Ukrayna’nın Geleceği ABD Seçimlerine Bağlı
Dükkanının dışındaki cam kırıklarını süpüren Inna, ülkesinin geleceğinin 8 bin kilometre uzakta oy kullanan Amerikalıların elinde olduğunu biliyor.
Cephe çizgisine yakın yaşayan Inna’nın dükkanının camları yakına düşen bir Rus bombası ile kırıldı. Bu durum Zaporijya’da sıkça yaşanıyor. Yolun ortasındaki 10 metrelik bomba krateri de bu durumun ispatı üzere..
Inna, “Kadın olanın, Kamala Harris’in kazanıp bizi desteklemesini umuyoruz" diyor ve devam ediyor:
“Elbette seçimlerin sonucu konusunda kaygılıyız. Düşmanı yenmek istiyoruz!"
Ukrayna’nın bunu başarmak için ABD’nin yardımına muhtaçlığı var.
Kiev’in 2023’te cephe sınırının güneydoğu kısmında, Rus güçleri püskürtme emelli karşı harekatı Zaporijya’dan başlamıştı.
Ancak bu maksadı başarmak bir yana, çok az ya da hiç ilerleme kaydedilemeden, hayatta kalma maksadına yönelmek zorunda kaldılar.
Cephe çizgisindeki Ukrayna askerleri daima Rus hücumlarına göğüs geriyor.
Demokratların adayı Kamala Harris, kazanırsa, askeri yardımın devam edeceğini söylüyor lakin yetkileri Cumhuriyetçiler tarafından yönetilen bir Kongre tarafından kısıtlanabilir.
ABD şu ana kadar Ukrayna’ya 50 milyar doları aşan askeri yardım yaptı. Ve ancak seçilmesi halinde Donald Trump'ın bu dayanağı sürdürmesi daha az muhtemel görünüyor.
Ukrayna, mevcut cephe kaidelerinde bir ateşkese ve toprak vermeye ikna edilse, Zaporijya üzere kentler ikiye bölünebilir. Gibisi bir durum, çatışmaları durduran lakin savaşı resmi olarak sonlandırmayan Kuzey Kore ve Güney Kore ortasında 1950'lerden beri sürüyor.
Trump, savaşı sona erdirmek için "bir şeyler yapacağını" söyledi ve Ukrayna'nın bir ölçü toprak vermek zorunda kalabileceğini savundu.
ABD’nin bir öbür seçeneği, Ukrayna’dan büsbütün dayanağını çekmek olurdu ki bu da Rusya’nın sonunda Ukrayna genelinde daha fazla toprak ele geçirmesi manasına gelebilir.
Ukrayna'nın işgal altındaki topraklarını büsbütün geri alması tarafındaki üçüncü senaryo giderek daha az muhtemel görünüyor.
Kiev’in cephede tıkanmış olması, Batı ittifakında Ukrayna’nın savaşına verilen dayanak tartışmasını alevlendiriyor.
Andriy, ABD imali zırhlı araçlardan oluşan bir filonun kumandanı.
Filodaki zırhlı araçlar, asker sevkiyatı için kullanılmadıklarında, ağaçların altında kamufle edilerek bekletiliyor.
Andriy, yardımların durması halinde, cephedeki yükün piyadenin omuzlarına binececeğini söylüyor ve “Elimizdekilerle savaşacağız, lakin herkes Ukrayna'nın bunu tek başına yapamayacağını biliyor." diyor.
Andriy ve asker arkadaşları 5 Kasım'daki ABD başkanlık seçimini gergin bir formda bekliyorlar.
Bu belirsizlik cephedeki planlar kadar daha fazla askeri yardım için yapılan siyasi görüşmeleri de etkiliyor.
Kiev’in bilhassa Avrupalı müttefikleri, savaşı destekleme konusunda, ekseriyetle Beyaz Saray’ın liderliğini takip ediyor.
Andriy, “Yardıma daha az istekli olan bir adayın anketlerde önde gittiğini duyduğumuzda, bu hudut bozucu oluyor. Lakin hiçbir yere gitmiyoruz” diyerek seçimlerin cephede ne kadar yakın takip edildiğini anlatıyor.
Milyarlarca dolarlık Batı yardımı, hükümetin birtakım alanlarda ıslahat yapmasını da sağladı. Kiev, bu manada da desteklenmeye bedel bir aktör olduğunu kanıtlamak istiyor.
Ancak soru, bu çeşit ilerlemelerin, giderek Rusya'nın lehine seyreden cephedeki durumla gölgelenip gölgelenmeyeceği üzerinden şekilleniyor.
Bir ordunun fakat toplumun motivasyonu kadar güçlü olabileceği inanışı ile Rus askerlerin vahşetini birinci elden deneyimleyen biriyle konuşmak için yola çıkıyoruz.
Lyubov'un kızı ve torunları, işgalin başlangıcında ABD'ye kaçtı.
Onunla iki yıl evvel işgalci askerler Komyshuvakha'daki konutunu yıktıktan sonra konuşmuştuk.
Cephe sınırına yakın yaşamasına rağmen iki yıl öncesine nazaran daha memnun görünüyordu. Ona, yeni dairesinin sıcak ortamında, Ukrayna'nın savaşı bitirmek için müzakere edip etmemesi gerektiğini soruyorum.
Sorumu “Ya canlarını verenler ne olacak?” diye cevaplıyor ve devam ediyor: “Savaş lakin Kırım, Luhansk ve Donetsk'in Ukrayna toprağı olduğu, 1991 sonlarına ulaştığımızda biter”
Ukrayna’daki haber programlarında ABD seçimleri daima biçimde ele alınıyor.
Kamala Harris, Ukrayna'nın tercih ettiği aday olarak haber programlarına yansıyor.
Ancak ülkenin güneyinde ve doğusunda, savaşın çabucak bitmesini isteyen ve Donald Trump başkanlığını bu manada bir talih olarak gören, giderek artan sayıda beşerle karşılaşıyoruz.
Rus askerlerinin baskısı altındaki Pokrovsk’ta yaşayan birçok kişi bu görüşte. Buradaki halkta, işgalin şimdi başında müzakerelerden sonuç alınması ve sonrasıdaki ölümlerin önlenmesi gerektiği hissi hakim.
Kiev ve Moskova 2022'nin birinci aylarında görüşmelere başladı.
Ancak sonrasında Rus savaş cürümlerine dair ortaya çıkan ispatlar diplomasi teşebbüslerini durdurdu. Ukrayna'nın savaşmaya devam etme kararlılığı güçlendi.
Konuştuğumuz bir bayan, “Toprak candan kıymetli değil. Bu savaşı durdurmalıyız ve bunu nasıl yapacağını bilen kişi Trump” diyor.
11 yıldır Rusya’nın atakları altında yaşayan kimi Ukraynalılar tükenmiş durumda.
Ukrayna parlamentosunda partiler üstü bir formda uğraşın devam etmesine takviye veriliyor. Fakat Volodimir Zelenskiy’nin "zafer planı" olarak sunduğu planın daha net bir vakit çizelgesi olmaması eleştiriliyor.
Lyubov, lider adayı ismi açıklamaktan kaçınıyor ve “Bizi desteklemeye devam edecek, Ukrayna'nın gerçek dostunun kazanmasını istiyorum. Fakat kim olacağını size söyleyemem" diyor.
Onun bu sözleri ülkede giderek daha tanınan hale gelen, sıkıntı bir çelişkiyi yansıtıyor. Büyük bir kesim, Rusya'nın hezimetini hayal ederken, tıpkı vakitte ölümlerin mümkün olan en kısa müddette bitmesini istiyor.
ABD müdahaleciliğine müsaade vermek ile izolasyonculuk ortasındaki siyasi sarkaç Ukrayna'da yakından izleniyor ve hissediliyor.
Ukrayna, Sovyetler Birliği'nin 1991'deki çöküşü sonrası ezici bir çoğunlukla bağımsız bir ülke olmaya oy verdiğinden beri, egemenliği için gayret etmek zorunda kaldı.
Kendini jeopolitik bir tektonik plakanın üzerinde buldu. Kiev kendisini ne vakit Batı ile hizalamaya çalışsa, Moskova onu öbür tarafa çekti.
Rusya’nın topyekün işgali karşısında parçalanmamak için Kiev’in Amerika’nın yardım eline muhtaçlığı var.