Uzmanı açıkladı: Sahte zeytinyağını bu yöntemle anlamak mümkün
Sağlık için en yararlı yağlardan biri olan zeytinyağının geçersizi beden sıhhatini tehdit ediyor. Zeytin hasadının başlamasıyla birlikte fırsatçılar düzmece zeytinyağları üreterek piyasaya sürmeye başladı. Pekala, düzmece zeytinyağını anlamanın yolları nelerdir? Edremit Ticaret Odası Başkanı Ahmet Çetin sahte zeytinyağları ile çaba ettiklerini belirtirken, Zeytinyağı Tadım Uzmanı ve Eğitmeni Yüksek Kimyager Zülal Taçar ise zeytinyağında renk kriterinin belirleyici bir özellik olmadığını tabir etti. Edremit Ticaret Odası Yüksek Kimyager, Zeytinyağı Tadım Uzmanı ve Eğitmeni Zülal Taçar, zeytin aroması ve renklendiriciler kullanılarak ucuz bitkisel yağlardan düzmece zeytinyağı yapıldığını belirtti. Tacar, “Bir, bir buçuk yıldır çok önemli manada bizim üzere laboratuvarlar ve öbür kurumlar bu bahiste epeydir çaba veriyor. Âlâ bir zeytinyağının içerisine rafine edilmiş bir eser konulabiliyor yahut makus bir zeytinyağı karıştırılabiliyor fakat yeniden bir zeytinyağı oluyor. Tüketime uygun olmayabilir ya da uygun hale getirebilir. Piyasada artık zeytinyağı etiketiyle satılan geçersiz yağların neredeyse hiçbirisi zeytinyağı değil, büsbütün karışım bir bitkisel yağ. Bitkisel yağ dediğimiz kanola olabilir, palm olabilir, pamuk olabilir, ayçiçek ya da mısır özü ancak tek bir tip dahi değil. Sahiden birkaç adedinin karışımından oluşmuş. Hatta daha da berbatı bunu daha inandırıcı bir hale getirmek için maalesef birtakım aromalar katılarak zeytin kokusunun sağlandığı.
Renk dengelemek için renk düzenleyicilerin konularak piyasaya zeytinyağı olarak arz edilmiş olan aslında daima duyduğumuz düzmece zeytinyağı konusu” dedi. Güvenilir marka ve yerlerden zeytinyağı alınması gerektiğini vurgulayan Taçar, “Bu hususta evvelden daha kolay ve çözümleyici şeyler söyleyebiliyorduk lakin artık bizler için de, tüketici için de çok güç. Şunlara dikkat edelim en başta. Nitekim biz bir zeytinyağı alacaksak, zeytinyağı satışının yapıldığı bir satış noktası, bir marka sahibinin satış mağazası yahut şarküteri biçimi zeytinyağının da satılabileceği noktalardan, hakikat noktadan almak değerli.
Tüketici şöyle düşünüyor, pazarlardan ya da bir yerlere turizm emelli gittiğinde bölge zeytinyağı bölgesiyse yol kenarlarında yahut semt pazarlarında satılan yağları doğal bir yağ algısıyla, daha doğal olduğunu düşünerek almak istiyor. Lakin maalesef o yağların neredeyse hiçbirisi zeytinyağı dahi değiller. Biz bunları laboratuvar tahlilleri ve raporları sonucunda ortaya koyuyoruz, çaba ediyoruz” diye konuştu.
Gerçek zeytinyağının bir kokusu olduğunu vurgulayan Zülal Taçar, “Mümkünse sahiden bir satış mağazasından, bir marka sahibinden, markanın satış noktasından koklayarak, tadarak almalarını yahut güvendiğimiz zincir marketlerden bildiğimiz gerçek markalarla, en azından zeytinyağı olduğunu bildiğimiz eserleri tercih etmeliler. Duyusal olarak tüketicilerin kendilerinin de yapacakları iki etap var. Tüketici bir bardağa çok az bir ölçü yağı koysun ve yalnızca koklasın.
Zira zeytinyağının kendine mahsus kokuları vardır. Bir zeytinyağı her halükarda kokar. Bir zeytinyağı hoş kokar yahut makûs ise de makus kokar ancak kokar. Yani kokmayan bir zeytinyağı nitekim yoktur.
Olumlu ve olumsuz özelliklerini her vakit kokladığınızda size hissettirir” tabirlerini kullandı.
"ZEYTİNYAĞININ RENGİ BELİRLEYİCİ BİR ÖZELLİK DEĞİL"
Zeytinyağının renginin belirleyici bir özellik olmadığını söz eden Tacar, “Bardağa zeytinyağınızı koyduğunuzda burada renginin hiçbir değeri yok. Zira renk zeytinyağı için hiçbir formda kalite kriteri değil; sarı olabilir, yeşil olabilir, açık renk, koyu renk.
Buna hiç takılmadan az bir ölçü yağı bardağa koyup yalnızca koklasınlar ve ne hissettiklerini düşünsünler. Taze çimen kokuları, yeşil yahut olgun domates, domates sapı, yeşil zeytin, çağla üzere, badem üzere, yeşil erik üzere, yeşil elma üzere, tere, roka, baharatsı, fesleğen, nane üzere. Bu şekil kokuları algılıyorlarsa düzgün hissettirir ve bu kokular ile hakikaten hoş bir zeytinyağına sahibiz diyebilirler.
Makus kokular da algılayabilirler. Bunlar nedir? Siyah zeytin kokusu üzere ya da bozulmuş bir zerzevat meyve kokusu üzere, ekşimiş, mayalanmış kokular üzere, olgun peynir üzere. Bu üslup ya da bayatlamış, yapışkanlık hissi veren, artık çok uzun müddet kalmış rutubet, küf üzere kokular da algılayabilirler. Bu ise yeniden tahminen zeytinyağıdır fakat kusurlu, yani güzel olmayan bir zeytinyağı olduğunu düşündürebilir.
Lakin bir bitkisel yağda bunları algılayamazlar. Nitekim kokmaz, hiçbir biçimde kokmaz” dedi. Edremit Ticaret Odası Başkanı Ahmet Çetin de zeytinyağında sahteciliğe karşı uğraş ettiklerini belirterek, “Zeytinyağı çok değerli bir eser.
Son periyotlarda de vatandaşlarımızın bilhassa ucuz zeytinyağına ulaşması manasında maalesef ki içinde zeytinyağı olmayan ya da tağşişle karıştırılmış, zeytinyağı esanslı, çok ucuza mal edilmiş ya da çok ucuza piyasaya sunulan zeytinyağları bulmaya, görmeye başladık. Burada da Edremit zeytinyağı isminin kullanıldığını tespit ettik.
Tespit ettiğimiz firmalara, ulusal e-ticaret sitelerinde olmak üzere öbür piyasada da olan firmalara biz noter tespitleri yaparak tebligatlarımızı gönderdik ve Edremit zeytinyağı coğrafya işaretli eserlerde bu yapılan sahteciliğin yapılmaması konusunda gayretimize başladık. Tıpkı vakitte bu firmaları da Ticaret Bakanlığı'na şikayet ettik” dedi.