Yeni Eğitim Modeli: Süreç Odaklı Ölçme

MİLLİ Eğitim Bakanlığı, okul öncesi, 1, 5, hazırlık ve 9'uncu sınıflarda hayata geçirilen Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamındaki 'beceri temelli' yeni müfredatla öğretmenlerin 'sonuç odaklı ölçme' sistemi yerine öğrencilerin gelişimini takip edebilmelerine imkan sağlayan 'süreç odaklı ölçme'ye geçiş yapıldığını açıkladı.

Ulusal Eğitim Bakanlığı'ndan yazılı açıklama yapılarak, geçen yıl birinci kere Resmi Gazete'de yayımlanan ve ölçme kıymetlendirme uygulamalarında çatı mevzuat olan Milli Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği ile okullarda bahis soru dağılım tabloları, ortak imtihan haftası, ortak imtihanlar, geliştirici kıymetlendirme ve imtihanlarda açık uçlu sorular üzere birçok yenilik getirildiği belirtildi. Okul öncesi, 1, 5, hazırlık ve 9'uncu sınıflarda uygulanmaya başlanan yeni müfredatla birlikte eğitimde 'öğrenci merkezli' ve 'beceri odaklı' yaklaşım benimsenerek, ölçme ve değerlendirmede esaslı değişikliklere gidildiği belirtilerek, "Bu kapsamda süregelen devirde yalnızca imtihan sonucuna nazaran kıymetlendirilmesi yapılan 'sonuç odaklı ölçme' yerine, ilgili kademelerde misyon yapan öğretmenler yeni müfredattaki ölçme kıymetlendirme uygulamalarında öğrencilerinin gelişimini takip edebilmelerine imkan sağlayan tanılayıcı, biçimlendirici ve seviye belirleyici kıymetlendirme teknikleri ortasında dengelerin sağlandığı 'süreç odaklı ölçme' uygulayacak. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında geliştirilen 'süreç odaklı ölçme' ile öğretim programlarında öğrencilerin bilgi ve becerilerindeki gelişimin faal ve etkileşimli formda sistematik olarak izlenmesinin yanı sıra sınıf içinde öğrencilere anlık ve açıklayıcı geri bildirimler sağlanarak öğretim süreçlerinin daima olarak uygunlaştırılması hedefleniyor" denildi.

'ESKİ VE YENİ BİLGİ ORTASINDA TEMAS KURULARAK HUSUSA İLGİ ARTIRILACAK'

Yeni müfredat doğrultusunda hazırlanan ders kitaplarında, 'süreç odaklı ölçme' kapsamında öğrenciyi zihinsel, toplumsal, duygusal, duyuşsal, fizikî ve ahlaki açıdan bir bütün olarak gören 'bütüncül eğitim yaklaşımı'nın benimsendiği belirtilerek, "Ders kitapları teorik bilgilerin yanı sıra günlük hayatla da köprü kuracak nitelikte hazırlanırken, öğretmenlerin sınıf içi uygulamalarında yararlanabilecekleri birçok örnek ve sistem sunuldu. Bu metotlar, sınıflarda her öğrencinin farklı gereksinimlerine uygun olarak derslerin nasıl farklılaştırılabileceğine dair pratik bilgiler içeriyor. Ayrıyeten öğretmenlere rehber olması maksadıyla kitaplarda her hususa ait izlemeleri gereken yollar da gösterildi. Buna nazaran, 'süreç odaklı ölçme' uygulamasında öğretmenler dersi işlemeden evvel öğrencilerinin görecekleri mevzuyla ilgili geçmişte aldıkları eğitimle hangi kavramları bilmesi gerektiğine hakim olacak ve sınıfta bu kavramların bilinirliği soru, görsel, görüntü, test yahut farklı ölçme araçlarıyla bilgi ve maharetlerini sorgulayarak ön kıymetlendirme yapacak. Ön değerlendirmeden sonra öğretmenler evvelden elde edilen bilgiyle yeni öğrenilecek bilgi ortasında kontaklar kurarak, öğrencilerin derse olan ilgisini artıracak ve günlük hayatta bu bilgilerin nerede ve nasıl karşısına çıkabileceğini anlatacak. Öğretmenler, öğrencilerinin eğitim öğretim süreçlerinden en üst seviyede faydalanabilmeleri için sınıf içinde bahisle ilgili eksiği bulunan yahut başkalarına nazaran ileri seviyedeki öğrencileri tespit ederek, destekleme yahut zenginleştirme üzere farklılaştırılmış eğitimleri de faal bir biçimde planlayacak. Eksiği bulunan öğrenciler için 'destekleme' ileri seviye öğrenciler için 'zenginleştirme' uygulamaları olacak" denildi.

ÖĞRENCİLER DE KENDİNİ VE AKRANLARINI DEĞERLENDİRECEK

Yeni müfredatla uygulanan 'süreç odaklı ölçme' yaklaşımda ödevler, projeler, performans misyonları, sunumlar, denetim listeleri, imtihanlar, müşahede ve görüşme formları, küme çalışması, sınıf içi tartışmalar ve öz/akran/grup değerlendirmelerinin öğrencilerin performansını ölçmek ve geliştirmek için kullanacağı belirtilerek, "Öğrencilere, yakın yahut uzak etrafında karşılaşabileceği sorunlar yahut vazifeler verilerek yargılayıcı tavırdan uzak ve motive edici geri bildirimler sağlanacak ve dijital teknolojiler kullanılarak faal öğrenme süreçleri desteklenecek. Örneğin, kitapta bir hususla ilgili belirlenen öğrenme çıktısına küme çalışmasıyla ulaşılması isteniyorsa, öğretmen sınıf içinde gruplar oluşturacak. Öğretmen, bu grupta yer alan her bir öğrencinin birtakım uygulamalar, araştırmalar ve çalışmalar yapmasını isteyerek, toplumsal maharetlerinin gelişmesini sağlayacak. Bu süreç boyunca öğretmen, öğrencinin her bir adımını izleyerek mevzuyla ilişkilendirilen kazanımlardan hangisini elde ettiğini kıymetlendirecek ve böylelikle sonuca ulaşmak için geçilen evreler, oluşturulan ölçeklerle kayıt altına alınacak. Ayrıyeten öğretmenler, ölçülmek istenen hünerlerin değerlendirilmesinde küme çalışmasındaki sürece yönelik öğrencilerden hem kendilerini hem de akranlarını değerlendirmelerine yönelik oluşturulan öz ve akran kıymetlendirme formlarını doldurmalarını isteyecek" tabirleri kullanıldı.

'ÖĞRETMEN VE VELİLER İÇİN YENİ MALZEMELER HAZIRLANDI'

Öte yandan, sınıf içi ölçme ve kıymetlendirme uygulamalarının süreç odaklı ve geliştirici bir yaklaşımla sürdürülmesi için veli, öğrenci ve öğretmenler için de gereçler hazırlandığı kaydedilerek, "Bu kapsamda, velilere yönelik hazırlanan bilgilendirme kılavuzlarında yenilenen öğretim programlarına ait hünerler, eğilimler, kıymetler, eğitim öğretimde roller ve ders bazında tanıtımlar yer alıyor. Hazırlanan bilgilendirme kılavuzuyla velilerin öğrencilerin eğitim süreçlerine faal iştirakleri ve sağlayacakları geri bildirimlerle eğitim-öğretim çalışmalarının daha faal hale getirilmesi amaçlanıyor. Ortaöğretime geçen öğrenciler için de bu yıl birinci kez müfredattaki değişikliklerin yer aldığı 'Liseye Hoş Geldin' kitabı hazırlandı. Kitap, öğrencilere lisede karşılaşacakları dersleri tanıtmak, programların işleyişini açıklamak, derslere nasıl çalışmaları gerektiğini aktarmanın yanı sıra lise devri boyunca kullanabilecekleri eğitim platformları ve kaynakları tanıtmak ve örnek uygulamalar sunmak gayesiyle oluşturuldu. Öğretmenlere kılavuz olması için hazırlanan gereçler ise yeni öğretim programları temel alınarak süreç odaklı kıymetlendirme yaklaşımına nazaran oluşturuldu. Kitaplardaki aktifliklerin öğretmenler tarafından süreç odaklı kıymetlendirme anlayışına uygun kullanabilmesine yönelik aktifliğin uygulama basamakları, aktiflik kapsamında geri bildirimin nasıl verileceği ve farklılaştırma kapsamında öğrencilerin gereksinimlerine nazaran içeriğin nasıl uyarlanabileceğine yönelik bilgilere yer verildi" denildi.