Ege Bölgesi’nde zelzele riski olmayan yerler: Konutumun altından fay sınırı geçiyor mu? (2025 MTA yenilenmiş canlı fay haritası)

MTA’nın 70’lerden itibaren proje bazlı yürüttüğü çalışmaların eseri birinci Türkiye Canlı Fay Haritasını 1992’de yayımladı. Harita yayımlandığı tarihten itibaren ülkenin faal tektoniğinin anlaşılması ve zelzele tehlikesinin kıymetlendirilmesine yönelik her türlü bilimsel çalışma ve uygulamalarda temel data kaynağını oluşturdu.

HANGİ VİLAYETLER FAY SINIRI ÜZERİNDE?
Diri fay üzerinden bulunan vilayetler, Maden Tetkik Arama Genel Müdürlüğü (MTA) üzerinden paylaşılmıştı. Fay çizgisinde yer alan vilayetler; Aksaray, Aydın, Balıkesir, Bolu, Burdur, Bursa, Bingöl, Denizli, Eskişehir, Erzincan, Erzurum, Hakkari, Hatay, İzmir, Kahramanmaraş, Manisa, Muğla, Kocaeli, Konya, Osmaniye, Sakarya ve Tokat olarak açıklandı.

Harita da yer alan bilgilere nazaran, 110 ilçe de fay üzerinde bulunuyor. İşte fay çizgisi üzerindeki birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü derecedeki riskli bölgeler;

EGE’DE ZELZELE RİSKİ OLMAYAN YERLER
Uşak Üniversitesi Sarsıntı Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Doç. Dr. Tahir Gönen, Ege Bölgesi’nin depremselliğine ait geçtiğimiz yıl açıklamalarda bulunmuştu.

Ege Bölgesi’nden geçen fay sınırlarının Kuzey Anadolu’daki fay çizgilerine nazaran daha kısa olduğunu belirten Gören, “Kuzey Anadolu fay sınırında daha uzun kırımlar meydana geliyor. Hasebiyle daha uzun müddetli sarsıntılar üretebilirken, Ege Bölgesi’ndeki faylar kısa olduğu için çok uzun periyodik zelzeleler beklenmiyor.

Ege’de sarsıntı açısından Denizli, Aydın ve Manisa çok riskliyken, Uşak avantajlı. Uşak’ın kuzeyine yanlışsız baktığımızda Kütahya Gediz ile Uşak Banaz’a yanlışsız, güneyinde ise Denizli Çivril’den Afyon Dinar’a gerçek bir fay sınırı bulunmaktadır.

Uşak’ın kuzey ve güney bölümlerinde bulunan fay çizgilerinden Uşak merkezi 1’inci derecede etkilenmez” dedi. İzmir’in kimi bölgelerinde zelzele riski olduğunu lisana getiren Gönen, kimi ilçelerinin de bu riskten daha uzak pozisyonda olduğunu kaydederek, “İzmir’in kimi bölgeleri riskli.

Torbalı ve Ödemiş riskli bölgeye daha uzak pozisyonda. Bu nedenle sarsıntı riski açısından daha şanslı bir pozisyonda bulunan Uşak, afet üzere durumlarda bir lojistik merkezi haline getirilebilir” diye açıklamalarda bulunmuştu.

BİRİNCİ DERECE RİSKLİ BÖLGELER
İzmir, Balıkesir, Manisa, Muğla, Aydın, Denizli, Isparta, Uşak, Bursa, Bilecik Yalova, Sakarya, Düzce, Kocaeli, Kırşehir, Bolu, Karabük, Hatay, Bartın, Çankırı, Tokat, Amasya, Çanakkale, Erzincan, Tunceli, Bingöl ve Muş, Hakkari, Osmaniye, Kırıkkale ve Siirt.

İKİNCİ DERECE RİSKLİ BÖLGELER
Tekirdağ, İstanbul (1 ve 2. Bölge), Bitlis, Kahramanmaraş, Van, Adıyaman, Şırnak başta olmak üzere, Zonguldak, Tekirdağ, Afyon, Samsun, Antalya, Erzurum, Kars, Ardahan, Batman, Iğdır, Elazığ, Diyarbakır, Adana, Eskişehir, Malatya, Kütahya, Çankırı, Uşak, Ağrı ve Çorum.

ÜÇÜNCÜ DERECE RİSKLİ BÖLGELER
Eskişehir, Antalya, Tekirdağ, Edirne, Sinop, İstanbul, Kastamonu’yu, Ordu, Samsun, Giresun, Artvin, Şanlıurfa, Mardin, Kilis, Adana, Gaziantep’in de kimi bölgeleri ve Kahramanmaraş, Sivas, Gümüşhane, Bayburt, Kayseri, Yozgat, Çorum, Ankara, Konya, Mersin ve Nevşehir.

EN AZ RİSKLİ BÖLGELER
Türkiye Zelzele Haritasına nazaran sarsıntı riskinin en az olduğu dördüncü ve beşinci kümede yer alan vilayetler ise Sinop, Giresun, Trabzon, Rize, Artvin, Kırklareli, Ankara, Edirne, Adana, Nevşehir, Niğde, Aksaray, Konya ve Karaman’dır.