Ahmet Buğdayı Tohumları Yeniden Ekildi

BEĞENDİM

ABONE OL

News

Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi (KMÜ) ile bir bulgur fabrikası tarafından ortaklaşa yürütülen proje kapsamında ıslah edilen Ahmet buğdayının tohumları, deneme çalışmaları kapsamında ikinci defa ekildi.

Lezzetli ve kaliteli bulgur elde edildiği için Karaman’da üreticinin tercih ettiği lokal buğday çeşidi Ahmet buğdayı, yüzyıllardır bölgede ekilip, biçiliyor. Lakin üreticiler daha fazla eser veren sertifikalı buğdaylara yönelince bu çeşit neredeyse hiç ekilmez oldu.

Merkeze bağlı Taşkale köyündeki tahıl ambarında yüzlerce yıldır, bir sonraki ekime kadar rutubet ve güneşten korunan bu çeşidin tohumunu bulmak zorlaşınca, vilayette faaliyet gösteren Duru Bulgur firması ve Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi iş birliğinde, 2018’de cet tohumu yerli buğdayın genetik kalitesini korumak ve gelecek jenerasyonlara aktarmak için proje başlatıldı.

Proje kapsamında tohum kaynağı olarak kullanılan Ahmet buğdayından serada süratli ıslah prosedürüyle 2 yılda yeni çeşitler elde edildi.

“Bazı çiftçilerimiz yüksek randıman aldı”

KMÜ Rektör Yardımcısı ve Mühendislik Fakültesi Biyomühendislik Kısım Lideri Prof. Dr. Nevzat Aydın, AA muhabirine, Türkiye’nin buğday genetik mirasında dünyanın en güçlü ülkelerinden biri olduğunu söyledi.

Duru Bulgur firmasıyla 2018’de başladıkları projede Ahmet buğdayının ıslahında yeni bir sistem olan süratli ıslah formülünü kullandıklarını anlatan Aydın, “Tohum geliştirme çalışmalarını çok kısa bir müddette süratli ıslah formülüyle başardık. Cet tohumu Ahmet buğdayını hem muhafaza altına alalım hem de mirasını gelecek kuşaklara aktaralım istedik. Çalışmalarımız laboratuvar ve üniversite kurallarında 2 yılda tamamlandı. İki yıl sonrasında da arazi çalışmalarına başladık. Geliştirdiğimiz tohumlar için üretim müsaadesi aldık. 2025’te tescil denemelerimizin sonuçları belirli olacak. Bu süreçte buğdayımızın tarla testleri, denemeleri çiftçiler tarafından üretimi gerçekleştirildi.” diye konuştu.

Duru Bulgur, tarafından yaklaşık 100 tonluk buğdayın bulgur yapıldığını belirten Aydın, tohumların bulgur evresinde hoş koktuğunu, kullanıcı geri dönüşlerinin de memnuniyet verici olduğunu söyledi.

KMÜ’nün YÖK tarafından Bölgesel Kalkınma İhtisas Üniversitesi olarak görevlendirildiğini hatırlatan Aydın, endüstriyle yapılan iş birliklerini önemsediklerini vurguladı.

Aydın, buğdayın kuraklık kurallarında çok ülkü bir bitki olduğuna dikkati çekerek, şöyle devam etti:

“Ata tohumu Ahmet buğdayının genetik mirasının gelecek kuşaklara aktarılması, topraklarımızla tekrar buluşması büyük değer taşıyor. 2 yıllık periyotta lider çiftçilerimizi tohumla buluşturduk. Yaklaşık 200 dekarlık alanda denemeler gerçekleştirildi. Bu sene 20 ton civarında sertifikalı tohumlukları başkan çiftçilere dağıtıldı, ekildi. Fabrikada bulgur testleri gerçekleştirildi. Umuyoruz ki katma bedelli eserler ürettiğimizde besin dalına değerli katkılar sağlayabiliriz. İki yıldır çok güçlü bir mevsim geçiriyoruz. Birtakım çiftçilerimiz yüksek randıman aldı.”

“Küresel ısınmanın tesiri çok oldu”

Duru Bulgur Yöneticisi Emin Duru, buğday tohumlarının ekimde toprakla buluşması gerektiğini lakin iklim değişikliği nedeniyle ekim devrinin kasıma sarktığını lisana getirdi.

Ahmet buğdayının dışının kepeğinin ve karın yarığının az, buğdayın biraz daha topak yapıda olduğunu anlatan Duru, “Yüzyıllar evvel ekilen bir buğday çeşidi. ’45 günlük buğday’ diye de bilinir. Martta ekilse de yetişebilen bir buğday. Global ısınmanın ektisi çok oldu. Buğdayda artık kâfi randıman alınmıyor. Daha kısa müddetlerde soğukluk muhtaçlığı az olan buğdayların daha faydalı olacağını düşünüyoruz. Bu proje bu türlü başladı. Global ısınma ve kuraklığın konuşulduğu devirde Ahmet buğdayının yararlı olacağını düşünüyoruz. Suyu ne kadar az kullanırsak geleceğe o kadar yeterli miras bırakmış oluruz.” dedi.

Merkeze bağlı Burunoba köyünde çiftçilik yapan Faruk Akdoğan da 2 yıldır Ahmet buğdayı ektiğini, dekardan 800 kilogram eser aldığını, Ahmet buğdayının öteki emsallerine nazaran daha yüksek fiyattan alındığını söyledi.