Alparslan Bayraktar, Türkiye’nin iklim değişikliğiyle mücadele çalışmalarını aktardı

Dünya iklim değişikliğinine odaklandı.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar da Azerbaycan’ın konut sahipliği yaptığı Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Kontratı 29. Taraflar Konferansı (COP29) kapsamında Bakü’de bulunuyor.

Bayraktar, toplantı kapsamında iklim değişikliği ile ilgili değerlendirmelerde bulunarak, Türkiye’nin iklim değişikliğiyle gayrette ana omurgasını, en üst düzeyde yenilenebilir güç kullanımı, verimlilik ile nükleer gücün oluşturduğu bir güç programı izlediğini belirtti.

“TÜRKİYE YENİLENEBİLİR GÜCE ODAKLANDI”

Bayraktar, Türkiye’nin global iklim değişikliğiyle ilgili belli alanlara ağırlaştığını kaydederek, “Bunların en başında yenilenebilir güç geliyor. Ülkemizin çok büyük potansiyeli olduğu bu alanda kısa bir vakit evvel 2035 için çok argümanlı bir program açıkladık.” dedi.

İklim değişikliğiyle uğraşta işbirliğinin kıymetine değinen Bayraktar, “İklim değişikliği uzun soluklu bir çabayı ve kolektif bir çabayı gerektiriyor. Yalnızca Türkiye’nin gayretiyle bunun olmasına imkan yok. Ülkelerin kendi potansiyelleri ve bu alanda yapacağı katkılar kıymetli.” ifadelerini kullandı.

“YENİ BİR YATIRIM PERİYODUNA GİRİYORUZ”

Bakan Bayraktar, şöyle devam etti:

Biz ülke olarak son 14-15 yılda, bilhassa güneş ve rüzgarda 30 bin megavatı aşan bir kurulu güce sahip olduk. Neredeyse sıfırdan bu noktaya geldik. Bu 30 bini artık 2035 için 120 bin megavata çıkarmak üzere çok büyük, argümanlı bir programa başlıyoruz. Geçtiğimiz 14-15 yılda yıllık yaklaşık 2 bin 500-2 bin 700 megavat yeni kapasite oluştururken, artık bunu 3 katına çıkarıp her yıl 7 bin 500-8 bin megavatlık bir kurulu gücü rüzgarda ve güneşte devreye almamız lazım.

AK Parti iktidarlarının birinci devrine baktığınızda, hidrolik santrallerde çok büyük bir gelişme, 12 bin megavattan 32 bin megavata gelen bir gelişme oldu. Hasebiyle yenilenebilir gücün, jeotermal, biyokütle, biyogaz dahil bütün bu alanlarda, deniz üstü rüzgarı da dahil etmek suretiyle çok ağır bir periyoda, yeni bir yatırım periyoduna giriyoruz.

“DESTEKLEYİCİ ISLAHATLAR HAYATA GEÇECEK”

Bu kapsamda destekleyici ıslahatların da hayata geçirilmesi gerektiğini aktaran Bayraktar, “Özellikle müsaade süreçlerini kolaylaştıran, münasebetiyle yatırımları biraz daha cazip hale getiren, Meclis’imizin gündemine getirmeyi düşündüğümüz bir çalışmayı da hazırlıyoruz. Bunu da yaptığımız takdirde finansmanla birleştirip bu 7-8 bin megavat yıllık amaçlara ulaşabileceğimize inanıyorum. Ülkemizin gücü buna kâfi.” diye konuştu.

“YEKA İHALELERİ OCAKTA BAŞLAYACAK”

Bayraktar, bu maksat doğrultusunda, birinci etapta yıllık 2 bin megavat olarak açıklanan Yenilenebilir Güç Kaynak Alanları (YEKA) ihalelerinin de ocakta başlayacağını anımsatarak, “Ben çok önemli bir ilginin olacağına inanıyorum.” ifadesini kullandı.

ENERJİ VERİMLİLİĞİNDE KIYMETLİ POTANSİYEL

Enerji verimliliği alanındaki amaçlara de değinen Bayraktar, şu değerlendirmeyi yaptı:

Enerji verimliliğinde, ekonomimizin bütün alanlarında, tarımdan ulaştırmaya, binalardan endüstriye, güce kadar birçok alanda güç verimliliğinde önemli potansiyelimiz var. 2017-2023 periyodunda, Ulusal Güç Verimliliği Aksiyon Planı olarak açıkladığımız programda yaklaşık yüzde 14’lük bir güzelleşme sağladık birincil güç tüketiminde. 2024-2030 amacını bu yıl başında açıklamıştık. Orada da yüzde 16’lık bir maksadımız var. Yaklaşık 20 milyar dolar bu alana yatırım yapmamız lazım. Hasebiyle orada çok büyük bir potansiyel var.

TÜRKİYE’NİN NÜKLEER GÜÇ ÇALIŞMALARI

Bayraktar, Türkiye’nin nükleer enerjiyi de güç sepetine dahil etmesi gerektiğini vurgulayarak, şunları söyledi:

Geçtiğimiz yıl Dubai’de, COP28’de, gelişmiş birçok ülke bir deklarasyon yayınladı. Dediler ki, ‘İklim değişikliğiyle çaba edeceksek bugünkü nükleer gücü 3 katına çıkarmamız lazım 2050’ye kadar.’ Türkiye de aslında bu yolda ilerliyor. Diyoruz ki 2050’de bizim 20 bin megavatlık nükleer kurulu güce sahip olmamız lazım. Akkuyu’da 4 nükleer reaktörün üretimi devam ediyor. Sinop, Trakya bunları takip edecek. Küçük modüler reaktörlerde de önemli potansiyel var. Türkiye yenilenebilir kapasitesini azamî seviyede iktisadına kazandırarak, güç verimliliğini en üst seviyede iktisadının bütün alanlarında güzelleştirerek ve nükleeri de işin içine katmak suretiyle ana omurgasını bunun üzerine kurduğu bir iklim değişikliğiyle çaba programını izliyor.

İLETİM VE DAĞITIM ŞEBEKESİ İHTİYACI

Söz konusu çalışmalar için güçlü bir iletim ve dağıtım şebekesi muhtaçlığını da vurgulayan Bayraktar, “Yenilenebilir güç gayesini açıklarken, yaklaşık 30 milyar dolara yakın, iletim şebekesinde yapacağımız güzelleştirme, bölgemizdeki ülkelerle, komşu ülkelerimizle kuracağımız ihracat ve ithalat ilişkilerinden da tıpkı vakitte bahsettik. Hasebiyle bu türlü bir güçlü altyapıyı da kesinlikle beraberinde katmamız lazım.” dedi.

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİYLE ÇABADA GLOBAL ÖLÇEKTE AŞILMASI GEREKEN ZORLUKLAR

Bayraktar, hidrojen, depolama, karbon yakalama üzere yeni teknolojilerin de dahil edildiğini belirterek, “Ama bütün bunlar için dünya olarak yapılması gereken şeyler de var. Bunların başında kararlı ve uyumlu, istikrarlı siyasetler olması lazım. COP30’da neler konuşacağımızı çok merak ediyorum. Biliyorsunuz, ABD’de başkanlıkta değişiklik kelam konusu. Münasebetiyle onun getireceği bu siyasetlere tesirler nasıl olacak? ABD tekrar Paris Muahedesi’nden çıkacak mı? Bu inişli çıkışlı siyasetlerin verdiği bildiri piyasaya, finansman tarafına çok kıymetli. Münasebetiyle birinci tarafta bu türlü bir risk var.” sözlerini kullandı.

YENİLENEBİLİR GÜÇTE EKİPMAN İHTİYACI

Böylesine savlı yenilenebilir güç maksadı için ekipman gereksiniminin değerine de değinen Bayraktar, kelamlarını şöyle sürdürdü:

Ekipman tarafına baktığınızda oralarda makul sıkışmalar ve zahmetler olduğunu görüyoruz. Bugün dünyada panel dediğiniz vakit tek bir ülke akla gelebiliyor. Hasebiyle burada bu işin tedarik zincirini nasıl yöneteceğiz? Daha geriye giderseniz kritik madenler, bizim Eskişehir Beylikova’da büyük bir rezerv olarak açıkladığımız ender toprak elementleri, yani bu işin daha başına gittiğinizde hammadde tarafında, piyasanın gelişmesi, büyümesi, üretimi, fiyatlara tesiri, bunlar aslında bütün bu bahsettiğimiz maksatları gerçekleştirmek için global ölçekte aşılması gereken zorluklar. Şayet dünya olarak bu bahiste ciddiysek, iklim değişikliğiyle çaba edeceksek bu alanlarda da emsal kolektif bir basireti gösterip aksiyon almamız gerekecek.

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİYLE GAYRETTE FİNANSMANIN ÖNEMİ

Bayraktar, COP29’un esas hususlarından biri olan finansman konusuna ait de şunları kaydetti:

Dünyada başlayan bir muhafazacı eğilim var. Bu noktadan baktığınızda burada çok optimist olduğumu söyleyemeyeceğim. Ancak finans olmadan bu konuştuğumuz maksatların hiçbirinin gerçekleşmesi mümkün değil. Çok önemli bir siyasi irade ve kararlılık gerekiyor. Bunun yanında çok önemli bir teknik altyapıya muhtaçlık var. Bir üçüncü ayak yani olmazsa olmaz ayağı bu işin finansmanı. Burada da memleketler arası finansal kuruluşlara, Dünya Bankası, Uluslararası Finans Kurumu (IFC), Avrupa’daki finansal kuruluşlara, ticari finansal kuruluşlara bu manada büyük vazife düşüyor. Onların da olağan bir fikir usulüyle değil daha farklı, yapan, pragmatik, yaratıcı bir yaklaşıma, kreatif bir yaklaşıma gelmeleri lazım ki bütün bunları başarabilelim.

Şu anda bütün dünyada enflasyonist bir ortamın olduğunu, faizlerin yüksek olduğu bir ortamda olduğumuzu düşünürsek bunun da getirdiği sistemin üzerinde tesirler ve maniler var. Ümit ediyorum, bu toplantı bu çabanın global ölçekteki çabalarını artırmak için var ve bu manada olumlu katkılar olur. Biz ülke olarak, hem arz güvenliğimizi sağlamak hem global ısınma ile gayrette Türkiye olarak katkı sağlamak için bütün bu alanlarda kararlılıkla yürümeye devam edeceğiz.