556 Yıllık Eğitim Geçmişi: Hoca İlyas Ortaokulu

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Türkiye’de ve dünyada tek, öbür örneği yok…İki devlet, 30 padişah, 12 cumhurbaşkanı, 1 işgal, sayısız sarsıntı gördü

Dünyanın aralıksız en uzun eğitim öğretim veren okulu Bursa’da 556 yıldır ayakta

BURSA – Dünyanın doğal afetler hariç aralıksız en uzun müddet eğitim veren tek kurumu olma özelliğini elinde bulunduran Hoca İlyas Ortaokulu Bursa’da 556 yıldır öğrenci yetiştiriyor.

Fatih Sultan Mehmet’in İstanbul’u Fethinden 15 yıl sonra 1468 yılında Bursa’da inşa edilen Hoca İlyas Ortaokulu, asırlardır tıpkı binada ve birebir isimle mezun veriyor.

Türkiye’nin en eski okulu olan ve Dünyada da öteki bir eşi bulunmayan Hoca İlyas Ortaokulu, 556 yıldır eğitim öğretim hayatına orta vermeden devam ediyor. Fatih Sultan Mehmet periyodunda kurulan ve Osmanlı İmparatorluğu’nun yükselişini yaşayan okul, cumhuriyetin kuruluşunda ulusal gayret periyoduna de tanıklık etti. 1855 yılında Bursa’da yaşanan sarsıntı sonrası büsbütün yıkılan okul binası afet nedeniyle eğitime orta verse de 1910’da Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yine yapılarak eğitim öğretime devam etti. Ulusal uğraş devrinde Yunan işgalinden de nasibini aldı. Bursa’yı işgal eden Yunanlılar okulu karargah olarak kullandı. İşgal sonrası geri çekilen Yunanlılar okulu tahrip etti. Devrin parasıyla bin 50 kuruş harcanarak yine onarılan Hoca İlyas Ortaokulu, yaşadığı onca badireye karşın ayakta kalmayı başararak mezun vermeye devam etti. Kurulduğu 1468 yılından günümüze kadar mezun veren Hoca İlyas Ortaokulu 2 devlet, 30 padişah, 12 cumhurbaşkanı devrine tanıklık etti, 1 işgal ve sayısız sarsıntı görmesine karşın yıkılmayan Hoca İlyas Ortaokulu’nda günümüzde hala ders zili çalmaya devam ediyor.

Dönemin iş insanı Hoca Mehmet Çelebi tarafından vakfedildi

Fatih Sultan Mehmet periyodunda tüccarlık yapan Hoca Mehmet Çelebi’nin, babası Hoca İlyas ismine okul yaptırıp vakfettiğini söyleyen Hoca İlyas Ortaokulu Müdür Yardımcısı Ömer Kadri Bozali, “Bu okul Türkiye’nin en eski okullarından hatta tahminen de en eskisi. 1468 tarihinde Fatih Sultan Mehmet devrinde kurulmuş bir okul, Hoca İlyaszade Hoca Mehmet Çelebi tarafından vakfedilmiş. Vakfedildiği yıl kayıtlarda bir mektep binası, binanın çabucak yanında bir konut ve bahçesi vakfedildiği yazıyor. Bu halde 556 yıl evvel banisi Hoca İlyaszade Mehmet Çelebi tarafından vakfedilmiş bir kurum. Bu eğitim kurumunu öbür okullardan ayıran birkaç özellik daha var. Onlardan biri vakfedildiği tarihten günümüze kadar ismi değişmeyen yegane okul. Hoca İlyaszade Vakıf Mektebi olarak vakfedilmiş. Sonraki devirlerde Hoca İlyaszade Birinci Mektebi, Müdafa-i Ulusala Hoca İlyaszade Birinci Mektebi, Hoca İlyas Birinci Mektebi, Hoca İlyas İlkokulu ve en son olarak Hoca İlyas Ortaokulu olarak varlığını devam ettiriyor” formunda konuştu.

Depremde yıkıldı, işgalde düşmana karargah oldu

1855 yılında sarsıntıda büsbütün yıkılsa da 1910’da yine inşa edilen, ulusal gayret periyodunda ise bu sefer Yunan askerlerine karargah olan Hoca İlyas Ortaokulu’nun yıkılmadan ayakta kaldığını kaydeden Bozali, “Aynı yerde eğitimine 1468’den beri devam eden bir kurum. Şu an görülen bina okulumuzun üçüncü binası. Daha evvelki binalar da sarsıntı ve gibisi sebeplerden ötürü yıkılmış. Bu bahçemizin içerisinde mevcut kalıntıları da vardır. Ayrıyeten büyük afetler haricinde eğitimin kesintiye uğramadığı bir okul burası. 556 yıllık bir eğitim geçmişine sahip olan bir kurum. 1855 yılındaki zelzelede büsbütün yıkıldığını biliyoruz. 1910 yılında Vakıflar Müdürlüğü tarafından günümüzdeki bina inşa edilmiş. Daha sonra bu bina Bursa’nın işgalini de görmüş. Hatta kitabemizin üzerinde enteresan bir ibare var, ‘Müdafa-i Ulusala Hoca İlyaszade Vakıf Mektebi’ yani Ulusal Çaba mektebi. Ulusal gayrette bu okulun birinci müdürlerinden Ömer Fevzi İtimat Yunan işgalinde ulusal gayrete takviye verdiği için Malta adasına sürgüne gönderilen bireylerden birisi. Ayrıyeten Yunan işgali periyodunda bu okul karargah olarak kullanılmış, hatta terk ederken de binaya bir oldukça ziyan vermişler. Bin 50 kuruşluk masrafla eski haline getirilebilmiş” dedi.

Siyasetçiden sanatkara onlarca ünlü buradan mezun oldu

Eğitim verdiği 5 asır boyunca sayısız ünlünün bu okuldan mezun olduğu belirten Bozali, “Cumhuriyetin birinci devirlerinden itibaren bütün öğrencilerin elimizde fotoğraflı listeleri, öğretmen kayıt defterleri, öğrenci künye defterleri elimizde mevcut. Türkiye’nin ünlü karikatüristlerinden Cemal Ender, bu okulda fotoğraf öğretmeni olarak misyon yapmış. Yeniden Türkiye’nin birinci Sümerologlarından Muazzez İlmiye Çığ’nın babası Hafız Zekeriya İtil okulumuzda öğretmen olarak görev yapmış. Ayrıyeten meşhur öğrencilerimiz var. 80’li yılların milli eğitim bakanı Orhan Cemal Fersoy, dönemin milli savunma bakanı Ümit Halit Bayülgen okulumuzun öğrencileri ortasında. 80’li yılların ulusal güvenlik komitesi ve kara kuvvetleri kumandanı olan Nurettin Ersin okulumuzdan mezun oldu. Tiyatrocu ve karikatürist Altan Erbulak bu okuldan mezun oldu. Eski genel kurmay liderlerinden Faruk Gürler’in oğlu Prof. Dr. Çetin Gürler GATA Başhekimliği yaptı, kendisi okulumuzdan mezun oldu. Daha pek çok ismini sayamadığımız bireyler var. Günümüzde de iş insanlarından, sanatkarlara kadar pek çok isim okulumuzdan mezun olmuş. Esaslı geniş bir tarihe sahip bir okul burası” sözlerini kullandı.

“Hem ailem hem de benim üzerimde değerli yeri var”

Ailesinin tüm fertlerinin bu okulda mezun olduğunu söyleyen Hoca İlyas Ortaokulu 1967 mezunu Muhsin Özyıldırım, “Bu okulun hem benim hem de ailem üzerine çok büyük değeri var. Bu okulun birinci öğretmenlerinden ve uzun yıllar burada müdürlük yapan Osman Necati Epcim dedemizdi. Annem, babam, dayım, teyzem hepsi burada okudular. Ağabeylerim burada okudu. Ben, yeğenlerim ve kuzenim burada okudu. Bu okulla ailemizin tanışması uzun yıllara dayanıyor” dedi.

“Eğitimin devam ettiğini görmek memnunluk verici”

Mezun olduğu okulunun hala öğrencilerle dolup taşmasından ötürü memnunluğunu lisana getiren Hoca İlyas Ortaokulu 1966 mezunu Hüseyin Özler, “Hoca İlyas Ortaokulu günümüzde olduğu üzere o yıllarda da itibarlı bir okuldu. Burada eğitim görmek ayrıcalıktı. Konutumun çabucak yanında bir ilkokul olduğu halde buraya yürüyerek gelmeyi göze alarak burada okumak istedim. Hakikaten çok hoş bir öğrencilik geçirdik. Çocuklar burada oynarken geldiğimde bahçede çocuklar oynuyor, içeri girerken bir kaçı koşarken çarpıyor, inanın o çarpmanın zevki bile apayrı. Burada hala eğitimin öğretimin devam ettiğini görmek hakikaten memnunluk verici” halinde konuştu.

“Bu okuldan mezun olduğum için gurur duyuyorum”

Tarihi boyunca Hoca İlyas Ortaokulu’nun en itibarlı okullar ortasında olduğunu kaydeden Hoca İlyas Ortaokulu 1964 mezunu İbrahim Sedat Denizci, “Bu okuldan mezun olduğum için gurur duyuyorum. Ailemin okulu desem yeridir. Ablam, kız kardeşim, çocuklarım hepsi bu okulda okudular. Buradan mezun olmanın ayrıcalığını tüm hayatım boyunca yaşadım. Buradaki arkadaşlıklarım da baki kaldı. Birbirimizden kopmadık, arkadaşlığımızı devam ettiriyoruz” diye konuştu.