Türk bilim insanlarının yeni raporu: Antarktika’da Türkiye büyüklüğünde buz eridi
AA Türkiye'nin yeni yüzyılının gayelerinden biri olan Antarktika'da Türk varlığını pekiştirmeye yönelik adımlar devam ediyor. Cumhurbaşkanlığı himayesinde gerçekleştirilen 8. Ulusal Bilim Seferi, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinesinde TÜBİTAK MAM Kutup Araştırmaları Enstitüsü idaresinde sürdürülüyor. Sefer kapsamında, global iklim değişikliğinin tesirlerini araştıran bilim insanları, son üç yılda gerçekleştirdikleri projenin bilgilerini kıymetlendirerek bir rapor hazırladı. Horseshoe Adası'nda bulunan Türkiye'nin bilimsel araştırma kampında sabit GNSS istasyonları aracılığıyla atmosferik su buharı, deniz düzeyleri, buz ve kar düzeyleri üzere değerli parametrelerin izlenmesini sağlayan bilim insanları, bilhassa su buharı ölçüsündeki artışın global iklim değişikliğinden kaynaklandığını tespit etti.
Buzullardaki erime, İHA ve uydu ölçümleriyle görüldü
Ayrıca, İnsansız Hava Aracı (İHA) ve uydu tabanlı ölçme teknikleri kullanılarak kar ve buzullarda değerli erimelerin olduğu gözlemlendi. Horseshoe Adası'nda yapılan testlerde İHA görüntüleme tekniğiyle kar ve buzul alanlarının izlendiği projenin birinci sonuçlarına nazaran, 2022 ve 2023 yılları ortasında yaklaşık 100 metrekarelik kar ve buzul alanlarında ortalama 7 metreküplük bir azalma yaşandı.
Erime hızlanırsa global iklim değişimi
Benzer halde, alan bazında yaklaşık yüzde 11'lik bir kayıp olduğu ve yalnızca bir yıl içinde kar ve buzullarda değerli erimeler olduğu belirlendi. Bu erimelerin sonucunda çeşitli buzul yarıkları ve su birikintileri oluştuğu tespit edildi. Bilim insanları, buzulların bu süratle erimesinin devam etmesi durumunda, atmosfere daha fazla su buharı salınacağı ve sera gazı konsantrasyonlarının artacağından global iklim değişiminin hızlanacağını vurguluyor.
Küresel iklim değişikliğinin süratli bir biçimde artması, tatlı su kaynağı olan buzulların erimesi ve denize karışarak yok olması manasına gelmekte.
"Değişimlerin beraberinde önemli ölçülerde buzul kayıpları mevcut"
8. Ulusal Antarktika Bilim Seferi Koordinatörü Prof. Dr. Burcu Özsoy, Antarktika'da yalnızca deniz buzlarında azalmanın olmadığını, tıpkı vakitte buzullarda da çok önemli kayıplar olduğunu belirterek, şunları kaydetti:Aslında bu bahis haberlere de çok sık yansıyor, çok büyük buz kütlelerinin karadan saparak okyanusa entegre olduğu haberlerini duyuyoruz. 68 güney enleminde de doğal ki bizim buzul alanlarımız mevcut.
Buzul alanlarımızın her sene ekipmanlarımızla, dronla yaptığımız çekimlerinde, tıpkı vakitte da kurduğumuz GNSS istasyonlarıyla buzuldaki çekilmeleri ve farklılıkları yıl bazında tespit edebiliyoruz. Değişimlerin beraberinde önemli ölçülerde buzul kayıpları mevcut. Son 3 senede ölçtüğümüz ölçüleri şayet biz tüm Antarktika'ya orantılayacak olursak, yalnızca bu 3 yılda kaybettiğimiz ölçünün tüm Antarktika'da kaybolduğunu düşünürsek bir 'Türkiye büyüklüğünde buz kaybı son 3 sene içerisinde gerçekleşti' diyebiliriz. şeklinde konuştu.
"Sayısal olarak erimeyi ortaya koymuş oluyoruz"
Karabulut, ölçümler için drone'ları kullandıklarını lisana getirerek, şöyle devam etti:Yapılan uçuşlar sonrasında elde edilen ortofotolarla buzullarda alan olarak yaklaşık yüzde 10 bir azalma olduğunu tespit ettik.
Oranı şayet genele yayarsak yaklaşık Türkiye kadar bir erime olduğunu' söyleyebiliriz. Çalışmanın sonuçları uydu bilgilerinin doğrulanmasında, uydu datalarından elde edilen buzul değişimlerinin doğrulanmasında kullanılmakta ve bilim dünyasına değerli katkılar sunmaktadır.
Yüzde 10'luk bir alansal kayıp yanında buzullardan anladığımız ve görüldüğü üzere de yarıkların açıldığını tespit edebiliyoruz.
Bu yarıkların açıklığını hesaplayarak da ne kadar bir kayıp olduğunu ve yılda ne kadar bir kayma olduğunu tespit edebiliyoruz. Bunu hem de gözle gözlemleyebiliyoruz. Gözle gözlemlemenin yanında sayısal olarak erimeyi ortaya koymuş oluyoruz. Yaptığımız bu çalışma sonucunda global ısınmanın sonuçlarını çok yakından şahsen görerek ve ölçerek global ısınmanın sonuçlarını gözlemleyebiliyoruz.