Tarihçi Cem Akoğul’un hazırlayıp sunduğu, birçok uzman ismin katkılarıyla zenginleşen Gizli İstanbul belgeselinin ikinci döneminin gala gösterimi Paribu Cineverse Kanyon’da gerçekleştirildi.
İstanbul’un saklı tarihini ve yapay zeka dayanaklı görsellerle zenginleştirilmiş keşiflerini gün yüzüne çıkaran belgeselin yeni dönemi “Ayasofya” kısmı ile başlıyor.
Belgeselde, daha evvel kimsenin girmediği dehlizler, son keşifler ve katmanlar halinde incelenmeye kıymet klasik yapılar, çarpıcı manzaralar eşliğinde izleyiciye ulaşıyor.
Yüzyıllara meydan okuyan mescitler, yer altında gizli sarnıçlar, antik medeniyetlerden izler taşıyan yapılar ve şaşırtan kültürel çeşitlilik gösteren mahalleler de 8 kısımdan oluşan belgeselde yer alıyor.
Gösterim öncesi AA muhabirine açıklamada bulunan Cem Akoğul, İstanbul’un gizemleri ve gizli tarihi yapıtlarının saymakla bitmeyeceğini belirterek, “Saklı İstanbul’un bugünkü gösteriminde Ayasofya kısmı var. Bunun dışında Anemas Zindanları, Yenikapı Limanı, Sultanahmet’teki eski Tapu Kadastro Binası, Yavuz Selim Cami, Fatih Cami. Bunların tarihi katmanlarını inceleyeceğiz, tarihi katmanlarını seyircilere ulaştırmaya çalışıyoruz. Bunların kimileri yeni keşifler. Birinci kez girildi, birinci sefer çekildi. Bunları da bir sinema, sinema sineması estetiğiyle çektik. O denli bir havayla çektik.” dedi.
Akoğul, çekimlerin yaklaşık iki ay sürdüğünü, post yapım sürecinin ise 2,5 ay kadar devam ettiğini kaydederek, “Bilimsel bir içerik olduğu için tarihi ya da sanat tarihi, arkeolojiyle ilgili bahislerde yanlış bir şey yapmamak ismine çok titiz çalıştık. Bunun dışında alandayken de geniş bir takımımız vardı ve İstanbul’un hoşluklarını en uygun formda seyirciye ulaştırmaya çalıştık.” değerlendirmesinde bulundu.
Çekimler öncesi ve kurgu sırasında yanlışsız bilgiyi sunmak ismine çok çalıştıklarının altını çizen Akoğul, “Hataya düşmek, bilimsel açıdan en son istediğimiz şey. Yani estetiğe kıymet verdiğimiz kadar, içeriğin bilimselliğine de değer verdik diyebilirim.” tabirlerini kullandı.
Cem Akoğul, çekimlerde Sultanahmet Meydanı’nda Eski Tapu Kadastro Binası’nın altında yeni bulunan, birinci dönemde atıfta bulunulan hipodromun kalıntılarının devamını keşfettiklerini ve bunu birinci kere gösterdiklerini lisana getirdi.
Bu dönem yapay zekayı da kullandıklarına işaret eden Akoğul, şu bilgileri verdi:
“Tarihi yapıların evvelden nasıl gözüktüğüne dair seyirciye bir fikir vermek ismine özel manzaralar oluşturduk. Birinci dönemde da teknolojiyi kullanmıştık. 3d görseller, 3d tarama grafikler vardı. Bu sefer de yapay zekayla yeni teknolojiyi kullanarak seyircilerin zihninde en azından bir ipucu vermek ismine yapay zekayla tekrar canlandırdık, tekrar oluşturduk bu yapıları diyebiliriz.”
“Çok heyecanlı vakitlerdi bizim için”
Direktör İlker Savaşkurt ise ikinci dönemde farklı bir İstanbul belgeselinin Netflix’te izleyiciyle buluşacağını söyleyerek, şunları aktardı:
“Aslında tarihi yerler ve İstanbul’un katmanları için projeyi de bize birinci getirdiklerinde, genelde yerin altına hakikat ilerleyen katmanlara, bizim de yerin altına inmemiz gerekiyordu. Kompakt kameralar ya da genelde televizyonların kullandığı kameralar dışında, biraz da sinema ekipmanlarıyla sinema lisanıyla bunu yapmak istedik. Hem biraz kalabalıkça hem de biraz daha temkinli ve büyük aletlerle, büyük ışıklarla bunu başarmaya çalıştık. O yüzden biraz meşakkatli bir süreçti bizim için lakin bir manada çok heyecan vericiydi. 1500-1800 yıllık yerlere, tarih boyunca 30-40 kişi girmiş mesela. Onlardan biri olmak benim ve grubum için çok pahalıydı. O yüzden çok heyecanlı vakitlerdi bizim için.”
Çekimlerde ellerinden geldiğince dikkatli olmaya çalıştıklarına dikkati çeken Savaşkurt, “Duvardaki ufak bir çamur kesiminin bile bu türlü 2-3 bin yıllık olduğunu hissetmek sahiden çok garip, enteresan bir histi.” diye konuştu.
Savaşkurt, çalışırken çok temkinli davrandıklarının altını çizerek, “Hatta bazen çok sessiz bile davranıyorduk. Artık Ayasofya kısmını izleyeceğiz lakin devamındaki kısımlarla bilhassa suyla da tanıştığımız yerleri görünce, bizim orada neler hissettiğimizi eminim seyirci de ekran başında hissedecektir.” tabirlerini kullandı.
Yüksek mimar Olcay Aydemir de belgeselde danışman olarak vazife aldığını belirterek, “Saklı İstanbul 2’de, Zeytinburnu Mozaikleri ve Nuruosmaniye ile ilgili kısımlarda ben yer aldım. Gizli İstanbul 2’de de bir rota çizildi. Muhakkak bir yapı kümesi seçildi, anlatılmak için. Aslında Gizli İstanbul 1’den biraz farkı, biraz daha üste çıkacağız. İstanbul’daki birçok değerli anıt ve ziyaretçinin görmediği anıtların kültürel mirasın gerisindeki öyküleri ve gizlerini biraz anlattık. O manada birinciden biraz daha farklı oldu. Natürel ikincide yapay zeka kullanıldı. Birincisinde biz 3D usulle modellemiştik yapıları. Bunda yapay zeka kullanıldı. O denli bir fark var. Onun dışında hiç girilmemiş, daha evvel hiç ele alınmamış yapılar var, Şeker Han üzere. Sfendon’u tekrar ele aldık. Anemas ve Yedikule zindanları da var.” dedi.
Aydemir, İstanbul’u ve kültürel mirası seven herkesi diziyi izlemeye davet etti.
“Ayasofya Camii, İstanbul’un bir İslam kenti olduğunun ispatı, tescilidir”
Belgeselde Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Fahrettin Altun’un şu tabirleri yer aldı:
“İstanbul, doğal hoşlukları, bulunduğu pozisyonu ve tarihi kimliğiyle eşsiz bir kent. Hem yaşayan bir metropol, hem tarihi hazine hem de büyük bir kültürel paha. Tarihi yapılar görkemleriyle İstanbul’un hem kadim kimliğini gösterir hem de doğal güzellikleriyle buluşarak kentin siluetini tamamlar. Lakin İstanbul bundan çok daha ötesidir. Roma’dan Bizans’a, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e onlarca asırda, İstanbul farklı medeniyetleri ve bu medeniyetlere ilişkin yapıları, yapıtları içinde taşımış, -tabir yerindeyse- altında saklamıştır. Bu yapılar içinde gezerken kimi yerde yatay kimi yerde dikey katmanlar biçiminde tarihi hazinelere hayranlıkla şahitlik edersiniz.
Ayasofya-ı Kebir Camii Şerif hem Hristiyanlığın hem İslam’ın en manalı, müstesna yapılarından birisidir. İnsanlığın ortak kültür mirasındaki abidevi ve eşsiz pozisyonunun tepesine Fetih Mescidi, Ulu Mescidi olarak erişmiştir. Gerek mimari özellikleri gerekse de dini ve kültürel boyutuyla bu dev eser günümüzde de bütün ihtişamıyla ayaktadır.
Fakat her şeyden çok Ayasofya Camii, İstanbul’un bir İslam kenti olduğunun delili, tescilidir. O yüzden Ayasofya Camii’nin Sayın Cumhurbaşkanımızın kararıyla yeniden ibadete açılmış olması, bu kentin kimliğinin, bu kentin tarihiyle gerçek manada özdeşleşmesi demektir. Tarihi yapılar ve yapıtlarla ilgili şu konunun da altını çizmemiz lazım. Osmanlı’nın bu yapılarla ilgili en büyük özelliği, tarihi yapıları ve yapıtları büyük bir itinayla korumuş olmasıdır. Osmanlı, her yapıyı kendi kültürel hazinesine katarak onu korumuş ve günümüze kadar gelmesini mümkün kılmıştır. Atalarımızın engin müsamahası, kentin farklılıklarını zenginlik gören anlayışı bugüne kadar devam etmiştir.”
Belgesel 8 kısımda izleyiciyle buluşacak
Bölümlerde incelenen tarihi yerler şunlar
1. Kısım: Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi, İbrahim Paşa Sarayı altındaki sarnıç, Fatih Camii Külliyesi, Sultan Selim Camii altındaki sarnıçlar, Yedikule Hisarı.
2. Kısım: Acımusluk Sarnıcı, Şeker Han, İstanbul Erkek Lisesi, Nuruosmaniye Camii.
3. Kısım: Yedikule Hisarı, Kazlıçeşme Mozaikleri.
4. Kısım: Anemas Zindanları, Kazasker İvaz Efendi Camii, Tekfur Sarayı.
5. Bölüm: Yalı Mahallesi, Yenikapı Batıkları, İstanbul Üniversitesi Yenikapı Batık Konservasyon Laboratuvarı, Ayasofya Müzesi
6. Kısım: Fatih Camii ve Külliyesi, Sultan Selim Camii Sarnıcı, Aziz Polieuktos Kilisesi Hafriyat Alanı.
7. Kısım: Kız Kulesi, Haydarpaşa Tren Garı Hafriyat Alanı.
8. Kısım: Kuzguncuk; Üryanizade Ahmet Esat Efendi Camii, Kuzguncuk Camii, Surp Krikor Lusavoriç Ermeni Ortodoks Kilisesi, Bet Yakoov Sinagogu, Ayios Panteleimon Rum Ortodoks Kilisesi, Bet Nissim Sinagogu, Damatris Sarayı Hafriyat Alanı ve Yoros Kalesi.?
02:00
News
Gündem
Gündem
Gündem
Gündem
Gündem
Gündem
