Trakya Üniversitesi’nde “Edirne kırmızısı” ve “Edirne gülü” için araştırma merkezi açılacak
AA (YÖK) Lideri Prof. Dr. Erol Özvar, TÜ Balkan Kongre Merkezi'nde akademisyenlerin baskı fotoğraf standının açılışını yaptı. Ardından üniversitenin öğrenci topluluklarının stantlarını gezerek bilgi alan Özvar'a, bir öğrenci tarafından Kazakistan'ın ulusal kıyafeti giydirildi. Formülü casusluk faaliyetleriyle yurt dışına taşınması nedeniyle "efsane renk" olarak bilinen Edirne kırmızısı standını da ziyaret eden Özvar, renkle ilgili çalışmalar yapan akademisyenlerden bilgi aldı, eser örneklerini inceledi.
"Çalışmalar daha kaliteli hale gelecek"
Özvar, gazetecilere yaptığı açıklamada, Ankara'daki çalışmaları ve Edirne'deki müşahedelerinin, TÜ'nün daha geniş bir coğrafyaya hizmet edebileceğini gösterdiğini, Edirne kırmızısının bu alanlardan biri olduğunu lisana getirdi. Üniversitenin bu çalışmaları üst lige çıkartmasını istek ettiklerini tabir eden Özvar, şunları kaydetti:Bu emelle rektörümüz Erhan Tabakoğlu Beyefendi ile yaptığımız müzakerelerde Edirne kırmızısıyla ilgili olmak üzere bir araştırma ve uygulama merkezinin kurulmasını ve bu merkezde çok farklı alanlardan gelen bilim insanlarını bir ortaya toplamak suretiyle dokumacılık, sanayi, kimya, sıhhat ve öbür alanlarda Edirne kırmızısını dünyaya ve ülkemize tanıtmasını dilek ediyoruz. İnanıyorum ki kuracağımız bu araştırma ve uygulama merkeziyle Edirne kırmızısı üzerine yapılan çalışmalar çok daha kaliteli hale gelecek.
"Edirne gülü" için de merkez kurulacak
Özvar, Edirne kırmızısının yanı sıra Edirne gülü üzerine de bir araştırma ve uygulama merkezi kuracaklarını, merkezin gülün yetiştirilmesi, eser elde edilmesi ve bu eserlerin endüstriye kazandırılması üzere bir hedefle ülke iktisadına değerli katkılar sağlayacağını belirtti. TÜ'nün yeni yollar, yeni araştırma alanları üzerinde uzmanlaşarak yükseköğretim ile bilim ve teknoloji kapasitesine kıymetli katkılar sağlayacağına inandığını söyleyen Özvar,Bu yıl içerisinde inşallah TÜ müracaatta bulunmak suretiyle araştırma uygulama merkezlerini kurma teklifini Yükseköğretim Konseyine iletecek. Heyet da inşallah makul bir bütçeyle desteklenen bu tekliflerin hayata geçmesi, yani merkezlerin kuruluşunu onaylamak suretiyle Edirne'de faaliyete geçmesini temin edecek. şeklinde konuştu.
"TÜ'nün ortaya koyduğu sıhhat hizmetleri Türkiye'yi aşacaktır"
Özvar, TÜ'nün ortaya koyduğu hizmetlerle Türkiye'yi aşan bir tesirinin olduğunu söyledi.
Üniversitenin mücavir ülkelerdeki üniversitelerle olan işbirlikleri bakımından da çok etkin olduğunu belirten Özvar, "Biz Yükseköğretim Heyeti olarak TÜ'nün bundan sonra kelamını ettiğimiz alanlarda daha büyük hizmetler gerçekleştirebilmesi ismine büyük yatırımlara sahne ve mevzu olmasını dilek ediyoruz." dedi. TÜ'nün 1000 yataklı hastanesiyle, iş üniteleriyle, başka sıhhat hizmetleriyle Balkanlar'ın en büyük sıhhat merkezi haline gelebileceğine inandıklarını tabir eden Özvar, bu hususta başta Sıhhat Bakanlığı ve öbür bakanlıklarının takviyesiyle TÜ'nün ortaya koyduğu sıhhat hizmetlerinin Türkiye'yi aşacağına işaret etti. Programa AK Parti Edirne Milletvekili Fatma Aksal, Trakya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Erhan Tabakoğlu, akademisyenler ve öğrenciler katıldı.
"Edirne kırmızısı" ve "Edirne gülü" hakkında
Dünya dokuma endüstrisinde kıymetli yere sahip "Edirne kırmızısı", 15. yüzyılda kentte kök boya olarak üretildi.
Tuğla kırmızısının daha parlağı olarak nitelenen rengi bulan ve ismine "Edirne kırmızısı" diyen iki boya ustasının formülü, casusluk prosedürleriyle Edirne'den Avrupa'ya taşındı. Formül bir müddet sonra Fransa'da üretilerek Avrupa'daki dokumacılık endüstrisinde yaygınlaştı. Fransa'da 1740'lı yıllarda üretildikten sonra "Rouge d'Adrinople" (Edirne kırmızısı) ismiyle kesimde kullanılan renk, bilhassa dokumacılık alanında değerli yer buldu. Edirne'de de tarihi yapıların süslemelerinde ve kentin klasik el sanatlarında tercih edilen renk, ortadan geçen süreçte unutulmaya yüz tuttu.
Doğduğu topraklara tekrar getirilen rengin popülerliğini artırmak için kentte çalışmalar yapılıyor. Tarihi kaynaklarda "Edirne gülü", yağ gülü, damla gülü, yeterli gül, pembe gül, isimleriyle anılıyor. Çiçek sapının çıplak olması nedeniyle başka güllerden ayrılan bir kolda 12 çiçek veren Edirne gülü yaprakları yüksek oranda uçucu yağ taşır.
Edirne gülünün bir Türk tüccar tarafından 17. yüzyıl sonunda Bulgaristan'a götürülmesi sonrası Kızanlık kentinde gül bahçeleri oluşturuldu. Osmanlı-Rus savaşı nedeniyle Bulgaristan'ı terk eden Türkler yanlarında götürdükleri gül fideleriyle iskan edildikleri Bursa, İzmir, Isparta, Burdur'da gül bahçeleri kurup gülcülük yaptı. Halen Isparta ve Burdur'da yapılmakta olan gül suyu ve gülcülük Edirne-Kızanlık gülcülüğünün devamı olarak bilinir.