Grönland’da buz seli: 3 trilyon litre su hür kaldı

Bilim insanları, Doğu Grönland’da şimdiye kadar kaydedilmiş en büyük buzul gölü taşkınlarından birini gözlemledi.

Danimarka’nın yıllık su tüketiminin üç katına denk gelen bu harikulâde su boşalımı, Grönland’daki Scoresby Sound fiyorduna aktı.

Uzmanlar, bu az olayın, global ısınmanın tesiriyle giderek artan buzul taşkınlarının oluşturduğu risklere dikkat çektiğini belirtiyor.

UYDU İMGELERİYLE TAKİP EDİLDİ

Danimarka Kopenhag Üniversitesi Niels Bohr Enstitüsü’nden bilim insanları, bu süreci birinci kere gerçek vakitli olarak uydu imgeleriyle takip etti.

Araştırmaya nazaran, Catalina Gölü, 20 yıl boyunca eriyen buz sularıyla doldu ve Edward Bailey Buzulu’nun altında biriken su, vakitle buzu üst kaldırarak devasa bir tünel açtı.

Bu tıp ani buzul gölü taşkınları, bilim dünyasında Glacial Lake Outburst Floods (GLOF) olarak isimlendiriliyor ve son 30 yılda global sıcaklıkların artmasıyla birlikte daha sık görülmeye başlandı.

MİLYONLARCA KİŞİ RİSK ALTINDA

Araştırmacılar, bu cins buzul taşkınlarının, bilhassa Himalayalar üzere ağır nüfuslu bölgelerde yıkıcı sonuçlara yol açabileceğini belirtiyor.

2023 yılında yapılan bir çalışmaya nazaran, dünya genelinde 15 milyon insan, bu cins ani taşkınların tehdidi altında yaşıyor.

Araştırmayı yürüten Aslak Grinsted, “Küresel ısınma nedeniyle buzul gölü taşkınlarının tehlikesi giderek artıyor. Bu olayları daha yeterli anlamak, erken ihtar sistemleri geliştirmek açısından kritik kıymete sahip.” dedi.

BÜYÜK ÖLÇÜDE GÜÇ AÇIĞA ÇIKARIYOR

Buzul gölü taşkınları, büyük ölçüde güç açığa çıkarıyor. Bilim beşerlerine nazaran, Catalina Gölü’nden boşalan suyun ürettiği güç, dünyanın en büyük nükleer santralinin 22 gün boyunca tam kapasite çalışmasına eş paha.

Araştırmacılar, bu muazzam gücün yeşil güç üretimi için nasıl kullanılabileceğinin araştırılması gerektiğini vurguluyor. Lakin Grönland’ın düşük nüfus yoğunluğu ve altyapı eksikliği, bu cins doğal güç kaynaklarının kullanımını zorlaştırıyor.

Araştırma, Science Advances mecmuasında yayımlandı.