Van Gölü’ndeki korkutan buharlaşma: “Kullanılmaz hale gelecek”
Dünyanın en büyük sodalı gölü olma özelliği taşıyan Van Gölü'nde, kuraklık nedeniyle çekilme sürüyor. Özellikle son yıllarda azalan yağış ve artan buharlaşma, göldeki su düzeyini daha da düşürdü. Göl kıyısının birçok noktasında oluşan çekilme, balıkçı barınaklarını da etkiledi. Tuşba ilçesinde Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) yerleşke alanının bulunduğu kıyı şeridindeki barınakta balıkçı tekneleri, karaya oturdu. Büyükşehir Belediye grupları, balıkçı barınağının olduğu kıyı kesitinde derinleştirme, temizleme ve tamir çalışması başlattı.
"HAVZADA ÇOK ÖNEMLİ BİR BUHARLAŞMA VAR"
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Edebiyat Fakültesi Coğrafya Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Faruk Alaeddinoğlu, yağışlı ve kurak devir ortasında, göl düzey farkından ötürü kıyı ile göl ortasında bir çekilme meydana geldiğini anlattı. Son 20 yıldır ülkemizde ve son 10 yıldır da göl havzasında önemli formda iklim değişikliğinin tesiriyle birlikte yaşanan bir kuraklık olduğununu tabir eden Alaeddinoğlu, "Yağışın formu, düşme sıklığı, ölçüsü, güneşlenme, buharlaşma; bütün bunlar değişti.
Bunların tamamı gölün aleyhine işledi. Münasebetiyle havzada çok önemli bir buharlaşma var. Bu buharlaşma gölün daima geri çekilmesine ya da alan kaybetmesine neden oluyor.
Doğal olarak göl kıyısında kurulmuş bütün limanlar, bu çekilmeden olumsuz etkileniyor. Üniversitenin içinde yer alan limanda da benzeri bir durum yaşanıyor." dedi.
"GÖL ALAN KAYBETMEYE DEVAM EDECEK"
Prof. Dr Alaeddinoğlu, göldeki çekilme ile limanların da alan kaybettiğini belirterek şöyle konuştu: "Teknelerin limana girmesi mümkün değil. Birebir vakitte dalgalarla birlikte gölün altında mevcut kum buralara gerçek geliyor.
Bütün bunlar, limanların kullanılamaz hale gelmesine neden oluyor. Önümüzdeki sürece baktığımızda, göl alan kaybetmeye devam edecek mi? Evet, edecek.
Zira önümüzde global iklim değişikliğinden kaynaklı bir buharlaşma olacak. Bu buharlaşma suyun kaybolmasına, hasebiyle alan kaybolmasına yol açacak.
Göl, düzey kaybedecek. Münasebetiyle buralarda yapılan bütün çalışmalar tahminen şimdilik bir formül, bir tahlil olarak ortaya çıkabilir. Limanda bir derinlik çalışması yapılıyor.
Tahminen çok daha farklı formüller geliştirmek mümkün olabilir. Van Gölü, yaz aylarında yaşanan o kuraklık ve buharlaşmanın tesiriyle daima alan kaybedecek.
Önümüzdeki on yıllar boyunca bu devam edecek. Bu alan kaybı ile gölün etrafındaki bütün limanlar, buna küçük balıkçı limanları da dahil olmak üzere hepsinde emsal sıkıntılar yaşayacağız.
Yine temizleme, yine çamur çıkarma yahut yer değişikliği gündeme gelecek.
Muhtemelen limanlar daha göle yanlışsız uzayacak.
Mevcut limanlar tahminen iptal edilecek, daha açıkta gölün derinliğinin müsait olduğu alanlarda yeni limanların kurulması gündeme gelecek.
Tahminen sabit değil, göl düzeyine bağlı olarak hareket eden iskeleler ile alan yönetilmeye çalışılacak.
Yapılan çalışmalar uzun soluklu tahlil olmayacak.
Bunlar fakat kısa vadeli tahliller olur."