KTÜ’den Gemilerin Denge Kontrol Sistemi

BEĞENDİM

ABONE OL

News

Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Sürmene Deniz Bilimleri Fakültesi akademisyenleri, gemilerin yüzerken istikrar sağlamak için kullandığı suyla canlıları öteki bölgeye taşıma mümkünlüğünü ortadan kaldırılacak proje geliştirildi.

Sürmene Deniz Bilimleri Fakültesinde misyonlu Doç. Dr. Emre Peşman, Doç. Dr. Hasan Ölmez, Dr. Öğr. Üyesi Hasan İslam Çopuroğlu ve Dr. Öğr. Üyesi Zeki Şener, gemilerin balast suyuyla (yüksüz durumda istikrar ve hareket denetimi için taşınan deniz suyu) balık, yosun, mikroorganizma üzere çeşitlerin deniz canlılarına ziyan verebilecekleri bölgelere taşınmasını önlemek için çalışma başlattı.

Yaklaşık bir yıllık çalışmayla “Gemilerde İstikrar Denetimine Ait Bir Sistem” isimli projeyi hazırlayan akademisyenler, gemilerin “borda” denilen yan alt kısımlarındaki kısma alınarak seyahatin bittiği yere bırakılan suyun, yol boyunca akışkanlığını sağlayıp diğer bölgeye taşınmasını durdurmayı hedefliyor.

Türk Marka ve Patent Kurumuna (TÜRKPATENT) yaptıkları patent başvurusu kabul edilen akademisyenler, kurumun düzenlediği ISIF’24 Milletlerarası Buluş Fuarı’nda altın madalya kazandı.

Proje ayrıyeten Japonya’daki Japan International Cooperation Agency’e (JICA) bağlı Japan Patent Office’ten (JPO) de patent aldı.

Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği Kısmı Lideri Doç. Dr. Emre Peşman, AA muhabirine, denizlerdeki tehlikeli ya da farklı bölgelerdeki tiplerin öteki bölgelere taşınmasını engellemek gayesiyle bir sistem önermek istediklerini söyledi.

Tehlikeli çeşitlerin gemilerle nasıl taşındığını anlatan Peşman, “Gemi aldığı yükü A limanında boşaltıyor, B limanına dönmesi gerekiyor. Yükü boşalttığında onu dengelemek için balast o bölgeden su almak zorunda kalıyor. Bu suyu gemi gidip farklı bir limanda ya da denizin ortasında boşaltabiliyor, bu türlü olunca da tehlikeli tipleri diğer bölgeye boşaltma riski kelam konusu olabiliyor.” bilgilerini paylaştı.

Peşman, olağan bir geminin balast tankı çalışma prensibinden daha farklı bir formül uyguladıklarını belirterek, şöyle devam etti:

“Tanklarımızın içerisine su doldurmak yerine, dolan suyun gemi içerisinde daima akış göstermesini ve baş tarafından girip kıç tarafından çıkmasını hedefledik. Biz geminin borda tankları üzerine yoğunlaştık. Burada gemi hareket ederken baş tarafında negatif basınç, kıç tarafında olumlu basınç oluşuyor, bu da suyun geminin içerisindeki kanallar boyunca akmasını sağlıyor. Böylece biz ekstra bir pompa kullanmak zorunda kalmıyoruz. Gemimizin kendi suratından ötürü kanallar içerisi de bir akış sağlıyoruz.”

Sistemin şamandıra formunda hareketlerle geminin kaldırma kuvvetinden yararlanılarak çalıştığını kaydeden Peşman, bu biçimde yakıt ve güçten de tasarruf edildiğini aktardı.

Peşman, memleketler arası alanda da bu tıp çalışmaların yapıldığını, kendi buluşlarının hem ekonomik hem de daha kullanışlı olduğunu söz etti.

Projeye ulusal ve milletlerarası patent alındı

Projelerine ulusal ve milletlerarası alanda patent aldıklarını belirten Peşman, “İlk evvel ulusal patente başvurduk ve kısa müddette aldık. Daha sonra bu projeyi hayata geçirebiliriz umuduyla Japonya’daki temaslarımızla memleketler arası patent de aldık.” dedi.

Gemi Makineleri İşletme Mühendisliği Kısım Lideri Doç. Dr. Hasan Ölmez ise bir yük gemisinin taşıdığı yükün yüzde 35’ine kadar potansiyele sahip balast suyu taşıması için tanklar inşa ediğini belirterek, şunları söyledi:

“Bu yüzde 35’lik kısımla 100 ile 400 ton aralığında yabancı organizma ve cinsler de içeren suyu kastediyoruz. 400 tona yakın su ve bunun içerisinde farklı farklı tipler, gözle göremediğimiz mikroorganizmalar barındıran sudan bahsediyoruz. Aslında dengeyi sağlayan bu suyu bir yerden getirip öbür bir yere bırakmamayı hedefledik. Arıtılsa bile düzgün arıtılmayan suyu hiç taşımamak, olduğu yerde bırakmak için başından girip kıçından çıkacak formda lokal denizde bu istikrar denetimini sağlayabilmek aslında son maksadımız.”