TÜİK, enflasyon sepeti yeni eserlerle güncelledi
AA Buna nazaran, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), toplumun tüketim kalıplarını mümkün olduğunca gerçeğe yakın halde yansıtmayı hedefleyen mal ve hizmet sepeti üzerinden hesaplanıyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), enflasyon sepetinde yer alan eserleri ve yüklerini her yıl olduğu üzere bu yal da güncelledi. Sepetten tartısı azalan eserler çıkartıldı ve daha çok tüketilenler eklendi. Sepette kalmaya devam eden eserlerin de enflasyon sayısına yaptığı tesirin yüzdesi piyasadaki gerçek oranlar baz alınarak değiştirildi. Böylece sepette bu yıl 407 unsur ve 951 unsur çeşidi dikkate alınacak.
SEPET TÜKETİCİLERİN SIKÇA TERCİH ETTİĞİ ESERLERDEN OLUŞUYOR
Piyasada mevcut tüm mal ve hizmet fiyatlarının takip edilmesinin mümkün olmaması nedeniyle TÜFE hesaplaması için hane halklarının tüketim harcamalarında kıymetli yer tutan mal ve hizmetler dikkate alınarak bir sepet oluşturuluyor. Kelam konusu sepet, tüketicilerin günlük hayatlarında sıkça tercih ettiği eser ve hizmetleri içeriyor. Gelir Yönetimi Başkanlığı'ndan (GİB) 2019'dan itibaren iş yerlerine ilişkin ciro bilgilerinin elde edilmesiyle, perakende kesiminde yer alan marketler ve giysi mağazaları için ciro pahaları kullanılarak iş yeri örneklemi belirleniyor.
AMAÇ, EN ÇOK SATIŞ YAPAN ZİRCİR VE MAHALLÎ FİRMADAN FİYAT DERLEMEK
Her yıl aralık ayında en şimdiki ciro dataları incelenerek, vilayet bazında fiyat derlenen iş yerleri gözden geçiriliyor. Perakende ticaret kesiminde yer alan iş yerlerinin vilayet bazında ciro büyüklükleri temel alınarak tüketicilerin o vilayette ağır olarak tercih ettiği, en çok satış yapan zincir ve mahallî firmalardan fiyat derlenmesi amaçlanıyor.
Açıklamaya nazaran, bu yıl prestijiyle alandan bilgi derleme formülüyle elde edilecek fiyat sayısı, derlenen toplam fiyat sayısının yaklaşık yüzde 50,3'ünü oluşturacak.
KİRA İÇİN ARAŞTIRMA YAPILACAK İŞ YERİ VE KONUT SAYISI
TÜFE'de bu yıl 81 vilayet ve 233 ilçe kapsamında, 29 bin 941 iş yeri ve 5 bin 246 konuttan (kira) 407 husus ve 951 unsur çeşidi için her ay yaklaşık 609 bin 382 fiyat derlenecek.
DEĞİŞİKLİK HER YIL UYGULANIYOR
Her yıl aralık ayında yapılan güncellemede, tartısı artan mal ve hizmetler endeks sepetine dahil edilirken, tartısı azalan eserler sepetten çıkartılıyor.
SEPETTE YER ALAN ESERLERİN SAYISI DEĞİŞİYOR
Bu nedenle, TÜFE sepetinde yer alan eserlerin sayısı her yıl değişim gösteriyor.
TÜFE tüketim sepeti ve yükleri ise yıl içinde değişmeden sabit kalıyor. Kurum, her yıl fiyat derlenen yerleşim ve iş yerleri ile sepette yer alan eserler, yükleri ile eser tariflerini güncelliyor.
İMPLANT TEDAVİ EKLENDİ
Güncellemeye nazaran, bu yıl sepete yeni giren hususlar implant tedavi fiyatı, araba (elektrikli) ve güneş gözlüğü olurken, bayan pardösüsü ve şemsiye ise sepetten çıkarıldı.
Ayrıca, sepette yer alan "hijyenik tabanlar için paklık ve bakım ürünleri", "otomobil (dizel)", "otomobil (benzinli)", "tren fiyatı (şehirler arası)", "uçak bileti ücreti", "cep telefonu görüşme ücreti", "özel televizyon ve çevrim içi yayın hizmetleri", "diğer kitaplar" ile "yurt dışı bir hafta ve daha fazla vadeli tur" başlıklarının altına yeni husus çeşitleri eklendi.
ANA KÜME AĞIRLIKLARI
TÜFE hesaplamalarında kullanılacak ana küme yükleri da belirlendi. Buna nazaran, besin ve alkolsüz içeceklerin tartısı yüzde 24,98'den yüzde 24,96'ya, ulaştırmanın yükü 17,35'ten 15,34'e gerilerken, konutun tartısı yüzde 14,2'den yüzde 15,21'e yükseldi.
Gıda ve alkolsüz içecekler, alkollü içecekler ve tütün, mesken eşyası ile ulaştırma kümelerinin tartıları düşerken, konut, sıhhat, cümbüş ve kültür, lokanta ve oteller, eğitim, giysi ve ayakkabı, çeşitli mal ve hizmetler ile haberleşmede kümelerinin yükünün arttığı görüldü. Söz konusu yükler, alkollü içeceklerde ve tütünde yüzde 3,52, eğitimde yüzde 2,3, giysi ve ayakkabıda yüzde 7,16, konut eşyasında yüzde 7,67, sıhhatte yüzde 4,09, haberleşmede yüzde 3,62, cümbüş ve kültürde yüzde 3,36, lokanta ve otellerde yüzde 8,31, çeşitli mal ve hizmetlerde yüzde 4,43 olarak belirlendi. İLGİLİ HABER SON DAKİKA: TÜİK, Ocak 2024 enflasyon sayılarını açıkladı Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)