Ege Denizi’nde Sismik Hareketlilik

BEĞENDİM

ABONE OL

News

Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Sarsıntı Araştırma ve Uygulama Merkezi (DAUM) Müdürü Prof. Dr. Hasan Sözbilir, Ege Denizi’nde artan sismik hareketlilikle ilgili, “Şu anda yaşananlar üst kabukta gelişen ve Türkiye’yi çok fazla etkilemeyecek zelzeleler, 7 büyüklüğünde olsa bile Türkiye’de batı kıyıları etkilenmeyecek fakat bölgede tsunami tehlikesi var.” dedi.

Sözbilir, AA muhabirine, 28 Ocak’tan bu yana Ege Denizi’nde kaydedilen 400’ün üzerinde zelzelenin olağan bir durum olmadığını söyledi.

Yunan bilim insanlarının oluşan sarsıntıları “fayla bağlantılı tektonik kökenli” olarak açıkladığını anımsatan Sözbilir, kendisi de dahil Türkiye’deki kimi uzmanların volkanik aktifliğin de bu sistemde yer aldığını düşündüğünü lisana getirdi.

Bölgenin volkanik bir ada sınıfında değerlendirildiğini anlatan Sözbilir, “Çok sayıda volkan var. Sarsıntı fırtınası Santorini volkanının çabucak kuzeyinde gerçekleşiyor. Hasebiyle oradaki aktiflik birebir vakitte hidrotermal kökenli yahut jeotermal kökenli de olabilir. Magmanın üst gerçek çıkışıyla bağlı aktivite de olabilir. Yani yalnızca bunu tektonik manada tabir etmek çok güç.” tabirlerini kullandı.

Prof. Dr. Sözbilir, Yunanistan’dan Bodrum’a kadar çok sayıda volkanın bulunduğunu ve değerli bir kısmının da etkin olduğunu vurguladı.

“Şu anda yaşananlar Türkiye’yi çok fazla etkilemeyecek depremler”

Fayların volkanik aktiviteyle de çalışabildiğine dikkati çeken Sözbilir, şunları kaydetti:

“Orası çok sayıda volkanın yer aldığı bir bölge. Büyük olasılıkla oradaki faylar da birbirini tetikliyor. Daha geride Girit’in güneyinde büyük ölçekli bir fay sınırı var. Onun güneyi Afrika, kuzeyi Anadolu olarak kabul ediliyor ve bu çizgi üzerinde derin odaklı zelzeleler gerçekleşir. Şu anda bizim yaşadığımız sarsıntılar sığ odaklı. Yani 5 kilometre ile 25 kilometre ortasındaki Ege kabuğunun üst kısımlarında gerçekleşiyor. Geçmişte burada 40, 50, 100 kilometre derinlikli sarsıntılar de olmuş. O kademeye gelirse sorun biraz daha büyür. Şu anda yaşananlar Türkiye’yi çok fazla etkilemeyecek sarsıntılar, 7 büyüklüğünde olsa bile Türkiye’de batı kıyıları etkilenmeyecek lakin bölgede tsunami tehlikesi var. Bilhassa Bodrum taraflarında 1956 yılında yaşanan zelzele sonrası 1-2 metre civarında bir tsunami girişi olmuş. Münasebetiyle şu andaki sarsıntı fırtınasına Santorini etrafındaki faylarla birlikte volkanın aktivitesi olarak kıymetlendirebiliriz. Yani Türkiye’deki rastgele bir fayı tetikleyecek bir zelzele değil bu.”

Sözbilir, öbür fayların tetiklenmesi durumunda büyük ölçekli bir zelzelenin olabileceğini lakin şu an bölgede o denli bir beklentinin bulunmadığını aktardı.

“Su çekilmesinin zelzeleyle ilgili olduğunu düşünmüyorum”

Deprem fırtınasının aylarca sürebileceğini hatırlatan Sözbilir, 2011 yılında bölgede zelzelelerin yaşandığını fakat gerisinden volkanik faaliyet olmadığını belirtti.

Sosyal medyada İzmir Körfezi kıyılarında suların çekildiği tarafında paylaşımlar olduğunu hatırlatan Sözbilir, “Şu andaki suların çekilmesi büyük olasılıkla tabiat olaylarıyla bağlı. Yani şu anda olağan kendi doğal ortamda da sular çekilebiliyor. Gelgit olayları yaşanabiliyor, Ay’a bağlı hareketler olabiliyor. Bunların zelzeleyle ilgili olduğunu düşünmüyorum.” halinde konuştu.

“Fayın kırılması halinde aletsel büyüklüğü 7-7,5 aralığında sarsıntı üretebileceği öngörülmektedir”

Gazi Üniversitesi Afet İdaresi ve Sarsıntı Mühendisliği Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Abdussamet Arslan da yaşanan zelzelelerin “Helen Yayı-Pliny çukuru fayı” üzerinde daha fazla faal olduğunu tabir etti.

Yaşananların bölgede önemli fay kırılma mümkünlüğünün yüksek olduğunu gösterdiğini aktaran Arslan, “Fayın kırılması halinde aletsel büyüklüğü 7,0-7,5 aralığında bir zelzele üretebileceği öngörülmektedir. Literatürdeki sismotektonik bilgilere nazaran, Afrika levhası 410-420 kilometre uzaklık derinliğe kadar İstanbul’un altına kadar ulaşmaktadır. Aşağıda Güney Ege Denizi ve Santorini Bölgesi’ndeki canlı fay zonları görülmektedir. Helen Yayı olarak isimlendirilen ana fay bölgesi Türkiye’nin güneybatısını etkileme potansiyelini barındırmaktadır. Münasebetiyle ülkemizin güneybatı bölgesindeki yerleşim yerlerinde tedbir alınmasında yarar görüyorum.” diye konuştu.