Türkiye’de 10 Anadolu parsı görüntülendi; hepsi erkek
TÜRKİYE'de kuşağının tükendiği düşünülürken, 2019'da birinci sefer görüntülenen Anadolu parsına yönelik fotokapanla yürütülen çalışmalarda ülkede şu ana kadar 10 erkek birey tespit edildi. Fotokapanlarla kaydedilen imgelerde net olmayan biri dışında tüm bireylerin erkek olduğu belirlendi. Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi'nden Dr. Yasin Ünal, "Anadolu parsı bireyinin dişisinin, akrabasının, hatta yavrusunun olduğunu düşünüyoruz" dedi.
Türkiye'de en son 1975'lerde görülen ve jenerasyonunun tükendiği düşünülürken birinci defa 8 Ağustos 2019'da Tabiat Müdafaa ve Ulusal Parklar Genel Müdürlüğü'ne (DKMP) bağlı 6'ncı Bölge Müdürlüğü takımları tarafından Batı Akdeniz'de görüntülenen Anadolu parsıyla ilgili Türkiye'nin birçok bölgesinde yüzlerce fotokapanla bilimsel çalışmalar sürdürülüyor. Bu görüntülemenin akabinde DKMP 6'ncı Bölge Müdürlüğü ve Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi (ISUBÜ) iş birliğinde TÜBİTAK dayanaklı proje kapsamında yalnızca Ege ve Batı Akdeniz'de 400 fotokapan kuruldu. ISUBÜ Yaban Hayatı Ekolojisi ve İdaresi'nden Dr. öğretim üyesi Yasin Ünal, Anadolu'nun gizemli efsanesiyle ilgili Türkiye'deki son bilgileri açıkladı.
DİŞİSİ, AKRABASI VE YAVRU OLDUĞU DÜŞÜNÜLÜYOR
Anadolu parsıyla ilgili Türkiye'de çalışmaların 2010 yılından beri devam ettiğini belirten Dr. Yasin Ünal, "Türkiye'deki birinci net, Batı Akdeniz ve Ege Bölgesi bazında, 2019 yılında Tarım ve Orman Bakanlığı DKMP Genel Müdürlüğü 6'ncı Bölge Müdürlüğü tarafından müdafaa maksatlı yapılan fotokapanlara denk geldi. Daha sonra ISUBÜ iş birliğinde bir araştırma başlatıldı ve bu tespit alanlarına 100'e yakın fotokapan kuruldu. Türkiye'deki birinci görüntüler bilimsel manada tespit edilmiş oldu. Akabinde imzalanan iş birliği protokolüyle TÜBİTAK kapsamında bir proje oluşturuldu. Bu proje kapsamında esasen var olan Anadolu parsı bireyinin bizler dişisinin, akrabasının, hatta yavrusunun olduğunu düşünüyoruz" dedi.
400 FOTOKAPANLA İZLENİYOR
Farklı potansiyel habitatlarda da yeni bireyler olduğunu düşündüklerini anlatan Dr. Yasin Ünal, "Bu emelle bir hayale girdik ve bu hoş, değerli tıbbımızın Akdeniz ve Ege Bölgesi'ndeki potansiyel habitatlarında yeni taramalarına başladık; fotokapan metoduyla. Şu anda alanlarımızda 400'e yakın fotokapan çalışıyor. Fotokapanlarımız TÜBİTAK, ISUBÜ ve Yararı Holding tarafından sağlanıyor. Bu kapsamda da DKMP'nin 4'üncü, 5'inci, 6'ncı ve 7'nci bölge müdürlüklerinin dayanağıyla bu çalışmalar devam ediyor. Emelimiz yeni bireyleri tespit etmek, bilhassa tespit yapılan cinsin dişisini bulmak ve inşallah da bu bireyimizin yavrularını görebilmek" diye konuştu.
BATI AKDENİZ'DE GÖRÜNTÜLENEN ERKEK BİREY
IUCN'nin jenerasyonu tehlike altındaki çeşitler listesindeki Anadolu parsının biyoçeşitliliğin ve Anadolu tarihi kültürünün çok kıymetli bir çeşidi olduğuna dikkati çeken Dr. Ünal, "Anadolu'da endemik bir alt cins. Yani 'Panthera pardus tulliana' ve bu tipi de korumak, gelecek kuşaklara aktarmak bizim projemizin temel gayesi. Bugüne kadar 400'e yakın fotokapanla binlerce manzara elde edildi. Bu manzaralar detaylı bir formda irdelenmekte. Anadolu parsına ilişkin bir tane birey şu anda izlenmeye devam ediliyor. Lakin şimdi yaptığımız projede Akdeniz ve Ege Bölgesi'nde bu birey dışında yeni bir birey şimdi elde edilmedi" dedi.
TÜRKİYE'DE TESPİT EDİLEN 10 BİREY VAR, HEPSİ ERKEK
Doğu Karadeniz, Güneydoğu Anadolu ve Doğu Anadolu bölgelerinde ise yeni bireylerin şu anda var olduğunun tespit edildiğini açıklayan Dr. Ünal, "Onlar ayrı bireyler. Biz bunun yaklaşık 10'a yakın olduğunu düşünüyoruz, elde eden bilgiler ışığında. Lakin bir tane imaj dışında, o da net değil maalesef hepsi erkek. Yani şu anda ülkemizde erkek bireyler var. Ancak bu dişi olmadığı manasına gelmiyor" diye konuştu.
DİŞİLER ÇOK TEDİRGİN
Dişilerin bilhassa çok huzursuz olduğunu anlatan Dr. Ünal, "Bilimsel çalışmalar da bunu gösteriyor. Gebe olduğu periyotlarda bilhassa çok huzursuz ve var olduğunu biliyoruz. Araştırmalarımız devam ediyor. Popülasyonu kestirim edemiyoruz, zira bu birey hem Anadolu'da yayılış gösteren hem de İran ve Kafkasya bölgesinden Türkiye'ye giriş- çıkış yapan bir birey. Alışılmış şu andaki set yapıldı biliyorsunuz sonlara, bunlar biraz engelliyor. Lakin doğal giriş- çıkışlar hala olabilir" dedi.