TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu… Bakan Tekin: “Chp’liler ‘Mülakata Karşıyız’ Diyor Ama CHP’li Belediyelerin Mülakat İlanları Var”

Haber: MELİS YILDIRIM - EREN BAHADIR

(TBMM) - Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'ndaki Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) bütçe görüşmelerinde milletvekillerinin sorularını yanıtladı. Tekin, "Mülakatlarda kamera kaydından tutanağa kadar bir sürü başlıkta önlem aldık. CHP'liler itiraz ediyorlar, 'Mülakata karşıyız' diyorlar. Resmi Gazete'de yayınlanan CHP'li belediyelerin ilanları var. İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin, Ankara Büyükşehir Belediyesi'nin yaptığı mülakatlarla ilgili evvel siz bir değerlendirin" dedi.

TBMM Plan ve Bütçe Kurulu'nda, Ulusal Eğitim Bakanlığı, Yükseköğretim Kurulu (YÖK), Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı (ÖSYM), Yükseköğretim Kalite Kurulu ve üniversiteler 2025 yılı bütçe, kesin hesap ve Sayıştay raporları üzerine Komite üyesi olan ve Komite üyesi olmayan milletvekillerinin görüşleri dinlendi. Akabinde milletvekilleri Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin ve YÖK Lideri Erol Özvar'a sorularını yöneltti.

"Vakıf yükseköğretim kurumlarına öğrenim fiyatlarının güncellenmesi konusunda hareket etmelerini tavsiye ettik"

Özvar, vakıf yükseköğretim kurumlarının eğitim fiyatlarına dair soru üzerine, "Son yıllarda enflasyon, hayat pahalılığı üzere sebeplerden ötürü tahsil fiyatlarında farklılaşmaya yol açması sebebiyle gelen şikayetleri dikkate alarak bu sene içerisinde tüm vakıf yükseköğretim kurumlarına Yürütme Kurulu kararımızı gönderdik. Bu bahiste enflasyon oranını dikkate almak suretiyle tahsil fiyatlarının güncellenmesi konusunda hareket etmelerini tavsiye ettik. Birebir vakitte YÖK olarak bir kanun değişikliği teklifi hazırlıyoruz" yanıtını verdi.

Anayasa'nın rektör seçimlerinde yetkiyi Cumhurbaşkanı kararına bağladığını ve dekanların seçimini YÖK'e bıraktığını belirten Özvar, "YÖK hem vakıf hem devlet üniversitelerinde üçer aday ortasından saklı oylamayla dekan seçimini yapar" sözlerini kullandı.

Özvar, öğrenci aflarına ait sorulara cevabında, "05/07/2023 tarihinde Yükseköğretim Yürütme Kurulu tarafından alınan kararla gerek ön lisans, gerek lisans seviyesinde bütün programlar dahil olmak üzer, başvuran arkadaşların imtihanlara girmek suretiyle başarılı olduğu takdirde eğitimlerinin tamamlanması konusunu bütün üniversitelerimize bildirdik. Vekil arkadaşlarımdan gelen hadiseleri da teker teker inceleyerek bütün üniversitelerle paylaştığımızı bilmenizi isteriz" tabirlerini kullandı.

"2022-2023'te ise toplam öğrenci sayısında dikkat cazip bir düşüş yaşanıyor"

Üniversite eğitimini tamamlamadan üniveriteden ayrılan öğrencilerin sorulması üzerine Özvar, şu yanıtı verdi:

"2013-2014 öğretim yılında 5,5 milyon öğrenci, 2021-2022 öğretim yılında 8,3 milyona yaklaşan öğrenci sayımız var. 2022-2023'te ise toplam öğrenci sayısında dikkat alımlı bir düşüş yaşanıyor. Bu düşüşün nedeni 17 Nisan 2020 tarih ve ilgili kanunda yapılan düzenlemede yer alan 'açık öğretim sisteminde üst üste dört devir katkı hissesi ve tahsil bütçesi ödemeyenlerin ilgili programla ilişiği kesilir' kararı yeterince, 2022-2023 eğitim öğretim yılında açık öğretim sisteminde milyonu geçen öğrencilerin kayıtlarının silinmesiyle ortaya çıkmıştır. 2023 yılında iradi olarak üniversiteyi bırakan öğrenci sayısı 160 bindir. Bunu toplam öğrenciye oranladığınız vakit yüzde 2,3'lük bir oran ortaya çıkar."

Tekin: 'İtfaiye memurluğu öğretmenlikten daha değerlidir diyorsanız' bir şey demeyeceğim

Milli Eğitim Bakanı Tekin, soruları yanıtlamak üzere kelam almasının akabinde milletvekilleri kendisine soruları yanıtlamadığını belirtti. Milletvekillerinin görüşlerini belirtirken lisana getirdikleri tenkitlerde kendisine yönelik kullanılan kavramları not ettiğini belirten Tekin, "Bu tabirler kullanıldığı vakit bizler burada bu cins tabirlerden etkileniyoruz ve doğal olarak reaksiyon koymuş olabiliriz. O yüzden biz de orantısız bir karşılık verdiğimiz arkadaşımız onlardan şimdiden özür diliyoruz. Fakat bu sözler olağan sözler değil" dedi.

CHP kümesinden öğretmen atamalarında mülakat yapılmasıyla ilgili ağır tenkit geldiğini kaydeden Tekin, "Kabul ediyorum. Ben mülakatla ilgili dedim ki, 'Ben öğretmenliği çok önemsiyorum ve vatandaşlarımızın çocuklarını emanet edecekleri öğretmenleri mülakatla almak istiyoruz'. Kamuoyuna da şu açıklamayı yaptım. Dedim ki, bakın bu mülakat kurullarında alacağımız önlemleri sıralıyorum, kamera kaydından tutanağa kadar bir sürü başlıkta biz önlem aldık. CHP'liler itiraz ediyorlar. Bir taraftan 'Mülakata karşıyız' diyorlar. Bana bunu söyleyen CHP'lilerin Resmi Gazete'de yayınlanan CHP'li belediyelerin ilanları var. İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin, Ankara Büyükşehir Belediyesi'nin yaptığı mülakatlarla ilgili evvel siz bir değerlendirin. Şayet şunu diyorsanız, 'İtfaiye memurluğu öğretmenlikten daha değerlidir diyorsanız' bir şey demeyeceğim. Öğretmenlik mülakatıyla ilgili olarak yaptığım şey bu" diye konuştu.

"Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi alanı için İstanbul'da 688 kişi mülakata girdi, 51 kişi dışarıda kaldı"

Tekin, mülakatlarda haksızlık yapıldığı argümanlarına ait ise şu değerlendirmede bulundu:

"'Mülakatlarda adaletsizlik ya da torpil olduğuna dair hiçbir kuşkumuz yok' diyenler oldu. Ben bu hususta ısrarcıyım. Artık tenkit şu; deniyor ki, kimi kurullarda yüksek notlar verildi, kimi komitelerde düşük notlar verildi. Benim elimde bütün komitelerin raporları var. Benimki sizlerinki üzere tek tek adayların 3-5 tane arkadaşın bir ortaya getirdiği toplam sayı içerisinde çok aslında manası olmayan yahut gerçek tahlil yapmamızı sağlayacak sayılar değiller.

Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi'nde bir komitede 193 kişi mülakata girmiş, 3 kişinin yeri değişmiş. Yani atanabilecekken atanamayacak hale gelmiş sıralamayla. Bir öteki vilayetimizde 682 kişi girmiş, 11 kişinin yeri değişmiş."

Bakan Tekin, muhalefet milletvekillerinin "5 bin kişi oldukları tez ediliyor" sözleri üzerine, "Yanlış, benim elimde sayılar var, vilayet bazlı sayılar var" karşılığını verdi. Tekin, Bursa'da Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi alanı için 197 kişinin, İstanbul'da ise 688 kişinin mülakata girdiğini ve Bursa'da 23 kişinin, İstanbul'da 51 kişinin dışarıda kaldığını söyledi.

"Kurtla bir arada öldürüyor, çobanla yiyor, sahibiyle de yas tutuyorlar"

Halk Eğitim Merkezleri'ndeki usta öğretici eksikliği ile ilgili gelen soruya Bakan Tekin şöyle cevap verdi:

"Burada kelam alan tüm hatipler, Halk Eğitim Merkezi'nde tasarruf önlemleri kapsamında usta öğreticilerin görevlendirilmediğini söylediler. Bunu söyleyenler içerisinde CHP'li milletvekillerimiz de var. Bu bana şu atasözünü hatırlattı: 'Kurtla bir arada öldürüyor, çobanla yiyor, sahibiyle de yas tutuyor.' Konu bu. CHP'nin geçtiğimiz yıl bütçeyle ilgili açtığı bir iptal davası sonucunda AYM'nin bütçe üstü ödeme konusu bizi çok ıstıraba soktu. Yıl içerisinde gerek Halk Eğitim Merkezi'nde gerekse özel eğitime muhtaçlık duyan gölge öğretmen diye tanımlanan kişiler ortasında kullandığımız bir marj var. Her yıl bütçe kanununa iddiası bir sayı konur saat bazlı olarak. Biz yıl içerisinde kaç saat kurs açacağımızı bilemediğimiz için bu kimi kullanırız. Kurslar açıldıkça ödemeler yapıldı. AYM'nin iptal kararı sonrasında biz 2 ay usta öğreticilerimiz maaşlarını ödeyemedik zira bu kota dolmuş oldu. 64 milyon saati aştığımız için yeni kurs açamadık, bunun sebebi de AYM'nin verdiği iptal kararı."

"Herhangi bir STK ile imzaladığımız hiçbir protokolde hiçbir hükmî kişiliğe ödenmiş bir kamu kaynağı yoktur"

Cemaat ve vakıflarla yapılan protokollere reaksiyon gösteren muhalefet milletvekillerine protokol yaparken dikkat ettikleri kuralları açıklayan Bakan Tekin, bakanlığın bütçesinden hükmî şahıslara ayrılan hisse içinse hissenin büyük bir kısmının Maarif Vakfı'na ayrıldığını söyledi. Tekin'in açıklamaları şöyle:

"'Cemaat ve tarikatlarla protokol yapıyorsunuz' dediler, 'Hukuki olarak cemaat yahut tarikat diye bir hukukî kişilik var mı' dedim. Hükmî kişilik olmayınca biz bakanlık olarak kiminle protokol imzalayabiliriz? Ben ya gerçek bireylerle protokol imzalayacağım ya da bir hukukî kişilikle. Bizim yaklaşık 5 bin civarında devam eden protokolümüz var. Burada isimlerini saymak istemediğim çok farklı STK'lar ile protokollerimiz var. Bunlarla protokol imzalarken bir tek şeye bakıyoruz: İçişleri Bakanlığı Dernekler Masası tarafından kabul edilmiş bir STK mıdır, Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından onaylanmış bir vakıf mıdır. Onun dışındaki mevzular beni ilgilendirmez.

Herhangi bir STK ile imzaladığımız hiçbir protokolde hiçbir hukukî kişiliğe ödenmiş bir kamu kaynağı yoktur. Bahsi geçen 5 milyar 895 milyon TL'yi AB ve Dış İlgiler Genel Müdürlüğü'nün milletlerarası eğitim ve işbirlikleri ile yurt dışı eğitimleri kapsamında UNESCO Türkiye Ulusal Kurulu için ödediğimiz para 31 milyon TL. Mesleksel ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü'nün ortaöğretim programına ilişkin Mesleksel ve Teknik Eğitime Yönelik Eğitim ve Öğretim hizmetleri kapsamında Mesleksel Yeterlilik Kurumu'na yönelik ödediğimiz aidat ödemeleri 364 bin TL. Takviye Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün İdare ve Dayanak Programı'na ilişkin Genel Takviye Hizmetleri faaliyetleri kapsamında öğlen yemeği masrafları için 161 milyon TL. Yüksek Öğretim ve Yurt Dışı Genel Müdürlüğü'nün Türkiye Maarif Vakfı için ayırdığı sayının değerli bir kısmı orasının kıymetli bir kısmı. Hasebiyle bu para Türkiye Maarif Vakfı'na aktarılması için konmuş bir paradır. Siz bundan sonra bu parayı 'Cemaatlere, vakıflara aktardınız' derseniz bunu duyduğumda benim rahatsız olmam çok doğal.

Bu hususlarla ilgili olarak yaptığımız bütün protokollerde protokollerin fesih hakkı bizdedir. Protokolde yazılan prensibe alışılmamış davranan bir STK varsa protokolü iptal ederiz. Protokol yaptığımız kuruluşlar şayet okullarımızda bir eğitim verecekse bu eğitimi kimin vereceği, hangi içerikli eğitimi vereceği tanımlanmıştır."

Okullarda yaşanan paklık ve güvenlik çalışanı eksikliğine ait konuşan Bakan Tekin, belediyelerin okulları temizleme davetinin protokol kapsamında uygulanabileceğine dikkat çekerek şunları söyledi:

"Bizim 65 bin civarında okulumuz var ve yaklaşık 55 bin civarında paklık çalışanımız var. Ancak takımlı paklık elemanlarımız kâfi olmadığından her yıl Çalışma ve Toplumsal Güvenlik Bakanlığı'nın TYP diye tanımladığı istihdam tipiyle bakanlığımızda işçi istihdam ediyoruz. Yaz aylarında Çalışma Bakanlığı İUP kapsamındaki istihdam tipiyle ilgili kovidden sonra gelişen istihdam cinsleri açısından farklı bir model deneyeceklerini söz etti. Biz de dedik ki 'Kısmi vakitli çalışma adabı getireceğiz. Bu çalışma adabıyla size geçtiğimiz yıl gereksinimlerinizi gidermek için verdiğimiz 60 bin ek 60 bin takım vereceğiz. İşgücü ahenk programı kapsamında kendileriyle uzlaştık. Biz 1 Eylül tarihinde müracaatları aldık. Hangi belediye olursa olsun, 'Kimlerle yapacaksınız, hangi cins gereç kullanacaksınız' bunları öğrenmek ve bilmek zorundayız."

"Kürtçe derslerine ve kurslara ilgi yok"

Anadilde eğitim ve Kürtçe derslerinin engellendiği savlarını cevaplayan Bakan Tekin, Kürtçe için gereğince müracaat olmadığına dikkat çekerek şöyle konuştu:

"Anadillerini çocuklarımız öğrensinler fakat resmi diilimiz Türkçe. Türkçe dışında bir lisan öğrenmek istiyorsa çocuklarımız bizim devlet olarak üstümüze düşen görev, bu alanın sağlanması. 2011'den sonraki yaşayan lisanlar ve lehçeler ismi altında Kürtçe ve Kırmançi lisanlarının okutulmasıyla ilgili yasal düzenlemeleri yaptık. Bu dersleri seçen yok. Bunu özel okullarda da seçen öğrenci sayısı sonlu. Özel eğitim kursları kapanmak üzere öğrencisizlikten. Daha evvelki yıllarda öğretmen atandı ama sonra bunlardan vazgeçildi. Biz vilayet, ilçe bazlı olarak derslerin kaç saat okutulduğuna bakıyoruz. Olağanda biz Kürtçe için bizim atama takvimizde muhtaçlık olmadığı gözüküyor lakin biz bunlar için yeniden de 10'ar öğretmen ataması yaptık."

Bakan Tekin'in soruları cevaplamasının akabinde; Milli Eğitim Bakanlığı, Yükseköğretim Kurulu (YÖK), Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı (ÖSYM), Yükseköğretim Kalite Kurulu ile üniversitelerin 2025 yılı bütçe ve kesin hesapları AK Parti ve MHP milletvekillerinin oylarıyla kabul edildi.