Üsküp Su Kemeri Restorasyona Kavuşuyor
Kuzey Makedonya'nın başşehri Üsküp'te bulunan tarihi Üsküp Su Kemeri, unutulmaya yüz tutmuş bir halde eski ihtişamına döneceği günleri bekliyor.
Her ne kadar son devirde onarımı ve tarihi bir anıt olarak ön plana çıkarılması ismine çalışmalar yapılmış olsa da, bu çalışmalar Üsküp Su Kemeri'nin eski görkemini müdafaa noktasında kâfi olmuyor.
Balkanların seçkin su kemerlerinden olan ve kentin Vizbegovo semtinde bulunan Üsküp Su Kemeri'nin inşa edildiği tarihe ait farklı görüşler var.
Bazı kaynaklar, su kemerinin Roma İmparatorluğu periyodunda inşa edildiğini ve yakınlardaki Scupi kentine su taşıdığını tabir ederken, kimi kaynaklar da Bizans İmparatoru Birinci Justinianus'un devrinde inşa edildiğinden kelam ediyor.
Bazı kaynaklar ise yapının Osmanlı periyodunda inşa edildiğini ve kemerinin üretim tekniğinin tekrar Üsküp'te bulunan Osmanlı yapıtı Kurşunlu Han'a benzemesinden de bunun anlaşılacağını tabir ediyor.
Üsküp Kalesi yakınlarında bulunan Mustafa Paşa Mescidi'ne ve yeniden birebir pozisyonda bulunan Eski Üsküp Çarşısı'na su taşıdığı söz edilen kemerin ismi, Mustafa Paşa Su Kemeri olarak da biliniyor.
Taş ve tuğladan inşa edilen Üsküp Su Kemeri'nin günümüze ulaşan kısmı 53 sütun, 54 temel ve 42 küçük kemerden oluşuyor.
Restorasyon çalışmalarının 2028'de tamamlanması bekleniyor
Kuzey Makedonya Kültür ve Turizm Bakanlığında maddi ve manevi kültürel mirasın korunmasından sorumlu Devlet Danışmanı Afet Jashari, kemerin tarihine ve korunmasına ait yapılan çalışmalar hakkında AA muhabirine bilgi verdi.
Jashari, su kemerindeki birinci onarım çalışmalarının Üsküp'te 1963'te meydana gelen yıkıcı sarsıntının akabinde yapıldığını anımsatarak, bakanlığa sağlanan bütçelerle her yıl kemerin sütunlarının korunmasına yönelik çalışmalar yapıldığını söyledi.
Üsküp'ün 2028 yılı için Avrupa Kültür Başşehri ilan edildiğine dikkati çeken Jashari, o tarihe kadar gerekli onarım çalışmaları tamamlanarak Üsküp Su Kemeri'nin kentin turistik cazibesinin bir kesimi olacağını söz etti.
Jashari, Kuzey Makedonya hükümetinin 2021'de su kemerini kültürel anıt olarak ilan etmesinin kıymetine değinerek, bu durumun hükümetin ilgili kurumlar aracılığıyla anıtın korunmasına bütçe ayıracağı manasına geldiğini lisana getirdi.
Üsküp Su Kemeri'nin eski haline döndürülmesi için farklı çalışmalar yapıldığına işaret eden Jashari, çalışmalarda bakanlığın sadece bütçeyi yönettiğini, işin profesyonel kısmının Ulusal Konservatör Merkezince yapıldığını ve ilgili tüm tarafların sürecin yürütülmesine katkı sağladığını kaydetti.
Su kemerinin günümüze ulaşan kısmı yaklaşık 387 metre
Jashari, su kemerinin yaklaşık 387 metrelik kısmının günümüze ulaştığını ve arkeologların gerekli araştırmaları yaparak bunun tamamına ulaşabileceğini söyledi.
Kemerin günümüze ulaşan kısmının gelecekte UNESCO'ya sunulacağını kaydeden Jashari, şöyle devam etti:
"UNESCO listesinde yer alması, sahip olduğu kaynaklar ve sahip olduğu yapıtlarla tüm onarım sürecinin sergilenmesi manasına gelecektir. 2028 yılına kadar ilgili devlet bütçesinin yardımıyla ve ülkemizin kültürel mirasının korunmasında çıkarı olan Avrupa ve memleketler arası yardımlarla bir külliye olarak restore edileceğini düşünüyorum."
Jashari, onarımla su kemerinin kültürel, eğitimsel ve bilimsel etkinlikler için de ilgi cazibeli olacağının, turistler için de bir cazibe merkezine dönüşeceğinin altını çizdi.