerde çok daha yaygındır.
Yaşlandıkça, karaciğer LDL kolesterolü daha az uzaklaştırabilir hale gelir.” Yumurta, tereyağı üzere eserler kolesterol yüksekliğine neden olduğu için beslenmeden çıkarılırken sonrasında bu kararın olumsuz sonuçları görülmüş ve ölçülü tüketimin bir ziyanının olmadığı belirtilmiştir. Şeker, işlenmiş besinler amaç tahtasına oturtulmuştur. Sağlıklı beslenme planı oluşturmak yüksek kolesterolü düşürdüğü üzere, damar tıkanıklığı gelişiminin de önüne geçmede yardımcı olur.
KOLESTEROLÜ DENGELEMEK İÇİN ÖNERİLER
- Meyve, zerzevat ve tam tahılları içeren yüksek lifli bir beslenme programı uygulayın.
YÜKSEK KOLESTEROL SİNSİNCE İLERLİYOR
Kolesterol damarlarda birikirken tıkayıcı hale gelinceye kadar belirti vermez.
Bu nedenledir ki uzun müddettir kolesterolü olan hastalar kendilerinde bir şikayet olmadığını iletirler. Kalp krizi, felç yahut bacak damar tıkanıklığı geliştikten sonra da kolesterole müdahale edilmesi istenen güzelleşmeyi sağlayamamaktadır.