TBMM Başkanı Kurtulmuş: Kimsenin rejimi değiştirmek gibi bir niyeti yok
İslam İşbirliği Parlamenter Asamblesi (İSİPAB) 18'inci Konferansı'na katılmak ve resmi ziyarette bulunmak üzere gittiği Fildişi Kıyısı'ndan dönen TBMM Lideri Numan Kurtulmuş, uçakta gazetecilerin sorularını yanıtladı.
Fildişi Kıyısı Cumhurbaşkanı Alassane Ouattara'nın 2015'te Türkiye'yi, akabinde da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Fildişi Kıyısı'nı ziyaret ettiğini hatırlatan Kurtulmuş, bu ziyaretlerden sonra yeni periyodun başladığını vurguladı.
Numan Kurtulmuş, Fildişi Kıyısı'nda ağır programlar gerçekleştirdiklerini, Cumhurbaşkanı Ouattara'nın kabulünde iki ülke ortasındaki ilgilerin ele alındığını anlattı.
Fildişi Kıyısı Ulusal Meclisi Lideri Adama Bictogo, Fildişi Kıyısı Senato Lideri Kandia Kamissoko Camara ve Fildişi Kıyısı Başbakanı Robert Beugre Mambe ile görüştüklerini aktaran Kurtulmuş, Fildişi Kıyısı'nın, Batı Afrika'daki en değerli ülkelerden birisi olduğunu söyledi.
TBMM Lideri Kurtulmuş, Fildişi Kıyısı'nın, Türkiye ile işbirliğini ve Türkiye'nin yapacağı yatırımları önemsediğini belirtti.
Fildişi Kıyısı'nın, savunma endüstrisinden inşaat dalına kadar birçok alanda Türkiye ile işbirliğine hazır olduğuna işaret eden Kurtulmuş, yararlı görüşmelerin yapıldığını lisana getirdi.
Görüşmelerdeki notları ilgili bakanlara aktaracağını bildiren Kurtulmuş, güç alanında büyük bir yatırımın gerçekleştirileceğini kaydederek, şu değerlendirmelerde bulundu:
Bir Türkiye firması güç alanında burada büyük yatırım yapacak, tek başına o yatırım aşağı üst 1,5 milyar dolar düzeyinde. Burada güç santrali kuruyorlar ve şayet bu santralin suramı gerçekleşirse bütün ülkenin güç gereksiniminin üçte biri karşılanmış olacak. Savunma endüstrisinde işbirliğine son derece açık olduklarını görüyoruz. Bilhassa ülkenin kuzey bölgelerindeki hudut güvenliği bakımından birçok alanda Türkiye'nin ürettiği eserlere muhtaçlıkları var. Bunları söylüyorlar. İtimat ve istikrarı en temel problemleri olarak görüyorlar.
Temel yaklaşım, 'gelin biz size öğretelim' değil 'gelin elinizi uzatın, daima birlikte kalkınalım...' Kazan kazan prensibi çerçevesinde hangi alanlarda işbirliği yapılacaksa bunları gerçekleştirmek ve Afrika'nın daha güçlü kalkınmasını temin etmek.
diye konuştu.
Bir "Afrika bilinci"nin olması gerektiğini belirten Kurtulmuş,
Evet, emperyalizmden kurtulmuşlar, kolonyalizm büyük oranda geride kalmış, ülkeler bağımsızlıklarını kazanmış lakin kolonyalist devirlerden kalma tortunun bir kısmı hala duruyor. Buradaki tüm görüşmelerde bunu çok açık tabir ettim.
dedi.
"Büyük bir gayret periyoduna hazır olmamız gerektiğini tabir ettik"
İSİPAB'ın 18'inci Konferansı'nın da kıymetli olduğunu vurgulayan Kurtulmuş, burada da insanlığın sabrının taştığını, İsrail'e karşı bütün önlemlerin alınması gerektiğini söz ettiklerini aktardı. Numan Kurtulmuş, şöyle devam etti:
Fildişi Kıyısı'nın, İsrail'in saldırganlığı karşısında temkinli yaklaşımlarının olduğunu söyleyen Kurtulmuş, şu görüşü paylaştı:
Saldırının başladığı birinci vakitte birçok ülke için kendi kamuoylarında açıkça İsrail'i eleştirmek neredeyse mümkün değildi. Fildişi Kıyısı Meclis Lideri, İSİPAB toplantısında çok açık, çok net bir halde İsrail'i kınayan, bu saldırganlığın durdurulmasının gerekli olduğunu söz eden kelamlar söyledi. Hem de o kelamlar, sonraki gün birinci sefer tahminen de bu kadar net İsrail aleyhtarı cümleler olarak buradaki gazetelerin manşetine çıktı. Hasebiyle artık gerçekten insanlık, böylesine büyük bir saldırganlığı taşıyamıyor. Güçlü sesle söyleyemeyen ülkeler de var. Türkiye güçlü olduğu için bunları söyleyebiliyor, gündeme getirebiliyor üzere bir yaklaşım içerisindeler.
Abidjan Üniversitesi'nde, İslam İşbirliği Gençlik Forumu'nun organize ettiği programa da katıldığını anlatan Kurtulmuş, burada gençlere "hayal kurmayı" önerdiğini vurguladı.
Programda gençlere,
Hayali olmayanın geleceği olmaz. Mevcut durumumuz, asla kabul edebileceğimiz bir durum değildir. Bu kadar büyük imkanlarına, bu kadar büyük fırsatlarına karşın İslam dünyası tabiri caizse yerlerde sürünüyor. Bunu hak etmiyoruz. Sizin, bizim yaşadığımız şu periyottan çok daha uygun bir dünyayı kurabilecek imkanınız ve gücünüz olmalıdır
dediğini aktaran Kurtulmuş, gençlerin programa büyük ilgi gösterdiğini kaydetti.
Türkiye Maarif Vakfının okulunu, Grand Bassam Kız Yetimhanesini ziyaret ettiklerini tabir eden Kurtulmuş, yetimhaneye Türkiye'nin de katkıda bulunduğunu belirtti. Numan Kurtulmuş, ziyaretler sırasında kullandığı aracın önündeki Türk bayrağını gören çok sayıda vatandaşın kendisine el salladığını ve bunun da öbür bir his olduğunu lisana getirdi.
Türkiye'nin, kültürel ve diplomasi kurumlarının bölgede bir gücünün oluştuğunun altını çizen Kurtulmuş, TİKA'nın çalışmalar yürüttüğünü, Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığının burslarından faydalananların olduğunu anlattı.
"Doğru usullerle çalışırsak sonuç alınabileceğini düşünüyorum"
Yeni anayasa tartışmalarına ait "Nisan başında Meclis açıldığında bu gündeme gelir mi?" sorusu üzerine Kurtulmuş, şu karşılığı verdi:
Hemen seçimden sonra bu hususun gündeme gelmesi biraz erken olur ancak bunun bir hazırlık safhasının olması gerekir. Meclis'teki bu diyalog yerinin oluşturulabilmesi için herhalde İçtüzük çalışmasını evvel getirmek gerekir. Çünkü gerçekten esaslı bir İçtüzük değişikliğiyle Meclisi daha demokratik bir hale getirmek birinci iş üzere görünüyor. Gerisinden da düzgün sistemlerle gerçek yerlerde anayasanın tartışılmasına çok uzatmadan başlamak lazım. Yani aslında burada önemli olan Meclisteki aritmetiğin hazır hale gelmesidir. Yani Meclis, ümit ederiz ki büyük bir konsensüsle bu işi çıkartır. Natürel ki asıl olan açık yüreklilikle anayasa tekliflerini tartışabilmemizdir. Yalnızca partiler ortası bir tartışma olmanın ötesinde, Türkiye'nin tamamına mal edilmiş, bu hususlarda fikri olan bütün kısımların kelamını söz edebildiği bir çalışma ve tartışma tabanının oluşması… Şayet gerçek tabanlarda, gerçek yollarla çalışırsak sonuç alınabileceğini düşünüyorum.
Kurtulmuş, yeni anayasa tartışmalarına ait "Bu Meclis isterse, gerekli çoğunluğu bulursa yeni bir anayasa yapabilir. Lakin nihayetinde bunun gerçekleşebilmesi bir siyasi ortam sorunu." dedi.
Bir gazetecinin, "Sizin tercihiniz sıfırdan yeni bir anayasa mı yoksa daha evvel 64 unsurda sağlanan bir mutabakat vardı, onun üstünden devam etmek midir?" sorusuna karşılık Kurtulmuş, "Bu Meclis kurucu meclis değildir, bu Mecliste sıfırdan bir anayasa yapılamaz." halindeki telaffuzları yanlış ve sakıncalı bulduğunu söyledi.
Bu cins telaffuzları, "Meclise hakaret ve demokrasiye karşı bir tavır" olarak nitelendiren Kurtulmuş, şunları kaydetti:
Bu Meclis isterse, gerekli çoğunluğu bulursa yeni bir anayasa yapabilir. Bir kez bunu tespit etmemiz lazım. Ancak nihayetinde bunun gerçekleşebilmesi bir siyasi ortam sorunu. Yani partiler nasıl yaklaşacak, tartışmalara nasıl katkı verecek? O vakit şayet bu türlü eksiksiz bir çalışma ortaya konulamayacaksa, ülkü olan budur, daha doğrusu harikaya yakın bir anayasa değişikliği teklifinde partiler ortasında bir konsensüs oluşamayacaksa, o vakit hangi bahislerde birtakım zorluklarımızın, dertlerimizin olduğu gündeme getirilir. Her parti kendisince değerli gördüğü noktaları, alanları ortaya koyar, bunların üzerinden tartışma yapılır ve sonuçta bir çoğunluk elde edilirse yani 400 oy bulunursa zati sorun yok. Ha yeni bir anayasa yaptınız, ha anayasa değişikliği yaptınız fark etmez. Lakin bulunamazsa bile Türkiye'yi referanduma götürecek bir oy bulunduğu takdirde partilerin uzlaştığı mevzular referanduma sarfiyat. Ben usul bakımından rastgele bir zahmet görmüyorum. Her şey çok açık.
"Millet kimin yapan olduğunu, kimin de önemli halde süreçleri tıkadığını görür"
Meclis Lideri Kurtulmuş, yeni anayasaya ait, "DEM Parti ve CHP olmasa da aritmetik olarak nasıl bir sonuç oluşur?" sorusunun yöneltilmesi üzerine, hakikat olanın, en yüksek konsensüsü bulmak olduğunu belirtti.
Yeni anayasaya yönelik şimdi bir metin yokken "Hangi parti bu metni kabul ediyor, hangi parti kabul etmiyor." formunda bir tartışmayı, gereksiz ve vakitsiz gördüğünü tabir eden Kurtulmuş,
Şu anda 'Partilerin hangisi nereye kadar işbirliği yapabilir.' farazi bir şeydir. Evvel bir metin çıksın, Meclisin üzerindeki temel sorumluluk... En azından hangi alanlar tartışılıp olgunlaştırılacak, bunlar ortaya çıksın. Bunların çok güç olmadığını düşünüyorum. Nihayetinde sayı kâfi, olur; yetmezse de olmaz. Millet bu tartışmaları da bir kenardan seyreder, kimin yapan olduğunu, kimin de son derece önemli halde süreçleri tıkadığını görür.
diye konuştu.
Numan Kurtulmuş, TBMM İçtüzüğü konusunda hangi başlıkların ele alınması gerektiği konusundaki değerlendirmesinin sorulmasına karşılık şunları kaydetti:
Zihnimde aşağı üst bu mevzuyla ilgili olgunlaşmış kanaatlerim var. Lakin benim bunları söylememin de bu kademede yanlışsız olmadığı kanaatindeyim. Bilhassa ele almamız gereken hususların başında komitelerin faal çalıştırılması, Meclisin çalışma müddetlerinin gözden geçirilmesi, ihtisas kurullarının etkin hale getirilmesi, yasa üretim süreçlerinin kalitesinin arttırılması üzere birtakım temel problemler var. İçtüzük konusunda Meclisteki müzakereler olgunlaştırılarak daha rahat sonuç alınabileceğini düşünüyorum. Ben kendi fikrimi söylemiyorum, bu saygısızlık olur. Milletvekili arkadaşlar, siyasi partilerin kümeleri çalışıyorlar. Benim de fikirlerim, tespitlerim var. Bunları vakit zaman arkadaşlarla paylaştık, paylaşıyoruz. Vakit zaman milletvekillerinin, siyasi parti kümelerinin tamamına yakını Meclisin çalışma tertibinden şikayet ederler. Haydi o vakit buyurun. Oburu gelip bunu düzenlemeyecek.
"Kimsenin rejimi değiştirmek üzere bir niyetinin olmadığı açık"
TBMM Lideri Kurtulmuş, "Yeni anayasa hayal. Olmayacak." şeklindeki telaffuzlar anımsatılarak, değerlendirmesinin sorulması üzerine,
Partilere sorsak, 'Şu andaki sistemin nerelerde tıkandığından şikayet ediyorsunuz?' desek, aşağı üst benzeri şikayetleri lisana getirdiğini göreceğiz. Anayasa üretim sorununun bir teknik tarafı var, yanlışsız. Ancak temel bir de siyasi atmosferle ilgisi var. Anayasa yapmaktan daha değerli olan, o siyasi atmosferi oluşturmaktır. Bu atmosferi oluşturmak için ben Meclis Lideri olarak katkıda bulunurum fakat bütün siyasi partilerin de burada olumlu bir yönelim içinde olması lazım.
ifadelerini kullandı.
Bu bahiste daha evvel siyasi partilerle görüştüğü hatırlatılarak, partiler ortası bir görüşme olup olamayacağının sorulmasına Kurtulmuş,
Olur tabii… Prosedür belirlenir. Ben işin formülünün, kolay kısmı olduğu kanaatindeyim. Siyasi atmosferin ve o siyasi atmosferi kuvvetlendirecek niyetin çok daha değerli olduğunu düşünüyorum.
karşılığını verdi.
Numan Kurtulmuş, öteki bir gazetecinin, "Muhalefetin genel tasası şu; 'Rejimi değiştirecekler.' Bu mevzuda değerlendirmeniz ne olur?" şeklindeki sorusunu yanıtlarken, çocukluğundan beri bu söylemi duyduğunu lisana getirdi. Kurtulmuş, kelamlarını şöyle sürdürdü:
Bu artık eski Türkiye'nin siyaset şekli içerisinde kaldı. Kimsenin rejimi değiştirmek üzere bir niyetinin olmadığı açıktır. Bu manada Türkiye'deki anayasal sistem içerisinde eksiklerimiz neyse ele alınması lazım. Esasen şimdiye kadar bu anayasanın çok sayıda hususu değişmiş. Biz de diyoruz ki yalnızca problem unsurlarını değiştirmek değil, gelin şu anayasanın ruhunu değiştirelim. Ruhu hala orada duruyor. Hala 1960 darbesinin, hala 1980 darbesinin 'Ola ki siviller üzerine bir tahakküm kurarız.' diye anayasanın metinleri içerisine yerleştirdikleri o tuzaklar duruyor. Bunları biliyoruz. Yani bunları da ortadan kaldırmak gerekir. Yoksa ben hiç kimsenin bir rejim değişikliği niyeti içinde olduğunu zannetmiyorum.
"Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi yıllardır uygulanıyor"
Meclis Lideri Kurtulmuş, diğer bir gazetecinin, "Cumhurbaşkanlığı Sistemi son onayı almıştır, o tartışma bitmiştir. Lakin Meclisi güçlendirmeli miyiz? Bunu hangi alanlarda yapabiliriz?" şeklindeki sorusu üzerine, Türkiye'de uygulanmakta olan Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin sabah kalkıp "Hadi bu sisteme geçelim." formunda uygulamaya konulmadığına işaret etti.
Bu sistemin Anayasa değişikliği ve milletin onayıyla hayata geçtiğini hatırlatan Kurtulmuş,
Milletin isteği doğrultusunda bir anayasa değişikliğiyle kabul edilmiş olan bir sistem değişikliği. Ayrıyeten bu sistem içerisinde Türkiye, anayasa değişikliği yaptıktan sonra üç sefer daha seçim yapmış. Bu seçimlerin hepsini de bu Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi içerisinde gerçekleştirmiş. Hasebiyle bu sistemi, halk oyları, seçimler bakımdan ele aldığımızda bu tartışmanın artık çok geride kalmış olması lazım.
diye konuştu.
Numan Kurtulmuş, sistemin de ülkenin de cumhuriyetin de sahibinin millet olduğuna işaret ederek, şunları kaydetti:
Millet derse ki, 'Kardeşim ben bu sistemi değil de yarı başkanlık sistemi istiyorum, parlamenter sistemi istiyorum.', bunun da yolu aşikardır. Lakin şu anda Türkiye'nin siyasi aritmetiği bunun, bu parlamento yapısı içerisinde, bugünkü siyasi dizayn içerisinde imkansıza yakın olduğunu gösteriyor. Ben bu tartışmanın da Türkiye'ye vakit kaybettirdiğini düşünüyorum. Bu artık geride kaldı. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi yıllardır uygulanıyor. Burada uygulamadan kaynaklanan birtakım noksanlar olabilir. Onlar oturulur, tartışılır. Nihayetinde uygulamadan kaynaklanan bu eksiklikler de giderilebilir. Bunun anayasa değişikliği gerektiren kısmı varsa onlar yapılır, gerektirmeyen kısmında da uygulamada değişiklik ortaya konulur. İstikrar kontrol düzeneklerinin da bir biçimde güçlendirilerek o manada Meclisin daha aktif hale gelmesi temin edilebilir.
"Bakanlarla Meclis ortasında daha etkin, güçlü bir çalışma ortamını oluşturmak lazım"
TBMM Lideri Kurtulmuş, "Bakanlar Genel Heyette sunum yapsın." biçimindeki taleplere yönelik değerlendirmesinin sorulması üzerine şunları söyledi:
Olabilir. Bu devirde birkaç kere bakanları Genel Konseye çağırdık, Meclisi bilgilendirdiler. Ancak onun ötesinde bakanlar bilhassa ihtisas kurullarında, kendileriyle ilgili hususlar konu bahis olduğunda gelsinler Meclis'e ve kurulları bilgilendirsinler. Oradaki tartışmanın içerisinde olsunlar. Hasebiyle evet, bu sistem yüklü olarak bakanların milletvekili olmamasını gerektiriyor. Fakat, bakanlarla Meclis ortasında daha etkin, güçlü bir çalışma ortamını oluşturmak lazım. Birkaç yıldır pratik olarak yaptığımız bir şey var. Nöbetçi bakanlar. Nöbetçi bakanlar Meclis'e geliyorlar, milletvekili arkadaşlar kendi seçim etraflarıyla ilgili Türkiye'nin geneliyle ilgili talep ve görüşlerini ilgili bakan arkadaşa söylüyorlar. Ben vakit zaman ziyaret ediyorum odalarını. Bakıyorum bakan arkadaşlar da çok mutlu. Yani onlar da böylelikle siyasetle birebir temas kurmuş oluyorlar.
Kurtulmuş, "Meclis'te bir CHP'li milletvekilinin odasında para dolu poşet bulunduğu" tezine ait soruyu yanıtlarken, şu sözleri kullandı:
Bu bir tez. Biz söylentiler üzerinden hareket edemeyiz. Genel Sekreterimize talimat verdim. Çabucak muhakkik tayin ederek, bunun ne olduğunu, ilgili imajları de izleyerek, oradaki misyonlu arkadaşların sözlerine de başvurarak bir çalışma yapılıyor. Zannediyorum kısa bir mühlet içinde rapor hazırlanır.
Numan Kurtulmuş, gazetecilere yeşil pasaport verilmesinin gündeme gelip gelmeyeceğinin sorulması üzerine de bu mevzudaki görüşünü daha evvel de söz ettiğini hatırlatarak,
Gazeteci arkadaşlarımızın, muhakkak bir deneyime sahip olan ve diyelim ki 15 yıl gazetecilik yapmış olan arkadaşlarımızın yeşil pasaport almalarının uygun olacağı kanaatindeyim. Bu mevzu uygun bir zamanlama ile Meclisin gündemine alınabilir.
dedi.