AA
İsrail, 7 Ekim’den bu yana Gazze’yi bombalamaya devam ediyor.
Gazze’de yerinden edilmiş Filistinlilerin geride bırakmak zorunda kaldığı tarım yerleri de İsrail’in maksadı oldu.
İklim değişikliğinin yol açtığı kuraklıktan etkilenen Filistin’in sembolü olarak kabul edilen zeytin ağaçları, bu taarruzlarda yok edildi.
Filistin iktisadının temel dayanağı
Sadece topraklarına değil, bölgedeki başka komşu ülkelerin topraklarına de akınlar düzenleyen İsrail, insani krizlerin yanında çevresel ve ekonomik krizlere de neden oluyor. İsrail ordusunun Lübnan’ın güneyine fosfor bombasıyla düzenlediği taarruzlar sonucu 657’den fazla yangın çıkarken 6 bin dönümden fazla orman ve tarım yeri ziyan gördü, 60 binden fazla yaşlı zeytin ağacı da yandı.
AA muhabirinin sorularını yanıtlayan Filistin Etraf Sivil Örgütleri Ağı Koordinatörü Abeer Butmeh, zeytin ağaçlarının, Filistin iktisadının temel desteğini oluşturduğunu söyledi.
“Ülkedeki 100 bine yakın aile geçiminin bir kısmını zeytin hasadı ile sağlıyor”
Filistin’deki tarım topraklarının yaklaşık yüzde 45’inde tahminen 10 milyon zeytin ağacı bulunduğunu belirten Butmeh, “Zeytin hasadının yaklaşık yüzde 93’ü zeytinyağı, geri kalanı turşu, sofralık zeytin ve sabun üretimi için kullanılıyor. Ülkedeki 100 bine yakın aile geçiminin bir kısmını zeytinden sağlıyor. Hasadın büyük kısmı yurt içinde tüketiliyor, kalan kısmı ise Ürdün başta olmak üzere milletlerarası organik ve hür ticaret piyasalarında artan ilgi ve talep doğrultusunda ihraç ediliyor.” diye konuştu.
Butmeh, İsrail’in topraklara erişimi kısıtlaması, birçok çiftçiyi zeytinliklerinden ayıran ‘ayrım duvarı’, Şeridi’nde geçişlerin abluka altına alınması ve İsrailli yerleşimcilerin çiftçilere ve zeytin ağaçlarına yönelik hücumlarının ağır zeytin döneminde telaşları artırdığını anlattı.
Zeytin ağacının, Filistinlilerin toprağa olan bağlılığının bir sembolü olduğunu, köklerinin toprakla bağları, kollarının ise zorla yerinden edilmeyi temsil ettiğini aktaran Butmeh, iklim değişikliğinin artan tesirlerinden Filistin’deki zeytin ağaçlarının da ziyan gördüğüne değindi.
Butmeh, şunları kaydetti:
“Zeytin ağaçları güçlü olsa da iklim değişikliği olumsuz bir tesire neden oldu. Olive Oil Times’ın bilgilerine nazaran, 2020’nin sonlarında üretim yaklaşık yüzde 70 düştü. Yaz aylarında sıcaklıkların çok yüksek olması zeytin ağaçlarındaki üretimi olumsuz etkilerken, mayıs ayında rüzgarlı ve yağışlı günler yaşanması zeytin çiçeklerinin düşmesine ve münasebetiyle eser ölçüsünün azalmasına yol açtı. Ayrıyeten gündüz sıcaklıklarının yüksekliği, gece ve gündüz ortasındaki sıcaklık farkı ve mevsim geçişleri de zeytin ağaçlarını olumsuz etkiliyor.”
Filistin ile İsrail idaresi ortasında 1995’te imzalanan “İkinci Oslo Anlaşması” çerçevesinde işgal altındaki Batı Şeria’nın A, B ve C bölgelerine ayrıldığını hatırlatan Butmeh, İsrail’in bilhassa Batı Şeria’nın yaklaşık yüzde 64’ünü oluşturan C Bölgesinde hasada müsaade vermediğini ve ‘ayrım duvarı’ nedeniyle de zeytin ağaçlarının çoğunlukta bulunduğu geniş tarım yerlerinin duvarın öbür tarafında kaldığını vurguladı.
Gazze’deki tarım alanlarının yüzde 48’i Filistinlilerin erişimine kısıtlı”
İsrail hücumlarının başlamasıyla, C Bölgesinde toprağı bulunan çiftçilerin hem İsrailli askerlerin kısıtlamaları hem de İsrailli yerleşimcilerin tehditleri sebebiyle topraklarına ulaşamadığının altını çizen Butmeh, “2023’ün son günlerinde Nablus yakınlarında İsrailli bir yerleşimci, zeytin mahsulünü toplayan Filistinli bir çiftçiyi vurdu. İsrail askerleri ve yerleşimciler zeytin ağaçlarını söktü, yaktı. Son 20 yılda 800 binden fazla zeytin ağacı söküldü. Tüm bu kısıtlamalara karşın, beşerler kendi topraklarına ulaşmak için daha fazla tehdit altında farklı yollar aradı.” diye konuştu.
Gazze Şeridi’ndeki tarım alanlarının yüzde 48’inin Filistinlilerin erişimine kısıtlı olduğuna dikkati çeken Butmeh, Filistinlilerin, savaş öncesinde de 40 binden fazla tarım toprağına kısıtlı erişime sahip olduğu bilgisini verdi.
İsrail’in, Gazze Şeridi’ndeki tarım yerleri de dahil, bölgenin tamamına ağır taarruzlar düzenlediğini bildiren Butmeh, şöyle devam etti:
“Savaşın tarım alanlarına tesirlerinden bahsederken yalnızca zeytin hasadındaki kısa vadelerden değil, ağır metal ve zehirli kimyasalların toprağa ve suya ulaştığı uzun vadeli konsantrasyonlardan da bahsediyoruz. Bu akınların tesirine yönelik çeşitli tahliller yaptık ve kimi tarım alanlarında toprağın, verimliliğini kaybettiğini tespit ettik yani ziraî kullanım için verimsiz hale geldiler. Çiftçiler bunu, ‘toprağın değişmesi’ olarak nitelendiriyor.”
İsrail’in, milletlerarası hukuka nazaran ağır sivil nüfusun bulunduğu bölgelerde kullanımı yasak olan beyaz fosfor bombası ve çok sayıda mühimmat kullanarak düzenlediği taarruzların iki nükleer bombaya eş bedel ziyana neden olduğu tespitinde bulunan Butmeh, tarım, su kalitesi ve biyoçeşitlilik üzere çevresel elementlerin bu aksiliklerden etkilendiğini lisana getirdi.
“Zehirli unsurları emen birtakım bitkiler dikerek toprakta bir ölçü güzelleşme yakaladık”
İsrail ataklarının amacı olan tarım topraklarında yine tarım yapılmasının mümkün olup olmayacağını öğrenmek üzere çalışmalar yürüttüklerinden de bahseden Butmeh, “Bu çalışmalar sonunda, her bölgeye ve kirliliğe bağlı olarak, toprağın işlenmesi için en yeterli tahlili belirleyebiliriz. Toprağı güzelleştirip, iyileştiremeyeceğimizi bilmiyoruz. Elbette bu, uzun vakit gerektiren bir süreç. Toprağın temizlenmesi için özel teknolojiler ve farklı yollar var. Zehirli unsurları emen birtakım bitkiler dikerek toprakta bir ölçü düzgünleşme yakaladık. Bu zehirli toprağı, yeterli toprakla değiştirmeye çalışıyoruz.” sözlerini sarf etti.
Tarım yerlerine ulaşamayan Filistinli çiftçilerin meskenlerinin bahçesinde ve yakınlarında zerzevat ve meyve yetiştirmeye başladığını anlatan Butmeh, hem zerzevat ve meyve hem de hasadına müsaade verilmediği için az ölçüde üretilen zeytinyağı fiyatlarının hayli yüksek olduğunu kelamlarına ekledi.
Haber Kaynağı: Anadolu Ajansı (AA)
02:00
02:00
News
Dünyadan
Dünyadan
Dünyadan
Dünyadan
Dünyadan
Dünyadan
