Bursa OSB’de Sarsıntı Risk Tahlili ve Tedbirler

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

BOSİAD’ın düzenlediği ve sarsıntı sonrası sanayi bölgelerinde yaşanabilecek fakat göz gerisi edilen büyük sıkıntıların masaya yatırıldığı seminerde, konuşmacılar sanayicilere acil zelzele risk tahlili yaptırmaları, sigorta süreçlerini gerçek planlamaları ve iş sürekliliği planlarını hazırlamaları mevzularında ihtarlarda bulundu.

Türkiye’nin birinci, hasebiyle da en eski organize sanayi bölgesi olan Bursa OSB, kentin tam kalbinde ve yerleşim alanlarının ortasında kalıyor. Bina yaşı ortalamasının 27 olduğu Bursa OSB’de, yapıların yüzde 80’i prefabrik sistemlerden oluşuyor. ve prefabrik sistemler ise taban büyütme tesirinin olduğu bölgelerde sarsıntıdan daha fazla etkileniyor. Bu özellikleri nedeniyle mümkün bir zelzelesi, iddia edilenden daha büyük hissedecek olan Bursa OSB, 6 Şubat’ta yaşanan zelzeleye benzeri büyüklükte bir sarsıntı yaşarsa, büyük bir ekonomik kayıp yaşayabilir. Bu kayıp, 6 Şubat sarsıntısında 11 ilin toplamda uğradığı 110 milyar dolarlık ekonomik kayıpla kıyaslanabilir boyutta olabilir.

Bu bilgiler, AFAD’ın Türkiye genelindeki iş sürekliliği aksiyon planı kapsamında ‘sanayi tesislerinde olası bir sarsıntı sonrasında üretimin devamlılığı nasıl sağlanır’ sorusunu ele alan Bursa OSB Bölge Müdürlüğü’nün, Bursa Teknik Üniversitesi Sarsıntı Mühendisliği Araştırma Merkezi ve Uludağ Üniversitesi ile birlikte yürüttüğü bölgenin depremselliği ve olası bir sarsıntının ekonomik tesirleri üzerine kapsamlı çalışmalardan elde edildi.

Bursa OSB İdaresi, araştırmanın sonuçlarını ve hazırlık çalışmalarını bir rapor halinde önümüzdeki süreçte kamuoyu ile paylaşmayı hedeflerken Bursa OSB’nin toplumsal yüzü BOSİAD da AFAD ve Bursa OSB’nin zelzeleye yönelik olarak yürüttüğü çalışmalara ek olarak, ARUP ve Can Sigorta iş birliğiyle zelzele ile ilgili bilinmeyen yahut göz arkası edilen risklere dair farkındalık oluşturmak maksadıyla bir seminer düzenledi.

BTSO Çok Maksatlı Salon’da gerçekleştirilen “6 Şubat Kahramanmaraş Zelzelesi Sonrası Deneyim ve Dersler: Alınacak Ek Önlemler” başlıklı seminer, iş dünyasının temsilcilerini, mühendislik ve sigorta dalının uzmanları ile bir ortaya getirdi. Seminerde, yapısal ve yapısal olmayan riskler, sanayi tesislerinde zelzele güvenliği, iş sürekliliği stratejileri ve sigorta planlamasının değeri üzere kritik mevzular ele alındı.

Depreme en hazırlıklı OSB’lerden biri olacağız

Seminerin açılışında konuşan BOSİAD Başkanı Rasim Çağan, öncelikle Bursa OSB Bölge Müdürlüğü’nün sarsıntı güvenliği ile ilgili hayata geçirdiği ve planladığı çalışmaları aktardı.

Bursa Teknik Üniversitesi Zelzele Mühendisliği Araştırma Merkezi ve Uludağ Üniversitesi ile birlikte yürüttüğü bölgenin depremselliği ve olası bir zelzelenin ekonomik tesirleri üzerine kapsamlı çalışmalardan elde edilen sonuçlara değinen Çağan, şunları kaydetti:

“Bölgemizde bina yaş ortalaması 27 yıl olup, yapıların yüzde 80’i prefabrik sistemlerden oluşmaktadır. Kahramanmaraş zelzelesinin toplam ekonomik kaybı yaklaşık 110 milyar dolar olarak hesaplanmıştı. Yapılan varsayımlara nazaran, benzeri büyüklükte bir zelzele Bursa OSB’de de benzeri düzeylerde ekonomik kayıplara yol açabilir.”

Bursa OSB Bölge Müdürlüğü’nün, elde edilen bu bilgilerden hareketle AFAD’ın Türkiye genelindeki iş sürekliliği hareket planına katkı sağlamak maksadıyla, yeniden plan kapsamında ‘sanayi tesislerinde beklenen bir sarsıntı sonrasında üretimin devamlılığı nasıl sağlanır?’ sorusunu ele aldığına vurgu yapan Çağan, şöyle devam etti:

“Bursa OSB’nin temel gayesi, sarsıntı sonrası üretimin en az hasarla devam edebilmesi ve bölgedeki sanayi faaliyetlerinin aksamasını önlemek. Bu hedefle Afet Uyum Merkezi kurma kararı alan Bursa OSB, sanayi bölgesinde inşa edeceği merkez için imar planı değişikliklerinin onaylanmasını bekliyor. Ayrıyeten, bölgede 10 adet afet acil durum konteyneri konuşlandırmayı planlıyor. Arama-kurtarma ekipmanlarının yer alacağı bu konteynerler, AFAD’ın belirlediği standartlara uygun olacak. Bölgedeki afet sonrası barınma muhtaçlığını karşılamak için 8 çadır alanı belirlenirken, toplamda 35.000 bireye barınma imkanı sağlayacak çadır alanları oluşturulacak. Bölgedeki yapı stokunun genel durumu tahlil edilerek, en riskli binalardan başlayarak bir yol haritası oluşturulacak. Halihazırda 40 kişilik bir arama kurtarma takımı bulunan Bursa OSB, İtfaiye takımlarıyla birlikte bu sayıyı artıracak ve kurumsal çalışanlardan yeni gruplar oluşturacak. 2025 yılı içerisinde büyük ölçüde tamamlanması planlanan çalışmalarla, Bursa OSB, Türkiye’deki sanayi bölgeleri içinde zelzeleye en hazırlıklı OSB’lerden biri haline gelecek.”

6 Şubat’ta neler eksik yapıldı, hangi yanlışlar yaşandı

“Bursa OSB’nin yürüttüğü bu çalışmalara ek olarak 6 Şubat sarsıntısının 2. yıl dönümü yaklaşırken, biz de BOSİAD olarak ‘Kahramanmaraş’ta neler eksik yapıldı, hangi kusurlar yaşandı ve bu süreçten hangi dersleri çıkarabiliriz?’ sorularına karşılık bulmayı amaçladık. Bu seminerle, bilinmeyen yahut göz gerisi edilen yapısal olmayan risklere dair farkındalık oluşturmayı hedefledik’ diye konuşan Çağan, şunları söyledi:

“Binalar sarsıntı sırasında az hasarla yahut hasarsız ayakta kalsa bile, yapısal olmayan elemanlardan kaynaklı üretim çok kıymetli ölçüde kesintiye uğrayabilir. İşletmelerin tekrar faaliyete geçebilmesi için finansal sürdürülebilirlik ve sigorta sistemleri kritik bir role sahiptir. Altyapı yatırımları ve kapsamlı sigorta planlamalarıyla ticari ve endüstriyel risklerin minimize edilmesi, finansal kayıpların önüne geçilmesi mümkün. 6 Şubat deneyimiyle yaşanmış olaylardan yola çıkarak gelecek planlarınız için yeni bir pencere açmak istedik. Zelzeleden sonra işletmelerin finansal sürdürülebilirliğini sağlamak için hakikat sigorta dizaynının ehemmiyeti büyüktür.”

Seminerde kelam alan Bursa Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Üyesi Alparslan Şenocak da mekansal planlamanın, endüstrinin dönüşümü ve gelecek vizyonu açısından ehemmiyetine vurgu yaptı.

“Doğru mühendislik hayati ehemmiyet taşıyor”

Seminerin birinci konuşmacılarından ARUP Mühendislik Deprem İş Kolu Lideri Caner Soydaş ise, zelzele performans tahlilleri ve yapısal olmayan riskler üzerine teknik bilgi ve tahliller aktarırken, sanayi tesislerinde sarsıntı performans tahlillerinin gerekliliğini ve yanlışsız mühendislik uygulamalarının hayati ehemmiyet taşıdığını belirtti. Soydaş, Kahramanmaraş Depremi’nden çıkarılan dersler ışığında şu noktalara vurgu yaptı:

“Depremin büyüklüğü, zelzelenin yıkıcılığını direkt tabir eden bir kavram değildir. Aletsel büyüklüğü görece daha az olan fakat daha yıkıcı tesirlere sahip zelzeleler de olabilir. Öte yandan yapısal olarak hasara sebep olmayan orta şiddette zelzeleler de önemli maddi kayıplara sebep olabilir. Bu da duvarlar, aygıtlar, yangın söndürme sistemleri, asma tavanlar, platformlar, klima santralleri üzere yapısal olmayan elemanların hasarlarından kaynaklanabilir. Bu hasarlar hem can kaybına hem de mal kayıplarına sebep olabilir. Bununla ilgili ne yapılabilir? Bizim teklifimiz; hem yapısal hem de yapısal olmayan elemanların zelzele güvenliği ile ilgili bir ön kıymetlendirme çalışması yapılmasıdır. Bu ön kıymetlendirme çalışmasına nazaran de hangi binalarda nitekim ayrıntılı bir değerlendirmeye muhtaçlık varsa onlara daha ayrıntılı incelemeler yapılmasıdır. Güçlendirme muhtaçlığı belirlenen yapılarda uygulanabilecek farklı güçlendirme alternatiflerinin belirlenerek yapı, kullanıcı ve patron için en uygun alternatifin birlikte seçilmesidir. Güçlendirme alternatifleri belirlenirken sönümleyiciler, burkulması önlenmiş çaprazlar ya da büsbütün dışarıdan güçlendirmeler üzere yenilikçi alternatiflerin de göz önünde bulundurulmasıdır.”

Sigorta eksik yapılırsa sonuçları felaket olabilir

Can Sigorta ve Reasürans Brokerliği A.Ş. Yönetim Kurulu Lideri Meral Şoför Toraman da sigortanın, varlıkları korumak ismine sürdürülebilirliğin en değerli argümanlarından biri olduğuna vurgu yaparken, İcra Kurulu Lider Yardımcısı Sevi Güloğlu ise sigorta süreçlerinde sık yapılan kusurlara dikkat çekti. Güloğlu, bu kusurları şöyle sıraladı:

“Poliçede belirtilen sigorta bedelinin, gerçek piyasa pahasının altında olması nedeniyle ortaya çıkan eksik sigorta hasar sonrası birçok işletmenin karşılaştığı en büyük finansal risklerden biri. Yangın poliçelerinde sarsıntı teminatı olmaması halinde, zelzele sonrası meydana gelen yangın hasarları ödenmez. Sigorta kontratlarında yer alan muafiyet oranlarının farkında olunmaması hasar durumunda büyük kayıplara neden olabilir. Klozlar, sigorta şirketinin ödeyeceği ölçüsü direkt etkileyebilir. İşletmelerde sarsıntı sonrası üretim durabilir ve önemli finansal kayıplar yaşanabilir. Kar Kaybı Sigortası sayesinde, işletmeler bu süreçte gelir kaybına karşı korunabilir. Sabit değerlerin gerçek bedelinin tespiti yapılmadığında, sigorta ödemeleri eksik kalabiliyor. Yanlışsız değer tespiti, sigorta bedellerinin aktüel piyasa kaidelerine nazaran belirlenmesini sağlar. Enflasyon nedeniyle sigorta bedelleri vakitle yetersiz kalabiliyor. Döviz bazlı poliçeler yahut enflasyon muhafazalı sigorta sistemleri tercih edilmelidir. Sanayi tesislerinde makineler, stoklar ve hatta tedarik zincirindeki kesintiler de sigortalanmalıdır.”

Seminerin sonunda BOSİAD Başkanı Rasim Çağan, BOSİAD Geçmiş Periyot Liderlerinden Abdullah Bayrak, BOSİAD Yönetim Kurulu Üyeleri Sadi Cem Türkün ve Ertan Demirdüzen, konuşmacılara teşekkür ederek plaket sundular. – BURSA