Türkiye’nin Donald Trump’ın ikinci periyodundan en büyük beklentisi ABD’nin Suriye Demokratik Güçleri’ne (SDG) dayanağını kesmesi ve askerlerini Suriye’nin kuzeyinden çekmesi.
SDG’nin omurgasını Ankara’nın “terör örgütü” olarak nitelendirdiği Halkın Savunma Birlikleri (YPG) oluşturuyor.
Trump 2018 yılında çekilme kararı almış fakat ABD Savunma Bakanlığı’nın (Pentagon) direnişini aşamamıştı.
Türkiye, Trump’ın bu defa süreci tamamlayabileceği fikrinde.
2017-2021 ortası başkanlık yapan Donald Trump’ın dört sene ortadan sonra Beyaz Saray’a yine dönecek olması, Türkiye üzere ABD ile hem ikili hem de bölgesel açıdan yakın bağlantıları olan ülkelerde işbirliğinin nasıl gelişeceğine ait öngörü ve beklentilerin sıkça lisanlandırılmasına neden oldu.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, başkanlık seçimlerini kazanması nedeniyle telefonla arayıp kutladığı Donald Trump ile çalışmaya hazır olduğunu belirtirken, Ankara’nın Washington’dan beklentilerini de saklamadı.
Türkiye’nin en önemli beklentisi, Suriye’nin kuzeyindeki Amerikan askeri varlığının sonlandırılması.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Trump ile görüşmesinin akabinde Türk basınına yaptığı açıklamada, “yeni dönemde” Trump ile temas içinde kalacaklarını ve Orta Doğu’daki gelişmeleri şekillendirmeye çalışacaklarını kaydetti.
Erdoğan, “Örneğin Suriye’den ABD askerlerinin çekilmesi konusunu değerlendireceğiz. PKK/PYD/YPG terör örgütüne verdikleri dayanağı sonlandırmaları nasıl olacak?” dedi.
Suriye’de 2014’ten bu yana asker bulunduran ABD, Irak Şam İslam Devleti (IŞİD) ile uğraşta SDG ile paydaşlık yapıyor.
Amerikan basınında çıkan haberlerde bölgedeki mevcut asker sayısının 900 kadar olduğu, bu askerlerin birkaç farklı Amerikan üssünde barındıkları kaydediliyor.
Trump’ın, Mayıs 2017’de Pentagon’a, YPG’ye silah ve askeri ekipman sağlama talimatı vermesiyle iştirakin formu ve kapsamı daha da arttı.
Türkiye, ABD’ye yönelttiği tenkitlerde, verilen zırhlı araçlar ve sofistike silahlar sonucu YPG’nin küçük ölçekli bir devletin sahip olacağı askeri güce sahip olduğunu, bunu da Kuzey Suriye’de kendi idaresini kurmak için kullandığını vurguluyor.
Ankara: Washington çekilmeyi düşünüyor
Ankara’daki diplomatik kaynaklara nazaran, Erdoğan’ın ABD ile Suriye’den çekilme konusunun görüşüleceğine ait açıklaması tabansız değil.
Diplomatik kaynaklar, Washington’da ABD’nin Suriye siyasetinin son periyotta yine masaya yatırıldığını, 2025-2026 devrinde çekilmeyi içeren bir sürecin yaşanabileceğini belirtiyorlar.
Suriye konusunda Ankara-Washington sınırında en son üst seviye görüşme, ABD Dışişleri Bakanlığı Müsteşar Vekili John Bass’ın Eylül ayında Ankara’ya yaptığı ziyaret kapsamında oldu. Bass, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın yanı sıra Dışişleri Bakan Yardımcısı Nuh Yılmaz ve öbür yetkililerle bir ortaya geldi.
Kaynaklar, ABD’nin şimdi resmi olarak çekilme üzere bir gündeminin olmadığını lakin Ankara’ya sorunun işbirliği temelinde çözülmesi gerektiği iletisinin verildiğini kaydettiler.
Mevcut idarenin başlattığı bu gözden geçirmenin Trump’ın iş başına gelmesinin akabinde devam edeceği, Ankara ile Washington’un bir çerçevede uzlaşabilecekleri Ankara’da yapılan değerlendirmeler ortasında.
ABD’de başkanlık yarışından Trump lehine çekilen ve yeni idarede faal rol alması beklenen Robert Kennedy Jr. de geçen hafta Amerikan basınına, Trump’ın Kuzey Suriye’deki Amerikan askerlerinin bölgeden çekilmesi gerektiğini düşündüğünü söyledi.
Kennedy’e nazaran Trump, Amerikan askerlerinin Türkiye ve Kürt güçleri ortasında çıkacak bir çatışmada ortada kalmasından tasa duyuyor ve geri çekilmeleri gerektiğini düşünüyor.
Trump çekilme kararı almış, uygulayamamıştı
Aslında Trump, birinci periyot başkanlığı sırasında da Suriye’den askerleri çekme konusunda karar almış lakin bunu yaşama geçirememişti.
Trump, Aralık 2018’de Cumhurbaşkanı Erdoğan ile yaptığı bir telefon görüşmesi sonrası, ABD’nin Kuzey Suriye’de IŞİD’i yendiğini ve artık askerlerin geri dönebileceklerini açıklamıştı. Pentagon, ani ve sürpriz olarak gördüğü bu kararı uygulamamış, asker sayısını azaltmakla yetinmişti.
Diplomatik kaynaklar, Trump’ın birinci periyoduna nazaran kurumlar üzerindeki denetiminin daha arttığı bir süreçte ABD başkanlığı yapacağını hatırlatıyor ve başta CENTCOM (Merkezi Kuvvetler Komutanlığı) olmak üzere askerin çekilme tarafında alınacak bir karara karşı çıkamayacaklarını sav ediyor.
ABD çekilirse ne olur?
Buna rağmen diplomatik kaynaklar, ABD’nin lakin Türkiye ile kapsamlı bir muahede sonucunda bölgedeki varlığını sonlandırabileceğini; Türk hükümetinden IŞİD ile uğraşa devam ederken, YPG ve bölgedeki başka Kürt kümelerin güvenliği açısından taahhütler isteyebileceğini vurguluyorlar.
Türkiye ile ABD ve başka Batılı güçler ortasında ele alınması gereken bir öteki bahsin da SDG tarafından oluşturulan cezaevlerinde tutulan 5 bin kadar tutuklu IŞİD üyesinin akıbeti olduğu kaydediliyor.
Aileleriyle birlikte sayıları 50 bini bulan bu kümelerin nasıl denetim edileceği IŞİD tersi koalisyonunda yer alan ülkelerin bir müddettir tartıştıkları bir husus.
ABD’nin Suriye’deki askeri varlığının öbür bir hedefi da birebir ülke topraklarında askeri güç bulunduran Rusya ve İran’ı dengelemek olduğu kaydediliyor.
Amerikan askerlerinin çekilmesinin tesirlerinin ne olacağı, boşluğun Suriye rejimi tarafından mı yoksa Türkiye ve ona bağlı kümeler tarafından mı doldurulacağı da tartışılan hususlar ortasında.
02:00
News
Siyaset
Siyaset
Siyaset
Siyaset
Siyaset
Siyaset
